Năng lực kết nối giao thương, phát triển kinh tế cửa khẩu của Lào Cai đã và đang có những thành công nhất định. Trong giai đoạn 2015-2022, giá trị xuất nhập khẩu có sự tăng trưởng mạnh và ổn định, bình quân đạt gần 16,5%/năm. Đặc biệt, trong năm 2019 giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu đã đạt 3,81 tỷ USD, tăng 71% so với năm 2015. Trong giai đoạn vừa qua, tình hình thế giới có nhiều diễn biến nhanh, phức tạp, xung đột giữa các quốc gia, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gia tăng với hình thái đa dạng, kinh tế thế giới có nhiều ảnh hưởng tiêu cực, tăng trưởng toàn cầu giảm tốc do chính sách thắt chặt tiền tệ, tình trạng lạm phát cao dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng ở nhiều nước, đối tác lớn; hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn; Đồng thời, hoạt động sản xuất, kinh doanh trong và sau đại dịch Covid-19 của các quốc gia trên thế giới và khu vực phát triển chậm, các chuỗi cung ứng quốc tế bị đứt gãy cũng tác động làm gián đoạn giao thương, ảnh hưởng mạnh đến hoạt động xuất nhập khẩu của Lào Cai, năm 2023 giá trị xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh Lào Cai đạt trên 2,1 tỷ USD, 3 tháng đầu năm 2024 ước đạt gần 600 triệu USD, tăng trên 28% so với cùng kỳ năm 2023.

Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi trong phát triển ngành dịch vụ logistics, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong những năm gần đây, cửa khẩu Lào Cai đã thu hút xuất khẩu được lượng lớn các loại nông sản, trái cây chủ lực đảm bảo tính ổn định bền vững trong tăng trưởng xuất khẩu, thặng dư thương mại ngày càng được gia tăng, cụ thể: nếu như năm 2015 nhập siêu qua cửa khẩu Lào Cai gần 300 triệu USD thì đến năm 2023 xuất siêu đạt mức trên 360 triệu USD.

Dịch vụ xuất nhập khẩu phát triển đa dạng và chất lượng ngày càng được nâng cao, bao gồm: Dịch vụ logistics (giao, nhận, vận tải hàng hóa, xếp dỡ, lưu kho hàng hóa, đóng gói, khai báo thủ tục hải quan...); dịch vụ tài chính, dịch vụ thử nghiệm và phân tích kỹ thuật, dịch vụ bưu chính và thương mại điện tử qua biên giới, dịch vụ du lịch và dịch vụ liên quan đến lữ hành…

Tuy đã đạt được nhiều thành tựu trong kết nối giao thương kinh tế giữa các vùng, ASEAN và Tây Nam - Trung Quốc, nhưng có thể thấy những kết quả này còn chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu mua bán, giao thương giữa các khu vực. Hạ tầng thương mại, đường xá, bến cảng đã tiệm cận năng lực tối đa, đặc biệt còn thiếu các trung tâm logistics hiện đại để điều phối các hoạt động xuất nhập khẩu. Lào Cai chưa hình thành được những trung tâm logistics liên hoàn, đảm bảo các điều kiện trong chuỗi sản xuất và lưu thông, một số các công trình hạ tầng lớn, hiện đại, có sức lan tỏa phục vụ phát triển logistics như: Cảng hàng không Sa Pa; cầu Bản Vược (Bát Xát), đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến thị xã Sa Pa; đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai giai đoạn 2 (mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai lên 04 làn xe); đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435mm kết nối Lào Cai với Hà Khẩu; đường thủy nội địa từ Yên Bái đến ngã ba Nậm Thi (TP. Lào Cai), cảng cạn… còn chưa được đầu tư hoàn chỉnh, làm giảm khả năng kết nối, vận chuyển, năng lực cung ứng dịch vụ, năng lực cạnh tranh và năng lực kết nối logistics giữa Lào Cai với các tỉnh trong nước và với Trung Quốc còn hạn chế.

Lào Cai xác định phát triển dịch vụ, kinh tế cửa khẩu là đột phá, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Năm 2024 và những năm tiếp theo, tỉnh Lào Cai đặt ra mục tiêu hướng đến xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, một trung tâm logistics hiện đại, đúng tầm là trung tâm kết nối giao thương, khu trung chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu, tỉnh Lào Cai tiếp tục triển khai tập trung hoàn chỉnh các quy hoạch chi tiết, xây dựng hạ tầng các khu chức năng của Khu kinh tế cửa khẩu theo Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai.

Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại, trước hết ưu tiên xây dựng hạ tầng kết nối mạng lưới giao thông vận tải theo hướng vận tải đa phương thức để khai thác hiệu quả hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, thu hút phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo gắn với xuất nhập khẩu. Đẩy nhanh hình thành trung tâm logistics cho hàng nông sản nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hiệu quả chuỗi cung ứng nông sản gắn với dịch vụ logistics ra thị trường quốc tế.

Xây dựng hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng với khả năng gắn kết được với các địa phương trên hành lang. Mở rộng các lĩnh vực kết nối để các địa phương và doanh nghiệp trong Vùng có thể tham gia. Xây dựng, kết nối các cụm công nghiệp và cụm công nghiệp – nông nghiệp – dịch vụ tổng hợp theo chuỗi giá trị và theo tuyến hành lang kinh tế. Nâng cấp các đô thị dọc hành lang kinh tế.

Tiếp tục xây dựng, triển khai kế hoạch thực hiện Hiệp định thương mại biên giới Việt – Trung đã được chính phủ hai nước ký kết. Phối hợp với phía tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và các bộ, ngành Trung ương tích cực nghiên cứu và xây dựng các khu cửa khẩu, khu công nghiệp, các mô hình hợp tác kinh tế qua biên giới, mậu dịch tự do có tính bổ trợ cho nhau, phát huy hiệu quả vị trí cầu nối của Lào Cai.

Tiếp tục thực hiện công khai, minh bạch, đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí, thời gian và tiện ích thông quan cho doanh nghiệp và nhà đầu tư; đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực; kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc của các doanh nghiệp.

Tạo quỹ đất sạch để thu hút sản xuất sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, công nghệ thông minh với giá trị gia tăng lớn nhằm tạo nguồn hàng xuất khẩu ổn định vào các thị trường nước ngoài.

Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt nhân lực trong lĩnh vực logistics.

Duy trì, nâng cao chất lượng của các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch. Đẩy mạnh kết nối thương mại thông qua các hội chợ kết nối giao thương để quảng bá các đặc sản của tỉnh, các sản phẩm theo Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) của Chính phủ nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đặc biệt là các du khách trong và ngoài nước./.