Tại Hội nghị của các quan chức tài chính Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) trong hai ngày 10 - 11/10 cũng như Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) trong các ngày 11 - 13/10 đều diễn ra tại Washington, chủ đề thảo luận chính là bế tắc chính trị tại Mỹ xung quanh vấn đề ngân sách và trần nợ, với cảnh báo được đưa ra về những ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu nếu nước Mỹ vỡ nợ.

Giới chức tài chính các nước G20 lo ngại rằng việc Quốc hội Mỹ không đạt thỏa thuận nâng trần nợ công từ mức 16,7 nghìn tỷ USD hiện nay sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế toàn cầu. Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo về khả năng cạn tiền nếu trần nợ không kịp thời được nâng lên trước ngày 17/10 tới, với hậu quả sau đó có thể sẽ là một cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái ở nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trước thềm hội nghị thường niên của IMF và WB, các quan chức tài chính từ Trung Quốc, châu Âu và Mỹ Latinh cùng Tổng Giám đốc IMF và Chủ tịch WB cũng đã đồng tình kêu gọi Mỹ nhanh chóng vượt qua bế tắc chính trị hiện nay xung quanh vấn đề ngân sách và trần nợ để tránh gây ra những ảnh hưởng tai hại đến kinh tế thế giới.

Tại hội nghị thường niên của WB và IMF, Chủ tịch WB Jim Yong Kim đã lên tiếng cảnh báo Mỹ chỉ còn "vài ngày nữa là đến thời khắc cực kỳ nguy hiểm" vì khủng hoảng nợ của nước này. Ông kêu gọi các nhà hoạch định chính sách Mỹ hãy đạt thỏa thuận nâng trần nợ của Chính phủ trước thời hạn chót vào thứ Năm tới (17/10). "Chúng ta càng tiến gần hơn tới hạn chót thì tác động với thế giới phát triển càng lớn. Không hoạt động có thể dẫn tới việc tăng lãi suất, suy giảm lòng tin và làm chậm tăng trưởng". Ông cho biết thêm, viễn cảnh này có thể là một sự kiện thảm họa đối với thế giới đang phát triển và ảnh hưởng lớn đến cả các nền kinh tế đã phát triển. Ông Kim cảnh báo đó có thể sẽ là một "sự kiện thảm khốc" cho thế giới.

Trước đó, Tổng Giám đốc IMF Christine Lagarde cũng đã cảnh báo nếu Mỹ không gia hạn được trần nợ trước ngày 17/10 thì không chỉ nước này phải hứng chịu thiệt hại về kinh tế mà còn gây hậu quả cực kỳ nặng nề đối với nền kinh tế toàn cầu. Bà Lagarde cho biết, IMF không thể đưa ra đề xuất chính trị giải quyết vấn đề song điều mà thể chế tài chính này làm là chuẩn bị đối phó tốt nhất với tình huống xấu nhất (Mỹ bị vỡ nợ). Bà Lagarde hy vọng sự chuẩn bị đó sẽ là thừa và những cảnh báo tồi tệ nhất sẽ không trở thành hiện thực.

Bộ Tài chính Mỹ sẽ cạn kiệt các quỹ nếu Quốc hội Mỹ không đạt được một thỏa thuận nào nhằm nâng trần nợ. Còn ít ngày nữa là đến hạn chót Mỹ phải khơi thông bế tắc quanh giới hạn trần nợ liên bang 16,7 nghìn tỷ USD. Bộ Tài chính Mỹ cảnh báo, nếu vỡ nợ thì nước này sẽ mất quyền vay nợ và nền kinh tế sẽ phải hứng chịu thảm họa.

Với gần như toàn bộ thế giới, đây là một tin rất xấu. Đối với châu Âu, những bế tắc tài khóa của Mỹ có thể đặc biệt gây hại đến các nước thuộc khối đồng Euro (Eurozone) trong bối cảnh họ đang cố gắng kiểm soát các vấn đề nợ công của mình và tăng cường phục hồi kinh tế. Nếu hỗn loạn ở Mỹ dẫn tới vỡ nợ vào tháng tới thì nó cũng sẽ là một tiền lệ cực xấu đối với Eurozone vì các thành viên của khối đang trải qua các biện pháp thắt lưng buộc bụng nhằm thoát khỏi nợ nần.

Nếu Mỹ bị vỡ nợ thì các nhà đầu tư có thể mất lòng tin vào khả năng Mỹ thanh toán các khoản nợ, dẫn tới các mức lãi suất cao hơn từ những người cho vay nước ngoài. Trong viễn cảnh tồi tệ hơn, các chủ đầu tư nước ngoài có thể không cảm thấy tin tưởng mua trái phiếu Mỹ.

Tuần này, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, bởi thực tế là sự phục hồi ở các nền kinh tế phát triển, trong đó có Mỹ, sẽ không bù đắp được cho sự suy giảm tăng trưởng ở các nền kinh tế mới nổi. IMF cũng cảnh báo việc Mỹ giảm quy mô chương trình mua trái phiếu sẽ dẫn đến việc lãi suất dài hạn tăng và dòng vốn bị tháo chạy khỏi các nền kinh tế mới nổi./.