Đến Văn Bàn thưởng thức bánh chưng đen

Bánh chưng đen, từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc đối với đồng bào vùng cao Lào Cai, bởi lẽ những chiếc bánh được hội tụ nhiều tinh túy của ẩm thực địa phương. Với nguyên liệu riêng của Văn Bàn, bánh chưng đen của đồng bào dân tộc Tày nơi đây cũng đã mang đến hương vị đặc biệt cho thực khách.

Mùi thơm của gạo nếp kết hợp vị ngậy bùi của đậu xanh cùng thịt mỡ, tạo hương vị khó quên.

Để làm ra những chiếc bánh chưng đen thơm ngon, hấp dẫn, người làm bánh phải tỉ mỉ, khéo léo thực hiện nhiều công đoạn khác nhau.
Nguyên liệu làm bánh cũng gần giống với bánh chưng truyền thống của người Việt, nhưng gạo nếp để làm bánh chưng đen của Văn Bàn được chọn là nếp Thẳm Dương - Loại gạo đặc sản của huyện Văn Bàn với độ dẻo, trắng và thơm ngon đặc biệt. Màu đen đặc trưng của bánh được người Tày nơi đây sử dụng từ cây núc nác, đây là loại cây dễ sống, mọc ở nhiều nơi. Thân, cành cây được phân loại riêng, người Tày thường bỏ sẵn lên gác bếp hong cho khô, khi nào cần dùng thì đem xuống. Lá dong cũng được đồng bào thu hái trên rừng. Về phần thịt lợn để làm nhân bánh là thịt lợn đen nuôi tại bản, thơm thịt, nhiều mỡ, được tẩm ướp gia vị, tiêu, ớt bột cho ngấm. Ngoài ra, bánh còn có nhân đỗ xanh được đồ chín.
Công đoạn chế biến cây núc nác khá cầu kỳ bởi lẽ khâu đốt than cây núc nác và sàng bột than sẽ quyết định sự thành công của bánh. Thân, cành cây núc nác sau khi lấy về sẽ tước vỏ, đốt thành than, giã mịn như bột rồi sảy nhiều lần cho thật mịn. Gạo nếp Thẳm Dương được chọn phải là loại ngon nhất, hạt to tròn, đều, đem vo kỹ, xóc với một chút muối tinh. Khi trộn bột than núc nác với gạo, người làm bánh cần liên tục đảo đều tay cho đến khi gạo quyện với bột than thành màu đen nhánh. Có thể kiểm tra thử xem gạo đã “tới màu” chưa bằng cách miết mạnh hạt gạo trên đầu ngón tay, thấy gạo đã quyện chặt với bột than thành màu đen nhánh là đã đạt.

 
Bánh chưng đen Văn Bàn đã được đăng ký nhãn hiệu hàng hóa.

Lá dong sau khi lấy trên rừng về lau, rửa sạch. Nếu lá to mỗi bánh chỉ cần gói bằng một chiếc lá dong là đủ. Với loại lá nhỏ thì người làm thường dùng hai lá. Khi trải lá dong ra, cần lưu ý, mặt xanh của lá sẽ là mặt ngoài để sau khi bánh chín, màu bánh đẹp hơn.
Tiếp theo lớp gạo đầu tiên sẽ là hai miếng thịt làm nhân, rồi lớp nhân đậu xanh vàng ươm. Cuối cùng, thêm một lớp gạo lên trên để phủ kín hết đậu xanh, không để đậu xanh bị hở. Đến giai đoạn cuộn bánh, người phụ trách phải nắm hai bên lá dong cuộn lại một cách khéo léo sao cho nhân bánh nằm ở chính giữa, dùng lạt buộc cố định lại theo chiều ngang và buộc cố định lại bằng lạt theo chiều dọc thân.
Trước khi luộc, bánh được mang ngâm qua nước lạnh một lần, xếp vào nồi, đổ nước cho ngập mặt lá. Thường bánh chưng đen sẽ được nấu trong khoảng từ 10-12 tiếng. Do tro của cây núc nác có tác dụng khử mùi chua và độ nóng của gạo nếp nên ưu điểm của bánh chưng đen là thời gian sử dụng lâu hơn so với bánh chưng khác, có thể để được từ 7 đến 10 ngày trong điều kiện trời mùa đông và 3 đến 5 ngày trong điều kiện mùa hè.
Khi thưởng thức, người ăn lấy chính sợi lạt quấn quanh thân bánh để cắt thành từng khoanh. Một chiếc bánh đạt “chuẩn” khi nhìn từ bên ngoài có lớp gạo đen bóng, nhân vàng ươm màu đỗ, hoà quyện với màu sắc hấp dẫn của thịt mỡ bên trong. Chỉ cần nhìn thôi, thực khách cũng đủ ngây ngất và có cảm giác như bị mê hoặc bởi thứ đặc sản vùng cao.

Triệu Văn Đường

Tin Liên Quan

Cá nướng 2 lửa, món ngon vùng Nghĩa Đô

Để có những mẻ cá nướng thơm ngon, đồng bào Tày xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên thường chọn nguyên liệu là cá tự nhiên từ sông, suối, ao, hồ. Đó là các loại cá chép, cá trôi, cá trắm vừa béo, vừa nhiều thịt với trọng lượng từ 1,5 kg trở lên. Khi bắt về, cá được mổ, làm sạch vảy, xẻ đôi mình rồi...

Quà của mùa thu

Lào Cai hội tụ đầy đủ những gì khách du lịch luôn tìm kiếm như: Cảnh thiên nhiên tươi đẹp; khí hậu mát mẻ, trong lành; văn hóa bản địa đặc sắc và ẩm thực độc đáo. Đến Lào Cai du lịch vào mùa thu, có rất nhiều đặc sản cho bạn thưởng thức và mua về làm quà.

Về Nghĩa Đô thưởng thức món bánh chuối

Trong hành trình khám phá vẻ đẹp Nghĩa Đô (Bảo Yên), vào mùa nào cũng vậy, du khách sẽ có cơ hội được thưởng thức món bánh chuối dẻo thơm, ngọt ngào mà khó quên. Cây chuối được đồng bào Tày vùng Nghĩa Đô trồng nhiều trong vườn nhà, sườn đồi và cũng mọc tự nhiên trên những đỉnh núi cao ngất. Đây là...

Món ngon từ gạo nương ở Lào Cai

Đến Lào Cai tham quan du lịch ngoài ngắm cảnh, tham quan các di tích, kiến trúc lịch sử, tham quan các bản làng, tìm hiểu văn hóa các dân tộc bản địa, du khách đừng quên thưởng thức các món ăn ngon được chế biến từ gạo nương do đồng bào các dân tộc tiểu số trồng trên các thửa ruộng bậc thang.

Nhớ vị rau rừng

Lào Cai không chỉ được biết đến bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ, sắc màu văn hóa phong phú, mà còn được nhiều du khách nhớ đến bởi những món ăn ngon, đậm đà bản sắc núi rừng Tây Bắc và món rau dớn luôn để lại ấn tượng đặc biệt cho các thực khách ngay từ lần đầu thưởng thức.

Đến Văn Bàn (Lào Cai) thưởng thức vị ngọt món măng bói

Vốn nổi tiếng với nhiều món ăn ngon được chế biến từ rau, măng có trong tự nhiên. Măng bói ở Văn Bàn (Lào Cai) đã từ lâu được biết đến bởi vị thơm, ngon, giòn ngọt, để lại hương vị hấp dẫn cho các thực khách mỗi lần thưởng thức những món ăn từ măng bói ở nơi đây.