Các trò chơi dân gian luôn được các em học sinh tích cực tham gia. (Ảnh: Ngọc Bằng)

Việc xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã tạo ra được những thay đổi quan trọng về trường, lớp, giáo viên và học sinh. Việc tổ chức các hoạt động nói chuyện và giảng dạy về truyền thống lịch sử, văn hóa của địa phương, như những buổi gặp mặt với các nghệ nhân nói chuyện về các trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, dân vũ; xây dựng mô hình học sinh chăm sóc các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh, đối tượng chính sách, tổ chức dã ngoại … đã trở thành nội dung quan trọng trong hệ thống chương trình giáo dục của nhiều trường, nhiều cấp học trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Năm học 2012 – 2013 toàn tỉnh có 7.690 phòng học, 194 trường đạt chuẩn quốc gia. 100% cơ sở giáo dục của tỉnh có đội văn nghệ của học sinh, 100% các trường phổ thông thực hiện hiệu quả việc chăm sóc và phát huy giá trị các công trình di tích lịch sử, văn hoá. Các di tích lịch sử, văn hoá, công trình nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm, căn cứ cách mạng trên địa bàn tỉnh đều được các trường học nhận chăm sóc. Đặc biệt, hàng năm các trường phổ thông dân tộc nội trú từ tỉnh đến huyện đều tổ chức các ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc, góp phần quan trọng và đem lại hiệu quả rõ rệt trong công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, bồi đắp lòng tự hào dân tộc, ý thức và trách nhiệm công dân cho học sinh. 

Hệ thống giáo trình về lịch sử, địa lý, văn hóa địa phương được biên soạn và giảng dạy trong toàn hệ thống giáo dục của tỉnh từ giáo dục thường xuyên đến giáo dục chuyên nghiệp. Học lực của học sinh các cấp về các môn khoa  học xã hội đã không ngừng được tăng cao, nhất là cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Cấp trung học cơ sở: giai đoạn 1998 – 2003 tỷ lệ học lực loại giỏi về môn văn học chỉ đạt 5,7% thì giai đoạn 2009 – 2013 đạt 6,7%, loại yếu giảm từ 6,5% xuống còn 5,9%; tỷ lệ giỏi môn lịch sử tăng từ 7,8% (giai đoạn 1998 – 2003) lên 12,3% (giai đoạn 2009 – 2013).  Cấp trung học phổ thông, tỷ lệ học sinh giỏi môn văn tăng từ 5,4% (giai đoạn 1998 – 2003) lên 7,6% (giai đoạn 2009 – 2013); môn lịch sử tăng từ 6,8% giai đoạn 1998 – 2003 lên 9,6% giai đoạn 2009 – 2013. Tỷ lệ học sinh loại yếu môn văn giảm từ 5,7% giai đoạn 1998 – 2003 xuống còn 5,3% giai đoạn 2009 – 2013. Ngoài ra các môn khác như giáo dục công dân, mỹ thuật, âm nhạc đều đạt được nhiều kết quả tích cực.

Lào Cai luôn chú trọng công tác giáo dục cho con em các dân tộc thiểu số. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú dân nuôi, mạng lưới trường lớp ở vùng cao, vùng dân tộc thiểu số được quan tâm đầu tư phù hợp điều kiện thực tế. Trong hệ thống giáo dục tiểu học, đã tăng cường dạy tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số tại 9 huyện, thành phố với 235/239 trường tiểu học. Xây dựng môi trường giao tiếp tiếng Việt đã góp phần quan trọng trong việc giúp học sinh người dân tộc thiểu số có điều kiện tích luỹ tiếng Việt. Tích cực tổ chức các hoạt động ngoại khoá, các cuộc giao lưu để tăng cường vốn từ tiếng Việt cũng như khả năng sử dụng tiếng Việt; xây dựng khung cảnh trường lớp thân thiện, bố trí không gian lớp học gần gũi với ngôi nhà và đặc điểm văn hoá của dân tộc để tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh học tập.

Lào Cai đã đưa tiếng Mông vào dạy một môn học giúp các em học sinh người Mông giữ được bản sắc văn hoá của dân tộc mình, phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Nắm được những kiến thức sơ giản về ngôn ngữ và văn hoá dân tộc Mông. Đồng thời, mở rộng hiểu biết về truyền thống của dân tộc Mông và các dân tộc khác.

Từ những kết quả đã đạt được, thời gian tới Lào Cai tiếp tục phát triển sự nghiệp giáo dục – đào tạo toàn diện, xây dựng con người mang sắc thái Lào Cai, góp phần quan trọng trong chiến lược xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./.