Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được xem là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Cùng với các chính sách giảm nghèo của Trung ương, Lào Cai đã ban hành Nghị quyết, kế hoạch, các văn bản về công tác giảm nghèo; chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động hướng dẫn các huyện, thị xã, thành phố trong việc tổ chức thực hiện đảm bảo phù hợp với thực tế, mang lại hiệu quả cao.

Với quyết tâm giảm nghèo bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau, tỉnh Lào Cai đã có nhiều cách thức sáng tạo và phù hợp trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Trong đó, xác định nguồn lực hỗ trợ của nhà nước chỉ là điều kiện, là chất xúc tác, điều quan trọng hơn là phải khơi được ý chí, quyết tâm thoát nghèo trong tự thân mỗi người dân.

Công tác giáo dục - đào tạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số luôn được các cấp ủy đảng, chính quyền quan tâm.

Công tác thông tin, tuyên truyền về giảm nghèo được đẩy mạnh dưới nhiều hình thức nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của các cấp, ngành và mọi tầng lớp nhân dân về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác giảm nghèo. Từ đó khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo, tạo sự đồng thuận và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững có 7 dự án thành phần, được tỉnh giao trực tiếp cho từng đơn vị, sở ngành thực hiện. Tổng kinh phí cho các dự án này trong năm 2023 là 676 tỷ đồng, đến nay đã thực hiện giải ngân được 460 tỷ từ nguồn vốn ngân sách trung ương, đạt 78,5% kế hoạch.

Ban vận động Quỹ “Vì người nghèo” tỉnh Lào Cai hỗ trợ xây dựng nhà “Đại đoàn kết” cho hộ ông Chảo Láo San (áo xanh đứng giữa), dân tộc Dao thuộc diện hộ nghèo xã Bản Vược, huyện Bát Xát .

Trong số các nội dung hỗ trợ giảm nghèo bền vững, tỉnh Lào Cai đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng nhà ở cho các hộ nghèo, bởi “an cư” thì mới có thể “lạc nghiệp”. Với sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp và sự đồng thuận giúp đỡ của Nhân dân, tới nay toàn tỉnh đã xây mới được 6.057 ngôi nhà cho hộ nghèo, cùng với 5.300 hộ được hỗ trợ sửa chữa nhà ở, với tổng kinh phí hơn 86 tỷ đồng.

Cùng với nhà ở là hỗ trợ sinh kế. Tùy thuộc vào điều kiện thực tiễn, trình độ canh tác, cơ hội thị trường..., đã có hàng trăm mô hình hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo được triển khai, tiếp sức cho bà con thoát nghèo bền vững. Các mô hình sinh kế dành cho hộ nghèo được gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển nông nghiệp của tỉnh, đặc biệt là chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa theo Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giúp hình thành nên những vùng cây trồng, vật nuôi chủ lực. Từ cách làm này cũng huy động được sự tham gia của cộng đồng thôn bản, của hộ khá, hộ giàu trong việc hỗ trợ, giúp đỡ các hộ nghèo, cận nghèo phát triển kinh tế trong cùng một vùng sản xuất hàng hóa lớn.

Tăng cường công tác tuyên truyền chăm sóc sức khỏe trẻ em tại các xã vùng cao, biên giới trên địa bàn tỉnh.

Việc thực hiện các quy chuẩn giảm nghèo đa chiều ở Lào Cai cũng đang đạt được được những tiến bộ rõ nét. Người nghèo, cận nghèo được hỗ trợ tiếp cận với các dịch vụ cơ bản, thiết yếu về y tế, giáo dục, thông tin, việc làm..., từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống. Tới nay, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trong toàn tỉnh đã đạt 95,7%. Các cơ sở giáo dục, thiết chế văn hóa ở những khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm đầu tư. Nhiều lao động nông thôn được học nghề và tạo việc làm mới, trong đó có 235 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trên 93% số hộ nghèo, hộ cận nghèo được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong điều kiện bà con sinh sống ở những nơi rất khó khăn về nguồn nước.

Cùng với cấp ủy, chính quyền các cấp thì hệ thống Mặt trận tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai và các đoàn thể chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân trong công tác hỗ trợ, giúp đỡ hộ nghèo cũng đang được phát huy cao độ. Chương trình "Tết vì người nghèo” Xuân Giáp Thìn 2024, Ban vận động Quỹ “Vì người nghèo” tỉnh Lào Cai đã tiếp nhận đăng ký ủng hộ bằng tiền và quà với tổng trị giá hơn 16,7 tỷ đồng. Trong đó, đăng ký ủng hộ bằng tiền hơn 8,4 tỷ đồng, đăng ký ủng hộ bằng quà và hiện vật là hơn 8,3 tỷ đồng từ hơn 200 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Trong dịp tết Giáp thìn, tất cả các hộ nghèo trong toàn tỉnh đều được tặng quà tết, được chăm lo, giúp đỡ để đón một mùa xuân mới ấm áp, an vui.

Trong năm 2023, các cơ quan, đơn vị cũng đã tiến hành tổ chức nhiều hội nghị đối thoại tại các xã trên địa bàn tỉnh (xã Tòng Sành, xã Phìn Ngan (huyện Bát Xát); xã Tân Thượng (huyện Văn Bàn)),… về các chính sách giảm nghèo, chính sách nông nghiệp, nông thôn; phát triển kinh tế, chuyển đổi nghề; xây dựng nông thôn mới; nước sạch và vệ sinh môi trường; kế hoạch hóa gia đình; hỗ trợ hội viên phụ nữ thoát nghèo; một số chế độ, chính sách liên quan đến phụ nữ và trẻ em… Hội nghị có sự tham gia của lãnh đạo một số sở, ngành và các tổ chức chính trị - xã hội. Tại các Hội nghị, các cơ quan chức năng đã trả lời cụ thể từng nội dung ý kiến, giải đáp những thắc mắc liên quan đến các chính sách hỗ trợ giảm nghèo như: y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội, nhà ở… một cách thỏa đáng và dễ hiểu nhất. Qua đối thoại, các cơ quan có liên quan và địa phương cũng nắm sát hơn điều kiện hoàn cảnh và nguyện vọng của các hộ nghèo, cận nghèo; những vấn đề, khó khăn phát sinh từ thực tiễn khi triển khai thực hiện chính sách.

Đây là cơ sở quan trọng để đề xuất điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện các chính sách. Đồng thời, tham mưu các giải pháp hỗ trợ giảm nghèo phù hợp, tạo nguồn lực để người nghèo vươn lên thoát nghèo bền vững.

Năm 2024, tổng nhu cầu vốn thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án số 10-ĐA/TU về Giảm nghèo bền vững tỉnh Lào Cai là 148,4 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước là 83,8 tỷ đồng. Vốn Nhân dân đóng góp (xã hội hóa) là 65 tỷ đồng.

Để thực hiện tốt các chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, huyện nghèo, xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn nhằm thực hiện giảm nghèo bền vững, chống tái nghèo; góp phần tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần, tăng thu nhập của người dân, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 34/KH-UBND thực hiện Đề án số 10-ĐA/TU về giảm nghèo bền vững tỉnh Lào Cai năm 2024. Trong đó, đưa ra mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân năm 4%/năm trở lên, trong đó tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn các huyện nghèo, xã nghèo giảm từ 7%/năm trở lên. Phấn đấu giảm tỷ lệ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi từ 5%/năm trở lên; giảm trên 2.000 hộ cận nghèo; 100% lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo trong độ tuổi lao động có nhu cầu đều được tư vấn hỗ trợ đào tạo nghề và giới thiệu việc làm; Phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 68,8%, trong đó tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 31%. Hỗ trợ xây dựng mới, sửa chữa hơn 1.800 nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo.

Đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể để thực hiện các mục tiêu trên như: Tiếp tục triển khai các hoạt động truyền thông về Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững theo Kế hoạch số 77/KH-UBND ngày 09/2/2023 của UBND tỉnh; đẩy mạnh đối thoại giảm nghèo tại cơ sở, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để có giải pháp chỉ đạo phù hợp. Khơi dậy ý chí chủ động, tinh thần tự lực, tự cường, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng. xây dựng mô hình Tổ tự quản giảm nghèo để tập hợp các hộ khá giả hoặc đã thoát nghèo với các hộ nghèo, cận nghèo giúp nhau giảm nghèo bền vững. Chú trọng đào tạo nghề, tư vấn, giải quyết việc làm ổn định. Thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng và phát triển các chuỗi liên kết giá trị trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp; gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như: Giáo dục; y tế; nhà ở cho hộ nghèo; nước sạch và vệ sinh môi trường; thông tin và truyền thông. Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách khám, chữa bệnh cho nhân dân, đặc biệt là người nghèo, người dân tộc thiểu số và trẻ em dưới 6 tuổi... và công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình.

Với việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ giảm nghèo của Đảng, Nhà nước, đồng thời áp dụng một cách linh hoạt, sáng tạo các biện pháp hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế của người nghèo, công tác giảm nghèo của Lào Cai trong năm 2024 hi vọng sẽ đã đạt được nhiều kết quả cao hơn nữa, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.