Hấp dẫn thắng cố ngựa

Trong các món ăn địa phương của đồng bào các dân tộc trong tỉnh, có lẽ độc đáo nhất phải kể đến món thắng cố. Một món ăn dân dã có sức hấp dẫn đến lạ kỳ.
 
Theo các già bản người Mông kể lại thì thắng cố là biến âm từ tên gọi “Thảng cố”, nghĩa là nồi nước. Nồi nước sôi mà có thịt gia súc, cùng lục, phủ, ngũ, tạng, chủ yếu là thịt ngựa.

Theo dân gian truyền lại món thắng cố được người Mông mang theo về Việt Nam cách đây khoảng 300 năm và sự tích “nồi da xáo thịt” thời loạn lạc. Người Mông (Miêu) cũng nằm trong số sắc tộc bị săn lùng giữa các dân tộc buộc phải ly hương. Cuộc thiên di tán tác ấy đến khi lương thảo đã cạn, họ thịt cả những chiến mã để cứu quân lính. Không có xoong, chảo, họ đã dùng da ngựa làm thành cái chảo lớn và sử dụng toàn bộ con ngựa làm thực phẩm. Và từ đó đến nay, món thắng cố đã trở thành món ăn truyền thống của người Mông. Mỗi khi vào dịp lễ hội hoặc vào các chợ phiên vùng cao người ta thường tổ chức nấu thắng cố để phục vụ lễ hội và du khách.



Ở các phiên chợ vùng cao, khu vực quanh nồi thắng cố bao giờ cũng đông vui, nhộn nhịp.

Các nguyên liệu để nấu thắng cố được chế biến, tẩm ướp cùng các gia vị đặc biệt bằng thảo mộc của núi rừng với bí quyết riêng rất độc đáo của đồng bào Mông. Khi các nguyên liệu đã chuẩn bị xong, người ta cho vào chảo gang xào lên. Phải là chảo gang và phải là trai tân hừng hực sức mạnh mới được nhóm lửa. Phải theo một qui tắc tuần tự nhất định và người có kinh nghiệm đảm nhiệm.

Khi xương đã nhừ thì người ta mới cho thịt và tiếp đến là lòng, phèo, tim, phổi. Lúc mùi thơm bốc lên phưng phức quyện cùng gió mây lan tỏa. Cứ thế mà tiếp củi cho chảo thắng cố sôi sùng sục. Cứ đun sôi như thế tầm một tiếng là được. Nhưng khi bắt đầu vào thưởng thức thì lửa chỉ lom dom, chảo thắng cố vẫn lục bục sôi. Du khách ngồi quanh chảo thắng cố bốc hơi nghi ngút cứ thế mà thưởng thức. Vừa thổi, vừa xuýt xoa bởi cái nóng hôi hổi của bát thắng cố, cái cay tê tê của ớt, cái ngon ngọt ngầy ngậy của nước xương thịt, cái ngạt ngào nồng thơm của thảo quả và các gia vị. Trong lâng lâng hương rượu ngô, tất cả các hương vị ấy đã làm cho thực khách say mê.

Theo các chuyên gia ẩm thực thì thắng cố ngựa ngon nhất phải kể đến thắng cố chợ văn hóa Bắc Hà, nơi đây còn giữ nguyên nét văn hóa dân tộc nguyên sơ, độc đáo, đặc sắc. Bởi nơi đây đa phần là người Mông Hoa sinh sống. Thắng cố cũng đã góp nên phần thương hiệu của chợ văn hóa Bắc Hà. Chính vì bản sắc ấy chợ phiên Bắc Hà được bình chọn là chợ hấp dẫn nhất Đông Nam Á. Mỗi phiên chợ đã thu hút hàng nghìn khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan và thưởng thức thắng cố.

Trong các dịp lễ hội đầu xuân như lễ hội Gầu tào người Mông, hội Lồng tồng (xuống đồng) người Giáy, người Tày, Lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn, Dao… các chợ phiên vùng cao khu vực quanh nồi thắng cố bao giờ cũng đông vui nhộn nhịp nhất. Người này mời người khác vì mấy khi mọi người được gặp nhau, được mời nhau. Ấy là sau một mùa phát nương, trồng tỉa, chặt cây, hái quả… những người dân tộc anh em Mông, Dao, Tày, Giáy, bản trên xóm dưới lại gặp nhau ở chợ phiên, mọi người cùng dắt tay nhau “vào” thắng cố.

Thắng cố được múc ra bát, ra tô nhưng nhất thiết “vào” thắng cố phải có rượu. Rượu ở đây phải là rượu chính do tay đồng bào địa phương làm ra. Là thứ rượu tinh khiết nấu bằng ngô, bằng thóc, bằng gạo mà phải là rượu đã được ủ trong hang đá quanh năm có nhiệt độ dưới 15 độ C.

Tất nhiên “vào” thắng cố thì có biết bao nhiêu chuyện để nói: Nương, làng, bản, muông thú, lễ, hội nhưng chủ đề được nhiều người quan tâm nhất là tình yêu lứa đôi. Rượu vào con mắt lung linh, cái mồm biết nói thạo hơn, cái tay múa giỏi hơn. Không biết có bao nhiêu nam thanh, nữ tú đã nên vợ, nên chồng từ những chợ phiên và “vào” thắng cố. Với người Mông, thắng cố không chỉ là món ăn truyền thống ngon mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa của đồng bào.

Hãy ngược non đến với các lễ hội và chợ phiên vùng cao Lào Cai, bạn sẽ được khám phá nhiều điều kỳ thú miền sơn cước. Và một lần “vào” thắng cố thứ thiệt sẽ là kỷ niệm không bao giờ quên./.
(Theo baolaocai.vn)

Tin Liên Quan

Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ

Sáng 22/6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ.

Xôi mẹ

"Con nhớ nhé, khẩu rang thi thoảng có những đầu hạt bị đen nên trước khi làm xôi phải nhặt kỹ. Lúc ngâm, con chỉ cho nước lạnh xâm xấp mặt gạo để giữ nguyên hương vị cốm. Khi cháy hết một nén hương đen thì đổ gạo ra cho ráo nước rồi cho vào chõ xôi lên. Từ lúc nước sôi, con nhớ để củi nhỏ lửa...

Đến Văn Bàn thưởng thức bánh chưng đen

Bánh chưng đen, từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc đối với đồng bào vùng cao Lào Cai, bởi lẽ những chiếc bánh được hội tụ nhiều tinh túy của ẩm thực địa phương. Với nguyên liệu riêng của Văn Bàn, bánh chưng đen của đồng bào dân tộc Tày nơi đây cũng đã mang đến hương vị đặc biệt cho thực khách.

Du khách khám phá hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa

Đến với Tuần lễ hội đền Mẫu Thượng Sa Pa năm 2022, du khách được tham gia trải nghiệm, khám phá Hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa.

Bánh tẻ của mẹ

Đối với bà Quách Thị Hoan, sinh năm 1961, ở thôn Làng Giàng, xã Thái Niên (huyện Bảo Thắng), những chiếc bánh tẻ, còn gọi là bánh giò, mà bà được mẹ chồng truyền dạy “bí quyết” từ khi về làm dâu đã trở thành món ăn yêu thích của cả gia đình bà từ hàng chục năm nay.

Công trình của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai lọt tốp 13 công trình, phần việc xuất sắc, tiêu biểu nhất toàn quốc

Vượt qua hàng trăm công trình, phần việc tiêu biểu của các cấp hội phụ nữ trên toàn quốc, công trình lắp hệ thống đèn năng lượng mặt trời tại khu vực Văn bia trấn ải – Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Pha Long, huyện Mường Khương của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai đã lọt tốp 13 công trình,...