Bánh chưng đen - nét tinh tế trong ẩm thực của đồng bào Tày

Bánh chưng đen là đặc sản của người Tày. Ngày nay, đây không chỉ là món ăn để dâng cúng tổ tiên trong dịp tết, mà nhu cầu sử dụng bánh gần như quanh năm. Sản phẩm bánh chưng đen rất độc đáo, thể hiện sự tinh tế và khéo léo của người làm bánh.
Bánh chưng đen chín dẻo quánh có nhân vàng ươm.

Với người Tày, làm bánh chưng đen thường là công việc của phụ nữ. Nắm được nhu cầu của thị trường và mong muốn quảng bá đặc sản của địa phương đến du khách, gia đình bà Hoàng Thị Huế, ở tổ dân phố Mạ 2, thị trấn Khánh Yên (huyện Văn Bàn) đã nhiều năm làm và bán loại bánh này.

Để hiểu rõ về cách gói bánh chưng đen, chúng tôi đã tham gia một buổi làm bánh với gia đình bà Huế. Công đoạn làm bánh khá cầu kỳ, nguyên liệu phải được chọn kỹ, gồm gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn, lá dong, gia vị và đặc biệt phải có bột than. Khâu quan trọng nhất chính là tạo màu đen cho bánh chưng. Màu của bánh được làm từ bột than của cây núc nác. Người dân lựa chọn những cành núc nác trên rừng, chặt về phơi khô, đốt thành than rồi đem giã. Bột than được trộn đều với gạo nếp, đảo đều tay cho đến khi gạo quyện với bột than thành màu đen nhánh; khi dùng tay miết mạnh vào hạt gạo, nếu gạo vẫn giữ được màu đen thì đạt yêu cầu.

Người Tày gói bánh chưng đen không cần dùng khuôn. Bánh cũng thường không gói thành hình vuông mà là hình tròn, dài hoặc gói bánh gù phần giữa. Thời gian luộc bánh chưng đen từ 10 đến 12 tiếng. Bánh chín dẻo quánh, nhân vàng ươm màu đỗ, thơm lừng mùi hành mỡ, hạt tiêu, mùi lá dong và mùi thơm đặc biệt của núc nác. Khi thưởng thức, họ lấy chính sợi lạt quấn quanh thân bánh để cắt thành từng khoanh. Ưu điểm của bánh chưng đen là thời gian sử dụng lâu hơn so với bánh chưng khác, có thể để được từ 3 đến 5 ngày trong điều kiện thường.

Với việc làm bánh chưng đen, gia đình bà Huế giúp phụ nữ trong tổ có thêm việc làm.

Bà Huế cho biết: Trung bình mỗi ngày, gia đình tôi làm khoảng 1.000 chiếc bánh chưng đen. Ngày rằm, ngày lễ, lượng bánh sẽ lên đến 1.500 chiếc vì có nhiều người từ thành phố Lào Cai và một số tỉnh đặt mua. Thời gian tới, gia đình tôi muốn mở rộng quy mô sản xuất, xây nhà làm bánh, đặt nồi nấu to hơn và làm kho chứa nguyên liệu, đồng thời thành lập tổ liên kết làm bánh chưng đen để tạo việc làm cho chị em ở địa phương, tăng thêm thu nhập, sau đó đăng ký nhãn hiệu đối với sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.  

Theo Thu Hoàng/LCĐT

Tin Liên Quan

Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ

Sáng 22/6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Tỉnh uỷ Lào Cai tổ chức Hội nghị thực hiện quy trình công tác quy hoạch cán bộ.

Xôi mẹ

"Con nhớ nhé, khẩu rang thi thoảng có những đầu hạt bị đen nên trước khi làm xôi phải nhặt kỹ. Lúc ngâm, con chỉ cho nước lạnh xâm xấp mặt gạo để giữ nguyên hương vị cốm. Khi cháy hết một nén hương đen thì đổ gạo ra cho ráo nước rồi cho vào chõ xôi lên. Từ lúc nước sôi, con nhớ để củi nhỏ lửa...

Đến Văn Bàn thưởng thức bánh chưng đen

Bánh chưng đen, từ lâu đã trở thành món ăn quen thuộc đối với đồng bào vùng cao Lào Cai, bởi lẽ những chiếc bánh được hội tụ nhiều tinh túy của ẩm thực địa phương. Với nguyên liệu riêng của Văn Bàn, bánh chưng đen của đồng bào dân tộc Tày nơi đây cũng đã mang đến hương vị đặc biệt cho thực khách.

Du khách khám phá hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa

Đến với Tuần lễ hội đền Mẫu Thượng Sa Pa năm 2022, du khách được tham gia trải nghiệm, khám phá Hội chợ ẩm thực và nông sản Sa Pa.

Bánh tẻ của mẹ

Đối với bà Quách Thị Hoan, sinh năm 1961, ở thôn Làng Giàng, xã Thái Niên (huyện Bảo Thắng), những chiếc bánh tẻ, còn gọi là bánh giò, mà bà được mẹ chồng truyền dạy “bí quyết” từ khi về làm dâu đã trở thành món ăn yêu thích của cả gia đình bà từ hàng chục năm nay.

Công trình của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai lọt tốp 13 công trình, phần việc xuất sắc, tiêu biểu nhất toàn quốc

Vượt qua hàng trăm công trình, phần việc tiêu biểu của các cấp hội phụ nữ trên toàn quốc, công trình lắp hệ thống đèn năng lượng mặt trời tại khu vực Văn bia trấn ải – Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ xã Pha Long, huyện Mường Khương của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai đã lọt tốp 13 công trình,...