Người Mông Sa Pa vượt mưa, xuyên rừng hái chàm nhuộm vải

Cây chàm từ xa xưa đã gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Mông Sa Pa. Cộng đồng người Mông truyền tai nhau rằng "ở đâu có người Mông nơi đó có cây chàm" càng khẳng định vai trò quan trọng của loại cây này đối với mỗi thế hệ người Mông trên mảnh đất Sa Pa.

Tháng 6 hằng năm là thời điểm người Mông ở Sa Pa tập trung thu hoạch chàm, chuẩn bị cho mùa dệt vải. Với hầu hết loại cây trồng, trời nắng sẽ thuận lợi để thu hoạch nhưng riêng với cây chàm, người dân thường hái vào ngày mưa, sau đó trồng luôn lứa mới. Thu hoạch chàm là quá trình công phu và vất vả nhưng cũng đầy ắp niềm vui, tiếng cười.

MEITU_20240615_212345751.jpg
Người Mông Sa Pa thường trồng chàm dưới tán rừng ẩm ướt. Nơi trồng chàm thường xa nhà, đi lại vất vả.
MEITU_20240615_212241480.jpg
Mỗi gia đình người Mông thường trồng 200 - 300 m2 cây chàm mới đủ nguyên liệu để dệt vải. Khi thu hoạch chàm, họ thường đi theo cặp vợ chồng, có thể nhờ sự hỗ trợ của họ hàng, làng xóm. Tròn 1 năm sau khi trồng, cây chàm đủ điều kiện để thu hoạch
Trong ảnh: Vợ chồng anh Sùng A Tráng (xã Mường Hoa) tranh thủ trời mưa vào rừng thu hoạch cây chàm.
MEITU_20240615_211758089.jpg
Những người phụ nữ cùng thôn đổi công giúp nhau thu hoạch chàm.
 
MEITU_20240615_210949789.jpg
Cây chàm gắn bó bền chặt với đời sống văn hóa của người Mông Sa Pa. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, hầu như người dân chỉ cần làm cỏ trên diện tích trồng chàm.
MEITU_20240615_212030350.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được tập kết tại một điểm chuẩn bị cho lên gùi.
MEITU_20240615_211508548.jpg
Đi bộ vượt núi trong điều kiện trời mưa, đường trơn trượt nhưng mỗi phụ nữ vẫn gùi 30 - 50 kg cây chàm. Điều này không thể làm khó họ.
MEITU_20240615_212514294.jpg
Đưa cây chàm về nhà.
 
MEITU_20240615_211913993.jpg
Người phụ nữ Mông này lên rừng hái chàm từ 6 giờ sáng. Bà đang trên đường gùi cây chàm về nhà ở thôn Thào Hồng Dến, xã Mường Hoa.
IMG_20240615_210636.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được cho vào thùng lớn, ngâm với nước 3 ngày 3 đêm.
MEITU_20240615_211646373.jpg
Đến khi cây mục, tạo thành nước màu xanh đen thì bỏ vôi bột vào khuấy kỹ. Khi bột chàm và vôi lắng xuống thì gạn hết nước đi, phần bột dưới đáy thùng được giữ lại, sử dụng cho các lần nhuộm vải. Phụ nữ người Mông có cách bảo quản bột chàm để sử dụng quanh năm. Nghề nhuộm chàm hiện trở thành dịch vụ trải nghiệm trong hầu hết các homestay của người Mông.
 
MEITU_20240615_212135662.jpg
Mỗi gia đình người Mông đều ngâm chàm trong nhiều thùng lớn và quy trình se lanh, dệt vải, may trang phục truyền thống không thể thiếu sắc chàm. Cây chàm chính là minh chứng cho việc làm chủ kỹ thuật nhuộm vải từ nguyên liệu tự nhiên của người Mông Sa Pa. Việc cộng đồng người Mông Sa Pa chú trọng phát triển diện tích cây chàm đã góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc.

Người Mông Sa Pa vượt mưa, xuyên rừng hái chàm nhuộm vải | Báo Lào Cai điện tử (baolaocai.vn)

Theo baolaocai.vn

Tin Liên Quan

Vẻ đẹp phiên chợ vùng cao qua hội họa

Thông qua những chuyến điền dã và trải nghiệm thực tế, các họa sĩ Chi hội Mỹ thuật, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh đã mang đến góc nhìn mới mẻ về vẻ đẹp của những phiên chợ vùng cao.

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian,...

Phụ nữ vùng cao và sứ mệnh gìn giữ di sản

Suốt bao thế hệ, mạch nguồn văn hóa các dân tộc vẫn bền bỉ chảy trong đời sống cộng đồng nhờ sự gìn giữ, trao truyền của những người phụ nữ vùng cao. Từ những câu hát Sình Ca của người Cao Lan, làn điệu Khắp Cọi của người Tày đến các điệu xòe cổ của người Thái, họ gìn giữ ký ức văn hóa dân...

Từ đêm hội đến sức sống di sản

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đã khép lại, nhưng cảm xúc từ chương trình nghệ thuật “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” vẫn đọng lại trong lòng đại biểu, Nhân dân và du khách. Dư âm ấy hiện hữu qua những hình ảnh được lan tỏa trên truyền thông và các nền tảng số; qua những câu chuyện, cảm...

Đôi tay phụ nữ Mông giữ sắc chàm

Từ những sợi lanh mộc mạc, qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông, những tấm vải chàm, bộ trang phục truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc được tạo nên.

Hành trình đến với đàn tỳ bà của thiếu nữ người Mông

Từ lần đầu ngỡ ngàng trước tiếng đàn tỳ bà, cô học trò nhỏ Hảng Thị Công ở vùng cao Mù Cang Chải đã nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì theo đuổi nhạc cụ truyền thống này.