Những năm gần đây, bạn bè quốc tế đã biết về một Lào Cai với một vùng đất phong phú về bản sắc văn hóa, về truyền thống lịch sử, di sản văn hóa. Đặc điểm nổi bật trong văn hóa các dân tộc Lào Cai là văn hoá đa dân tộc, giàu bản sắc. Ở vùng thấp, người Tày, Thái, Giáy, Nùng, khai khẩn các thung lũng ven sông, ven suối, sáng tạo truyền thống văn hoá lúa nước. Ở rẻo giữa, người Kháng, La Ha, Phù Lá... tạo nên văn hoá nương rẫy với nhiều tri thức bản địa phù hợp với kinh tế đồi rừng. Ở vùng cao, người Hmông, Hà Nhì, Dao khai khẩn các sườn núi thành ruộng bậc thang bắc lên trời hùng vĩ. Tính đa dạng, phong phú của văn hoá thể hiện cả ở văn hoá vật thể và phi vật thể. Các dân tộc Lào Cai đã sáng tạo, lưu giữ hàng trăm di tích lịch sử văn hoá. Nổi bật là các di tích về khu trạm khắc đá cổ, với các hình khắc về bản đồ, chữ viết, hình người có niên đại cách ngày nay hàng nghìn năm ở thung lũng Mường Hoa (Sa Pa). Di tích thờ ông Hoàng Bảy một vị tướng có công bảo vệ biên giới thời hậu Lê được tôn thờ là “Thần vệ Quốc”. Di tích Đền Thượng - thờ Quốc công tiết chế Trần Hưng đạo được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng với niên hiệu Chính Hoà (1680-1705). Di tích chiến thắng Phố Ràng ... đặc biệt Lào Cai còn có hệ thống các hang động kỳ ảo trở thành các danh thắng tuyệt đẹp, thu hút đông đảo khách du lịch tham quan như động Thuỷ Tiên (Bát Xát), động Tả Phời (Cam Đường), hang Tiên- Trung Đô (Bắc Hà), động Xuân Quang (Bảo Thắng)...

Trong nhiều năm qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai đã đóng góp không nhỏ trong việc quảng bá hình ảnh địa phương thông qua những cuộc hợp tác, tổ chức thành công các hội nghị, hội thảo quốc tế. Ngành đã tích cực, chủ động đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại bằng nhiều hình phong phú, góp phần tích cực vào thành công trong công tác đối ngoại của tỉnh Lào Cai. Đặc biệt, với tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, các hoạt động trao đổi thông tin, hợp tác về văn hoá nghệ thuật, thể thao, du lịch với tỉnh Vân Nam được triển khai trên nhiều lĩnh vực đã đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về văn hóa tinh thần của nhân dân, đẩy mạnh liên kết phát triển du lịch, đóng góp tích cực vào sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa nhân dân Lào Cai - Việt Nam và Vân Nam - Trung Quốc cũng như với các nước khác. Năm 2010 - năm kỷ niệm lần thứ 60 ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước Việt-Trung, là “Năm Hữu nghị Việt-Trung”. Đây cũng là sự kiện quan trọng trong quan hệ hai nước. Do đó, Lào Cai đã nỗ lực củng cố, phối hợp triển khai tốt các hoạt động trong “Năm Hữu nghị Việt-Trung” với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), góp phần tăng cường tin cậy, đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước và góp phần thúc đẩy mối quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước không ngừng phát triển thuận lợi. Bên cạnh đó, đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thiết lập quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa tỉnh Lào Cai với các địa phương nước ngoài; tăng cường mối quan hệ với các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam, tranh thủ sự ủng hộ của các tổ chức này quảng bá hình ảnh, giới thiệu tiềm năng, gia tăng sức thu hút đầu tư… Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã đến tìm hiểu và đầu tư thành công tại Lào Cai thời gian qua là một minh chứng... Trong năm 2012, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học quốc tế Diễn đàn quốc tế phát triển lưu vực sông Hồng lần thứ IV năm 2012 với chủ đề: “Hợp tác kinh tế, văn hóa, bảo vệ môi trường, phát triển du lịch bền vững lưu vực sôn Hồng”. Diễn đàn đã thu hút số lượng học giả, nhà khoa học tham gia đông đảo nhất từ trước đến nay với 150 đại biểu đến từ 80 cơ sở nghiên cứu, học viện, trường đại học, cơ quan, doanh nghiệp của Việt Nam và Trung Quốc. Ngoài ra, Sở đã phối hợp với một số tổ chức thực hiện các nghiên cứu, tập huấn về văn hóa dân tộc, quản lý, khai thác phát triển du lịch như Đại học Vân Nam (Trung Quốc), Oxfarm Italia, Kairos, thành phố Quế Lâm, Trung Quốc. Tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế khác như: ADB, EU, SNV, Tây Ban Nha…về các chương trình phát triển du lịch v.v…

Trong thời gian tới để đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động ngoại giao văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tham mưu cho tỉnh tiến hành quy hoạch, lựa chọn các lễ hội tiêu biểu, đặc sắc mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc để tổ chức hàng năm, cùng với tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật với các nước trong khu vực, quốc tế, nhất là với tỉnh bạn Vân Nam (Trung Quốc). Cùng với việc phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan tổ chức các chương trình văn hóa có yếu tố nước ngoài nhằm giới thiệu, quảng bá những nét văn hóa độc đáo của địa phương thì tỉnh chủ động mở rộng giao lưu, hợp tác với các thành phố, địa phương trên thế giới. Bên cạnh đó, hệ thống thông tin, báo chí, xuất bản ấn phẩm văn hóa để giới thiệu văn hóa, con người Lào Cai với cộng đồng quốc tế cũng sẽ được tăng cường theo hướng nâng cao số lượng và chất lượng. Mặt khác, cùng với việc phối hợp với các địa phương trong và ngoài nước có tiềm năng, thế mạnh về văn hóa lễ hội, làng nghề truyền thống, thắng cảnh thiên nhiên và du lịch để xây dựng các chương trình du lịch văn hóa, tỉnh cũng chú trọng kết nối các tua du lịch lữ hành với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) nhằm khai thác không gian du lịch của tỉnh bạn. Các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa thông qua các hội chợ, triển lãm, hội thảo, tiếp xúc doanh nghiệp nhân các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội để quảng bá, tôn vinh hình ảnh của đất nước, tỉnh nhà…

Mục tiêu phát triển ngoại giao văn hóa đến năm 2020 là đẩy mạnh hoạt động ngoại giao văn hóa nhằm làm cho thế giới hiểu biết hơn về vùng đất, con người, truyền thống lịch sử, nét đẹp văn hóa của tỉnh Lào Cai nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung, tăng cường xây dựng lòng tin với các quốc gia trên thế giới, đưa quan hệ giữa tỉnh Lào Cai với các đối tác đi vào chiều sâu, ổn định và bền vững, qua đó tạo điều kiện hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Các hoạt động ngoại giao văn hóa cũng góp phần tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, làm phong phú và sâu sắc thêm những giá trị văn hóa truyền thống của đất nước. Xây dựng kế hoạch ngoại giao văn hóa từ nay đến năm 2020 cần có trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng, phù hợp với điều kiện và khả năng đáp ứng kinh tế của tỉnh./.