Từ lâu, thôn Phẻo, xã Xuân Giao, huyện Bảo Thắng vẫn duy trì và phát triển đội văn nghệ quần chúng gồm hơn 20 thành viên, chủ yếu là phụ nữ và tất cả đều là đồng bào Tày. Những lúc nông nhàn, ngày nghỉ cuối tuần, ngày lễ hay buổi tối, chị em lại tề tựu về nhà văn hóa thôn tập và trao truyền cho nhau những giai điệu Then, tiếng đàn tính giàu cảm xúc...
Dưới ngón huyền của những phụ nữ Tày duyên dáng, dịu dàng, mỗi tiếng tơ trên cây đàn tính ngân vang là thanh âm sâu lắng của tâm hồn trong trẻo, của khát vọng về tình yêu thương và hạnh phúc.
Cây đàn tính ở thôn Phẻo không đơn thuần chỉ là quả bầu khô, của thanh gỗ và dây tơ mà còn chứa đựng giá trị bản sắc văn hóa truyền thống đậm đà của đồng Tày tại một vùng quê hương thanh bình, trù phú. Tiếng đàn còn là nhịp cầu để mọi người yêu thương, chia sẻ, đoàn kết, cùng thi đua, chung sức, chung lòng xây dựng cuộc sống mới ngày càng tươi đẹp hơn.
Một buổi tập thông thường nhưng bản sắc văn hóa vẫn được tôn trọng, gìn giữ bởi các thành viên mặc đúng trang phục truyền thống, kèm theo khăn vấn tóc, khăn đội, vòng, dây bạc, bông tai...Trước buổi tập văn nghệ.
Đội văn nghệ hầu hết là phụ nữ trung tuổi, những người có nhiều thời gian dành cho sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Đội văn nghệ mời đặc cách ông Nông Văn Sin, nghệ nhân chuyên làm đàn tính và cũng là người thạo các làn điệu đàn cổ và có thể tạo nền nhạc cho các điệu Then mới.Sự kết hợp của dân vũ với làn điệu Then và cây đàn tính. Trong tiết mục này, bước chân của các vũ nữ uyển chuyển theo tiếng đàn tính.Múa Cầu đàn - một phần của tiết mục dân vũ đặc sắc.Ông Vũ Đức Hòa, Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn Phẻo, người dày công nghiên cứu văn hóa đồng bào Tày cho rằng, bài múa "Chụm đàn" biểu cảm tình đoàn kết, yêu thương.
"Tứ cầm giao hội", bài múa thể hiện sự cân bằng đông - tây - nam - bắc, sự luân hồi xuân - hạ - thu - đông - ông Vũ Đức Hòa cho biết thêm.Cây đàn tính được coi như linh hồn của các điệu Then cổ. Trong ảnh: Chị Trần Thị Ngoãn, thành viên Đội văn nghệ thôn Phẻo.Mỗi khi tiếng đàn ngân vang bởi những ngón huyền, niềm vui, hạnh phúc lại ngập tràn, xua tan những lo âu, muộn phiền. Tiếng đàn trầm bổng, hân hoan theo quan niệm của đồng bào Tày ở thôn Phẻo còn là sợi dây kết nối, trò chuyện giữa trời và đất, sự giao hòa âm dương.
Cùng với cây đàn tính, việc bảo tồn, phát huy giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống ở thôn Phẻo vẫn đang được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm, khơi gợi.
Tối 31/7, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ sẽ tổ chức chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai - Sắc màu văn hóa Thái”, giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái.
Chiến tranh và những năm tháng gian khổ của đất nước đã lùi xa, chỉ còn hiện hữu trong những trang sách tư liệu hay ký ức của thế hệ cha ông. Nhưng trong những ngày tháng Bảy tri ân này, lịch sử ấy lại được đánh thức qua những nét vẽ hồn nhiên của các em nhỏ.
Từ tháng 7/2026, tỉnh Lào Cai triển khai Chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai” tại các tuyến phố đi bộ thuộc các phường Yên Bái, Lào Cai, Sa Pa và Nghĩa Lộ. Với định hướng tổ chức thường xuyên, chuyên nghiệp và mang đậm bản sắc địa phương, chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm văn hóa...
Từ điệu múa chỉ xuất hiện trong các lễ hội truyền thống của người Dao Quần Trắng, "Âm vang núi rừng" đang trở thành sản phẩm văn hóa đặc sắc góp phần quảng bá hình ảnh hồ Thác Bà và phát triển du lịch cộng đồng.
