Xây dựng môi trường số trong quản lý

Đến nay, toàn tỉnh hiện có 593/593 cơ sở giáo dục có kết nối internet, trong đó trên 74% học sinh toàn tỉnh được tiếp cận, học môn Tin học. 100% cơ sở giáo dục đang sử dụng phần mềm quản lý nhà trường để quản lý, số hóa thông tin về trường, lớp, học sinh, đội ngũ, cơ sở vật chất...; quản lý hồ sơ điện tử của học sinh, giáo viên.

Tuyển sinh trực tuyến trên địa bàn thành phố Lào Cai.

Để bắt kịp chuyển đổi số trong ngành giáo dục, những năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh đã tăng cường đầu tư, bổ sung thiết bị công nghệ thông tin cho các nhà trường. Các trường học trên địa bàn tỉnh đều đã được trang bị các thiết bị công nghệ thông tin như máy tính, máy chiếu và sử dụng mạng Internet để phục vụ cho việc dạy và học. Hiện tại, toàn ngành có 419 giáo viên Tin học, cơ bản đủ để triển khai việc giảng dạy Tin học theo chương trình phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo; 14.769/15.010 cán bộ quản lý, giáo viên (đạt 98,4%) được tập huấn nâng cao nhận thức, năng lực ứng dụng và kỹ năng về an toàn thông tin thông qua các lớp bồi dưỡng hè năm 2024 và các lớp tập huấn chuyên đề trong năm học 2023-2024.

Đến nay, 100% các đơn vị trường học trên địa bàn tỉnh đã sử dụng phần mềm quản lý nhà trường VNEDU do VNPT Lào Cai và phần mềm SMAS do Viettel cung cấp để quản lý, số hóa thông tin về trường, lớp, học sinh, đội ngũ, cơ sở vật chất,...; quản lý hồ sơ điện tử của học sinh, giáo viên. Hầu hết các đơn vị, trường học khai thác hiệu quả các thiết bị về công nghệ thông tin, hệ thống mạng internet, hệ thống các trang tin điện tử; thực hiện điện tử hóa các loại giáo án, hồ sơ, biểu mẫu thống kê, cập nhật thông tin về học sinh, đội ngũ trên cơ sở dữ liệu ngành... Cùng đó, các trường đều dành sự quan tâm thỏa đáng cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy học, kiểm tra đánh giá và quản lý để đổi mới hình thức, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá.

Ngành Giáo dục tỉnh cũng khuyến khích các trường triển khai quản lý các loại hồ sơ trên nền tảng quản lý nhà trường như: Sổ ghi đầu bài, sổ chủ nhiệm đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp, kế hoạch bài dạy giáo án; cung cấp các dịch vụ thông tin liên lạc, trao đổi giữa nhà trường với phụ huynh học sinh... Riêng cấp Tiểu học đang triển khai thí điểm học bạ số theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Để xây dựng môi trường số trong ngành, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã phối hợp với các đơn vị triển khai phần mềm quản lý trường học trực tuyến đáp ứng quy định kỹ thuật về dữ liệu của Bộ GD&ĐT; kết nối trao đổi dữ liệu từ phần mềm quản lý trường học với cơ sở dữ liệu ngành giáo dục; tăng cường sử dụng sổ điểm, học bạ điện tử; triển khai ứng dụng công nghệ thông tin kết nối, trao đổi thông tin giữa phụ huynh với nhà trường. Bên cạnh đó, công tác bồi dưỡng về công nghệ thông tin cho cán bộ quản lý, giáo viên luôn được sở quan tâm chỉ đạo. Nhờ vậy, số lượng, trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của đội ngũ cán bộ giáo viên ngày càng được nâng lên.

Các phần mềm quản lý học tập và quản lý học sinh như VNEdu, SMAS sau khi được triển khai đã được các đơn vị thực hiện hiệu quả, giúp quản lý thông tin học sinh, theo dõi điểm số và giao tiếp giữa nhà trường với phụ huynh thuận lợi. Cùng với đó, các ứng dụng học tập trực tuyến như:  Zoom, Microsoft Teams… đã được sử dụng rộng rãi. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình là 82/82; 100% hồ sơ được cập nhật thông tin xử lý trên phần mềm một cửa điện tử VNPT iGate. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thị, thành phố và 100% cơ sở giáo dục thực hiện quản lý hồ sơ công việc trên phần mềm Quản lý văn bản và điều hành (VNPT-iOffice).

Đổi mới công tác giảng dạy

Việc thực hiện chuyển đổi số có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngành Giáo dục. Thông qua chuyển đổi số, giáo viên, học sinh có thêm nhiều khả năng tiếp cận nguồn tài liệu khổng lồ phục vụ cho học tập, giảng dạy; dễ dàng tìm kiếm thông tin và khai thác chuyên sâu các khía cạnh mà họ quan tâm. Đồng thời, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Giờ dạy Stem tại trường Tiểu học lê Văn Tám, thành phố Lào Cai.

Để giúp giáo viên bắt nhịp chuyển đổi số và ứng dụng thành tựu chuyển đổi số vào giảng dạy, trong năm học, các giáo viên trên địa bàn tỉnh đã được tham gia nhiều khóa bồi dưỡng, tập huấn công nghệ thông tin và 100% giáo viên có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Đối với việc chuyển đổi số trong dạy và học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã chỉ đạo giáo viên sản xuất bài giảng số dùng chung, mỗi giáo viên thực hiện tối thiểu 1 bài/học kỳ. Tổ chức tập huấn, lựa chọn các giải pháp học trực tuyến như: Shubclassrom, Zoom Cloud Meetting, Microsoft Teams,...; sử dụng linh hoạt các ứng dụng zalo, Email, Facebook, Messenger,... để tương tác với học sinh. Tính đến năm học này, 100% giáo viên có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, tổ chức hàng nghìn giờ học kết nối, trong đó 640 giờ học kết nối với lớp học ở các nước như Anh, Mỹ, Canada, Thái Lan, Ấn Độ...

Trong năm học 2023 - 2024, các trường tích cực tổ chức dạy học kết nối theo mô hình 3-2-1, có hơn 250 tiết học kết nối với các lớp học ở nước ngoài, hơn 800 tiết học kết nối ngoài tỉnh; tổ chức 3 cuộc thi online với 17.597 học sinh tham gia; 100% giáo viên có kỹ năng dạy học trực tuyến; nhiều giáo viên đã lập được kênh dạy học cá nhân với hàng nghìn lượt truy cập.

Triển khai dạy học trên nền tảng số để hướng dẫn học sinh tự học, đặc biệt quản lý, giám sát quá trình học tập của học sinh, nhằm phát huy năng lực cá nhân hóa của học sinh đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tích cực sử dụng thí nghiệm ảo, phần mềm mô phỏng, học liệu số để tổ chức dạy học nhằm đổi mới phương pháp dạy học, thay thế các thiết bị, thí nghiệm thực hành còn thiếu hoặc mất an toàn cho học sinh.

Cô Nguyễn Thị Hằng, giáo viên môn Ngữ Văn của trường THCS Kim Tân cho biết: Hiện nay, giáo viên ngoài truyền đạt kiến thức trên lớp theo phương pháp truyền thống, chúng tôi còn thường xuyên sử dụng OLM, Microsoft Teams để giao bài tập, chia sẻ tài liệu học tập và tổ chức các buổi học trực tuyến qua Zoom.

Cùng với nền tảng số được đẩy mạnh, nhiều trường đã xây dựng và phát triển các bài giảng số, tài liệu học tập số, giúp học sinh có thể học tập mọi lúc, mọi nơi. Đồng thời các trường đã sử dụng các phần mềm giảng dạy trực tuyến và công cụ hỗ trợ học tập để tổ chức các tiết học trực tuyến.

Ngoài ra các thư viện số và kho tài liệu học tập trực tuyến đã được thiết lập, giúp học sinh tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú và đa dạng. Học sinh cũng được khuyến khích tham gia các khóa học trực tuyến và các cuộc thi về kỹ năng số nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành. Năm học 2023 - 2024, tỉnh Lào Cai có 8 học sinh đạt giải môn Tin học kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất, 3 giải Ba và 4 giải Khuyến khích.

Em Phạm Thảo An, lớp 7H (năm học 2024 - 2025), Trường THCS Kim Tân, thành phố Lào Cai chia sẻ: Trước đây, việc học tập của chúng em chủ yếu dựa vào sách vở và bài giảng trên lớp. Nhờ công nghệ số, hiện nay em có thể tiếp cận với rất nhiều tài liệu học tập phong phú và đa dạng trên internet. Thầy cô thường xuyên sử dụng các nền tảng như OLM, Microsoft Teams và Zoom để tổ chức các buổi học trực tuyến và chia sẻ tài liệu, điều này rất tiện lợi vì em có thể truy cập tài liệu học bất cứ lúc nào và từ bất cứ đâu.

Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng được áp dụng rộng rãi.

Giờ học môn Khoa học tự nhiên tại Trường Tiểu học Lê Văn Tám, thành phố Lào Cai diễn ra sôi nổi, hào hứng. Các em học sinh được chia làm nhiều nhóm, cùng thảo luận để trả lời các câu hỏi được giáo viên đưa ra. Bài học được giáo viên biên soạn bằng các phần mềm đồ họa trình chiếu trên màn hình ti vi với âm thanh, hình ảnh minh họa sống động. Nội dung bài học được truyền đạt thông qua từng câu đố, trò chơi vừa giúp học sinh làm quen với công nghệ thông tin, vừa dễ ghi nhớ nội dung bài học.

Cùng với đó, việc truy cập vào kho tài liệu phong phú từ internet giúp giáo viên có thêm nguồn tư liệu để giảng dạy và học sinh có thể tiếp cận với kiến thức mới một cách dễ dàng. Tại nhiều trường học trên địa bàn tỉnh, nhà trường tổ chức thiết lập một phòng học máy tính có kết nối internet, nơi giáo viên có thể truy cập và tải tài liệu từ các trang web giáo dục; học sinh cũng được khuyến khích sử dụng máy tính để tự học...

Qua đây có thể thấy, sử dụng công nghệ số giúp giáo viên có nhiều phương pháp giảng dạy sáng tạo và sinh động hơn; học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức và hứng thú hơn với bài học.

Với sự phát triển không ngừng của chuyển đổi số, trong thời gian tới, các đơn vị, trường học sẽ tiếp tục khuyến khích giáo viên sáng tạo và thử nghiệm các phương pháp giảng dạy mới, sử dụng các công cụ và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả giảng dạy; tạo ra các nội dung học tập điện tử phong phú và đa dạng, bao gồm video bài giảng, bài tập trực tuyến và tài liệu tham khảo; hướng dẫn học sinh cách tự học và khai thác tài liệu học tập trực tuyến một cách hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT.