Cây chàm từ xa xưa đã gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Mông Sa Pa. Cộng đồng người Mông truyền tai nhau rằng "ở đâu có người Mông nơi đó có cây chàm" càng khẳng định vai trò quan trọng của loại cây này đối với mỗi thế hệ người Mông trên mảnh đất Sa Pa.
Tháng 6 hằng năm là thời điểm người Mông ở Sa Pa tập trung thu hoạch chàm, chuẩn bị cho mùa dệt vải. Với hầu hết loại cây trồng, trời nắng sẽ thuận lợi để thu hoạch nhưng riêng với cây chàm, người dân thường hái vào ngày mưa, sau đó trồng luôn lứa mới. Thu hoạch chàm là quá trình công phu và vất vả nhưng cũng đầy ắp niềm vui, tiếng cười.
Người Mông Sa Pa thường trồng chàm dưới tán rừng ẩm ướt. Nơi trồng chàm thường xa nhà, đi lại vất vả.Mỗi gia đình người Mông thường trồng 200 - 300 m2 cây chàm mới đủ nguyên liệu để dệt vải. Khi thu hoạch chàm, họ thường đi theo cặp vợ chồng, có thể nhờ sự hỗ trợ của họ hàng, làng xóm. Tròn 1 năm sau khi trồng, cây chàm đủ điều kiện để thu hoạch Trong ảnh: Vợ chồng anh Sùng A Tráng (xã Mường Hoa) tranh thủ trời mưa vào rừng thu hoạch cây chàm.Những người phụ nữ cùng thôn đổi công giúp nhau thu hoạch chàm.
Cây chàm gắn bó bền chặt với đời sống văn hóa của người Mông Sa Pa. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, hầu như người dân chỉ cần làm cỏ trên diện tích trồng chàm.Sau khi thu hoạch, cây chàm được tập kết tại một điểm chuẩn bị cho lên gùi.Đi bộ vượt núi trong điều kiện trời mưa, đường trơn trượt nhưng mỗi phụ nữ vẫn gùi 30 - 50 kg cây chàm. Điều này không thể làm khó họ.Đưa cây chàm về nhà.
Người phụ nữ Mông này lên rừng hái chàm từ 6 giờ sáng. Bà đang trên đường gùi cây chàm về nhà ở thôn Thào Hồng Dến, xã Mường Hoa.Sau khi thu hoạch, cây chàm được cho vào thùng lớn, ngâm với nước 3 ngày 3 đêm.Đến khi cây mục, tạo thành nước màu xanh đen thì bỏ vôi bột vào khuấy kỹ. Khi bột chàm và vôi lắng xuống thì gạn hết nước đi, phần bột dưới đáy thùng được giữ lại, sử dụng cho các lần nhuộm vải. Phụ nữ người Mông có cách bảo quản bột chàm để sử dụng quanh năm. Nghề nhuộm chàm hiện trở thành dịch vụ trải nghiệm trong hầu hết các homestay của người Mông.
Mỗi gia đình người Mông đều ngâm chàm trong nhiều thùng lớn và quy trình se lanh, dệt vải, may trang phục truyền thống không thể thiếu sắc chàm. Cây chàm chính là minh chứng cho việc làm chủ kỹ thuật nhuộm vải từ nguyên liệu tự nhiên của người Mông Sa Pa. Việc cộng đồng người Mông Sa Pa chú trọng phát triển diện tích cây chàm đã góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc.
Sáng 30/6, UBND xã Hợp Thành tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Đền Tượng; khánh thành Không gian trưng bày văn hóa các dân tộc và ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt xã Hợp Thành.
Giữa không gian thanh bình của vùng đất Hợp Thành, đền Tượng nép mình dưới chân núi Đán Tượng. Theo truyền ngôn qua nhiều thế hệ của người dân địa phương, xưa kia xuất hiện đàn voi rừng về đây kiếm ăn - hình thành địa danh Đán Tượng - nơi voi tụ hội.
Trong tiến trình phát triển của mỗi địa phương, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng tạo nên sức mạnh cạnh tranh và động lực phát triển bền vững. Đối với Lào Cai - vùng đất hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc của 34 dân tộc anh em, việc phát huy...
Trong khuôn khổ Lễ hội “Si Ma Cai - Hương sắc vùng cao”, xã Si Ma Cai đã làm nên Kỷ lục Việt Nam với màn biểu diễn múa sênh tiền quy mô lớn chưa từng có.
Từ ngày 26 - 28/6, xã Si Ma Cai sẽ tổ chức chương trình “Si Ma Cai - Hương sắc vùng cao” lần thứ 4 với chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và thể thao đặc sắc, nhằm quảng bá cảnh sắc thiên nhiên, bản sắc văn hóa các dân tộc và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng địa phương.
