Đề án được xây dựng với quan điểm phát triển kinh tế cửa khẩu và khu kinh tế cửa khẩu gắn với việc xây dựng và phát triển mối quan hệ chính trị hữu nghị, ổn định, bền vững giữa nước ta với các nước Trung Quốc, Lào và Campuchia; có tầm nhìn dài hạn, có thứ tự ưu tiên từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện cụ thể và định hướng phát triển của quốc gia; lấy hiệu quả kinh tế, chính trị và lợi ích chung của quốc gia làm yêu cầu cao nhất và là tiêu chí quan trọng để rà soát quy hoạch và phát triển các khu kinh tế cửa khẩu. Bên cạnh đó, phát triển kinh tế cửa khẩu và khu kinh tế cửa khẩu phải chú ý tới yêu cầu bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh quốc phòng.

Theo Đề án, đến năm 2020 cả nước quy hoạch 26 khu kinh tế cửa khẩu, trong đó tập trung ưu tiên đầu tư bằng nguồn vốn từ ngân sách để xây dựng đồng bộ về kết cấu hạ tầng và mô hình tổ chức quản lý, cơ chế chính sách cho một số khu kinh tế cửa khẩu hoạt động có hiệu quả cao.

Mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, kim ngạch xuất, nhập khẩu qua cửa khẩu đạt khoảng 30 tỷ USD với tốc độ tăng bình quân khoảng 12,3%/năm, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 14 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 16 tỷ USD. Đến năm 2030, phấn đấu kim ngạch xuất, nhập khẩu qua cửa khẩu đạt khoảng 50 tỷ USD. Đến năm 2020, đón khoảng 16,5 triệu lượt khách xuất nhập cảnh từ các nước vào Việt Nam và từ Việt Nam đi các nước láng giềng qua các khu kinh tế cửa khẩu. Năm 2030, đón khoảng 26 triệu lượt khách.

Đề án cũng nêu rõ định hướng trong giai đoạn 2013 - 2020 như sau: Không bổ sung thêm các khu kinh tế cửa khẩu vào quy hoạch và chưa xem xét thành lập mới các khu kinh tế cửa khẩu đã có trong quy hoạch phát triển các khu kinh tế cửa khẩu của Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 52/2008/QĐ-TTg, ngày 25/4/2008; Sáp nhập 3 Khu kinh tế cửa khẩu Tà Lùng, Trà Lĩnh, Sóc Giang thuộc tỉnh Cao Bằng đã được áp dụng cơ chế, chính sách theo Quyết định số 83/2002/QĐ-TTg, ngày 26/6/2002 của Thủ tướng Chính phủ thành Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng để tạo thuận lợi trong quản lý và xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm đúng tiêu chí và điều kiện “bao gồm các đơn vị hành chính liền kề, không tách biệt về không gian” theo quy định tại Nghị định số 29/2008/NĐ-CP, ngày 14/3/2008 của Chính phủ.

Trong giai đoạn 2021 - 2030: Chỉ xem xét thành lập các khu kinh tế cửa khẩu đã có trong quy hoạch phát triển các khu kinh tế cửa khẩu của Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 52/2008/QĐ-TTg, ngày 25/4/2008, khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, điều kiện thành lập theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, lựa chọn một số khu kinh tế cửa khẩu để tập trung đầu tư phát triển từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước trong từng giai đoạn theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.

Giai đoạn 2013 - 2015, nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đối với nhóm 8 khu kinh tế cửa khẩu đã được lựa chọn tại văn bản số 2074/TTg-KTTH, ngày 7/12/2012 của Thủ tướng Chính phủ để tập trung đầu tư với mức hỗ trợ tối thiểu 70% tổng nguồn vốn trong kế hoạch hằng năm hỗ trợ cho các khu kinh tế cửa khẩu./.