Xôi bảy sắc xứ Mường Khương

Ngoài màu sắc đẹp mắt, món xôi còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, được đồng bào người Nùng Dín (Mường Khương, Lào Cai) hết sức giữ gìn và trân trọng.
 
Tới các phiên chợ Lào Cai, bạn dễ dàng bắt gặp những thúng xôi bảy màu dẻo thơm, đậm đà hương vùng cao. Xôi ngũ sắc, xôi bảy sắc là nét văn hóa của nhiều dân tộc Tây Bắc.
 

Người Nùng Dín xứ Mường Khương còn có truyền thuyết về 7 màu xôi của mình. Câu chuyện gắn với lịch sử gìn giữ quê hương thuở xa xưa. Mỗi màu xôi là màu của một tháng của cuộc chiến 7 tháng tại mảnh đất này những ngày tháng cũ. Màu xanh lá gừng là màu của mùa xuân, màu đỏ thẫm tượng trưng cho máu những người anh hùng đã hi sinh, màu vàng của đau thương li tán, màu đỏ tươi biểu tượng cho chiến thắng hào hùng của người Nùng Dín.
 

Đặc biệt hơn, sắc bảy màu của xôi không được tạo bởi bất cứ loại hóa chất hay phẩm màu nào, tất cả chỉ từ bàn tay khéo léo, sự sáng tạo và hiểu biết về các loại hoa và lá cây của người phụ nữ Nùng Dín mà thành. Xôi vàng là hoa cây hoa vàng phơi khô luộc với chút muối rồi đem ngâm gạo. Xôi đỏ tươi dùng lá xôi đũa luộc kỹ. Xôi tím là lá xôi đũa giã cùng tro bếp. Xôi xanh nước biển lấy màu từ tro bếp hòa với lá xôi hoa. Xôi xanh lá gừng có phần phức tạp hơn dùng gạo nếp đã ngâm ra màu vàng rồi ngâm lại nước xôi hoa màu xanh nước biển. Xôi màu nâu cũng phức tạp không kém xôi xanh lá gừng. Trước hết phải ngâm gạo màu đỏ tươi sau lại đem ngâm nước lá xôi đũa giã gio. Nhưng xôi đỏ thẫm mới là kì công hơn cả. Loại xôi này phải dùng gạo nếp đã nhuộm đỏ sau đó ngâm với lá xôi hoa với một tỷ lệ ít. Thông thường ngâm nước xôi hoa lần thứ hai. Khi ngâm gạo nếp màu đỏ sẽ giảm màu cờ tạo thành màu đỏ thẫm, không phải màu nâu, cũng không phải màu tím mà là màu đen thẫm.
 

Gạo nấu xôi xũng không phải loại nếp trắng đục hạt tròn như thông thường mà phải dùng nếp nương hạt to, dài. Trước khi nấu, nếp phải ngâm nước khoảng 12 tiếng, ngâm tiếp với lá cây khoảng 3 tiếng rồi đem nấu trong khoảng 2 tiếng, cầu kỳ ngần ấy thì giờ mới có được xôi ngon.

Xôi bảy màu không chỉ có hương vị dẻo thơm của nếp nương mà còn thơm lừng, hăng hăng vị lá rừng, giản dị và đằm thắm. Ai đã từng thưởng thức đều không thể quên hương vị núi rừng ấy. Xôi ngon thường ăn kèm muối vừng đen và thịt gà nướng.

Người Nùng Dín cho rằng ăn xôi bảy màu vào ngày tết sẽ gặp nhiều may mắn. Đây cũng là món ăn không thể thiếu trong ngày 1/7 âm lịch, ngày tưởng nhớ cuộc chiến tranh 7 tháng của cha ông khi xưa./.
(Theo depplus.vn)

Tin Liên Quan

Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ

Sáng 22/6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ.

Xôi mẹ

"Con nhớ nhé, khẩu rang thi thoảng có những đầu hạt bị đen nên trước khi làm xôi phải nhặt kỹ. Lúc ngâm, con chỉ cho nước lạnh xâm xấp mặt gạo để giữ nguyên hương vị cốm. Khi cháy hết một nén hương đen thì đổ gạo ra cho ráo nước rồi cho vào chõ xôi lên. Từ lúc nước sôi, con nhớ để củi nhỏ lửa...

Đến Văn Bàn thưởng thức bánh chưng đen

Bánh chưng đen, từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc đối với đồng bào vùng cao Lào Cai, bởi lẽ những chiếc bánh được hội tụ nhiều tinh túy của ẩm thực địa phương. Với nguyên liệu riêng của Văn Bàn, bánh chưng đen của đồng bào dân tộc Tày nơi đây cũng đã mang đến hương vị đặc biệt cho thực khách.

Du khách khám phá hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa

Đến với Tuần lễ hội đền Mẫu Thượng Sa Pa năm 2022, du khách được tham gia trải nghiệm, khám phá Hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa.

Bánh tẻ của mẹ

Đối với bà Quách Thị Hoan, sinh năm 1961, ở thôn Làng Giàng, xã Thái Niên (huyện Bảo Thắng), những chiếc bánh tẻ, còn gọi là bánh giò, mà bà được mẹ chồng truyền dạy “bí quyết” từ khi về làm dâu đã trở thành món ăn yêu thích của cả gia đình bà từ hàng chục năm nay.

Công trình của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai lọt tốp 13 công trình, phần việc xuất sắc, tiêu biểu nhất toàn quốc

Vượt qua hàng trăm công trình, phần việc tiêu biểu của các cấp hội phụ nữ trên toàn quốc, công trình lắp hệ thống đèn năng lượng mặt trời tại khu vực Văn bia trấn ải – Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Pha Long, huyện Mường Khương của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai đã lọt tốp 13 công trình,...