Bộ KH&ĐT đã trình Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đồng thời đề xuất Chính phủ thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù; hình thành và phát triển Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam với hàng nghìn chuyên gia, trí thức về khoa học - công nghệ trên toàn cầu. Bộ KH&ĐT xác định nguồn nhân lực chính là yếu tố đặc biệt quan trọng và cần đầu tư bài bản để phát triển lâu dài, hiệu quả. Đây cũng là tinh thần triển khai chủ trương của Nghị quyết Đại hội XIII về nguồn lực con người.

Với đề án đào tạo 50.000 kỹ sư ngành bán dẫn, trong đó dự kiến có khoảng 15.000 kỹ sư thiết kế và 35.000 kỹ sư cho các công đoạn còn lại của ngành công nghiệp bán dẫn, thời gian vừa qua, Bộ KH&ĐT đã thực hiện nhiều chương trình phát triển nguồn nhân lực như chương trình nhân tài số hợp tác với Google; chương trình thách thức đổi mới sáng tạo hợp tác với Meta; chương trình đào tạo nhân lực cho ngành bán dẫn hợp tác với Synopsys, Cadence, Siemens, Đại học Bang Arizona...

Ông Choi Joo Ho, Tổng Giám đốc Tổ hợp Samsung Việt Nam, cho hay các doanh nghiệp công nghệ cao trên toàn thế giới đang cạnh tranh tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Việt Nam, do đó nhu cầu về nhân tài công nghệ cao cũng gia tăng đột biến, mang lại những cơ hội lớn cho nhiều bạn trẻ Việt Nam. Ông Choi Joo Ho nhấn mạnh đến cam kết của Samsung sẽ nỗ lực để có thể đóng góp vào việc giải quyết vấn đề đào tạo nhân tài công nghệ của Việt Nam.

Nhận thức được vai trò quan trọng của ngành công nghiệp bán dẫn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam đã đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư công nghệ bán dẫn đến năm 2030. Đây là một mục tiêu đầy tham vọng, đòi hỏi sự nỗ lực đồng bộ của các bên liên quan.

Vì sao cần đào tạo 50.000 kỹ sư công nghệ bán dẫn?

Nhu cầu lao động cao: Ngành công nghiệp bán dẫn đang phát triển nhanh chóng trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Do đó, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành này cũng ngày càng tăng cao.

Thu hút đầu tư: Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghệ bán dẫn sẽ giúp Việt Nam thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới.

Phát triển kinh tế: Ngành công nghiệp bán dẫn là một ngành công nghiệp có giá trị cao, đóng góp lớn vào GDP của đất nước. Do đó, việc phát triển ngành công nghiệp này sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Cần giải pháp gì để đạt được mục tiêu?

Thứ nhất, cần nâng cao chất lượng đào tạo bằng việc cập nhật chương trình đào tạo theo sát với công nghệ mới nhất trong ngành công nghiệp bán dẫn; trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên sâu và kỹ năng thực hành cần thiết; mời các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế tham gia giảng dạy và hợp tác với các doanh nghiệp để tạo môi trường học tập thực tế cho sinh viên.

Thứ hai, phải phát triển nguồn nhân lực giảng viên. Theo đó, đào tạo thêm giảng viên có trình độ chuyên môn cao về ngành công nghệ bán dẫn; gửi giảng viên đi học tập và nghiên cứu tại các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thế giới và tạo điều kiện cho giảng viên tham gia các hội thảo khoa học và thực tế sản xuất.

Thứ ba, cần có những chính sách để thu hút sinh viên theo học như tuyên truyền về tầm quan trọng của ngành công nghiệp bán dẫn và cơ hội việc làm cho kỹ sư bán dẫn. Đồng thời, cung cấp học bổng và hỗ trợ tài chính cho sinh viên có năng lực theo học ngành công nghệ bán dẫn và tổ chức các hoạt động định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT.

Thứ tư, cần phát triển cơ sở vật chất như đầu tư trang thiết bị hiện đại cho các phòng thí nghiệm và xưởng thực hành; xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển về công nghệ bán dẫn và nâng cấp cơ sở hạ tầng mạng lưới Internet để đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu.

Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế bằng việc hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu về công nghệ bán dẫn. Song song với đó, trao đổi sinh viên và giảng viên với các nước có nền công nghiệp bán dẫn phát triển và tham gia các chương trình hợp tác quốc tế về phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghệ bán dẫn.

Bên cạnh các giải pháp trên, cần có sự quan tâm và hỗ trợ từ Chính phủ, doanh nghiệp và xã hội để mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn có thể đạt được. Mỗi sinh viên theo học cũng cần nỗ lực học tập và rèn luyện để trở thành những kỹ sư bán dẫn có trình độ cao, góp phần vào sự phát triển của ngành công nghiệp công nghệ cao của đất nước.

Ngoài ra, một số giải pháp bổ sung có thể kể đến như: Phát triển chương trình đào tạo trực tuyến (điều này sẽ giúp cho người học ở mọi miền đất nước có thể tiếp cận được chương trình đào tạo chất lượng cao về ngành công nghệ bán dẫn).

Khuyến khích học tập suốt đời: Ngành công nghệ bán dẫn phát triển rất nhanh, do đó các kỹ sư cần phải không ngừng học tập và cập nhật kiến thức mới để có thể đáp ứng được yêu cầu của công việc.

Xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp: Mức lương và chế độ đãi ngộ tốt, cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng sẽ thu hút và giữ chân được nhân tài cho ngành công nghệ bán dẫn.

Việc đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn là một nhiệm vụ rất lớn nhưng hoàn toàn có thể thực hiện được. Với sự quyết tâm và nỗ lực của các bên liên quan, Việt Nam có thể đạt được mục tiêu này và trở thành một trung tâm sản xuất và xuất khẩu chip bán dẫn lớn trên thế giới.

GS.TS. NGND Nguyễn Lân Dũng

Khẩn trương đào tạo 50.000 kỹ sư công nghiệp bán dẫn (baochinhphu.vn)