Tháng Hai rét lộc...

Tháng Giêng rét đài, tháng Hai rét lộc..., câu ngạn ngữ như cung đàn có thang có bậc, nửa là kinh nghiệm thời tiết, nửa nói lên cái phấp phỏng, háo hức của người, của vật, của cây lá trước tiến triển của mùa luôn ngân nga trong mưa xuân, nắng xuân trên ngàn năm đất Việt.

Trước đây ở miền Bắc khí hậu ôn hòa, bốn mùa rõ rệt, mùa đông rét tê tái khiến cây cối phải trút hết lá để âm thầm nuôi rễ, nuôi thân. Ba tháng ngủ đông trong khẳng khiu, gầy guộc, tháng Giêng về dòng nhựa trong lớp vỏ sù sì của cây bỗng hớn hở đón những hạt mưa xuân náo nức để tách vỏ bật mầm, nở hoa háo hức. Tháng Giêng mưa mà như không mưa, rét mà như không rét, những cơn mưa phùn tháng Giêng chỉ đủ cho làm duyên khi đậu trên những mái tóc óng đen, những đôi má ửng hồng, những vạt áo mớ ba mớ bảy, đặc biệt những hạt nước li ti ấy vương vấn, thấm sâu vào thân, vào cành, vào rễ cây như thôi thúc sự hồi sinh khiến cho cây cối khắp mọi miền phải nhanh chóng nhập cuộc với thời vụ. Còn rét. Tháng Giêng xưa hầu như không còn gió mùa Đông Bắc, khi mùa đông đã làm xong phận sự, sang xuân, những cơn gió mang cái rét căm căm kèm theo mưa dầm nhường cho cái rét ngọt đủ để cho những giọt mưa xuân làm ẩm cả đất trời, đủ để cho muôn cây cùng xanh, muôn hoa cùng nở, cùng thể hiện sức sống mãnh liệt của thiên nhiên, đồng thời đáp ứng được niềm vui, hy vọng của con người. Trong khúc hát giao mùa của tháng Giêng, những chồi non mang màu lộc biếc bừng lên, những cánh hoa mang tinh khiết của đất trời bừng lên. Trong giời sinh giời dưỡng, những cánh hoa ướp ủ trong mưa xuân, trong rét ngọt sau một con trăng rụng dần chỉ còn lại những đài hoa. Những đài hoa đó lại phấp phỏng, lại náo nức đón ngày mới, thời tiết mới để hứa hẹn mùa quả đậu. Có thể hai từ “rét đài” của tháng Giêng bắt nguồn từ chu kỳ thời tiết, chu kỳ sinh trưởng của cây cối, của mùa như thế chăng?...

Tháng Hai, tháng của sinh sôi. Từ cái “bữa ấy mưa xuân phơi phới bay”(*) ấy sang tháng Hai mưa xuân vẫn còn dùng dằng nhưng nắng xuân đã bừng lên. Những giọt nắng non ong óng đã làm không khí ấm dần lên, song vẫn còn đó đêm đêm những làn mưa bụi lây rây, vẫn còn đó những hạt sương to mọng từ “quá mù ra mưa” đậu hờ trên tán lá, vẫn còn đó cái lạnh “rét chẳng ra rét, nóng chẳng ra nóng” trải dọc đêm dài, thỉnh thoảng một cơn mưa bất chợt lại rót “sữa giời” xuống nuôi cây... Trong tiết xuân phân ấy lúa vào thì con gái, khoai bắt đầu nuôi củ, mướp, bầu bắt đầu lên giàn, lá non dần cứng cáp, đài hoa dần thành quả…, vạn vật không bỏ lỡ cơ hội để tạo nên sinh sôi nảy nở. Có thể đó gọi là tháng Hai rét lộc chăng?...

Dẫu những suy luận của tôi có đúng hay không nhưng ngàn đời qua cứ đến tháng Giêng là mưa xuân, là rét ngọt, là cây nảy mầm, bật hoa, cứ đến tháng Hai là nắng lên, rét ủ, là hoa dần thành quả. Bây giờ trái đất nóng lên, nhiều năm mùa chẳng theo mùa, nhiều năm sang tháng ba vẫn rét đậm rét hại, những năm trái mùa đó vạn vật phải cương lên để tồn tại và phát triển, song dẫu sao cây vẫn bật mầm trổ hoa theo quy luật, con người vẫn luôn nương theo mùa vụ, bắt mùa vụ cho gặt hái mùa màng.

http://baolaocai.vn/bai-viet/209647-thang-hai-ret-loc

 

Theo LCĐT

Tin Liên Quan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang...

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng...

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn...

Lào Cai tạo đột phá trong phát triển văn học, nghệ thuật giai đoạn 2027 - 2031

Giai đoạn 2027 - 2031, tỉnh Lào Cai phấn đấu hỗ trợ đầu tư ít nhất 50 đề cương, bản thảo, công trình, dự án sáng tạo văn học, nghệ thuật có chất lượng; hình thành ít nhất 5 sản phẩm văn hóa - du lịch đặc thù, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai.

Giữ mạch nguồn văn hóa Giáy ở Mường Hum

Nhắc đến Mường Hum, nhiều người nhớ ngay đến giai điệu da diết của ca khúc “Suối Mường Hum còn chảy mãi”, mang đậm âm hưởng dân ca Giáy.

Lào Cai tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Từ ngày 22 đến 24/11, tại Rạp Chiếu phim Lào Cai sẽ diễn ra Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026, giới thiệu đến công chúng nhiều tác phẩm điện ảnh đặc sắc, giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật.