Thực hiện chuyển đổi từ cây trồng kém năng suất sang cây Lê VH6.

Những kết quả bước đầu

Nghị quyết đã xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, các giải pháp chủ yếu và có lộ trình thực hiện cụ thể. Quá trình triển khai Nghị quyết đã được cấp ủy, chính quyền các cấp thực hiện đồng bộ; các giải pháp mà Nghị quyết đưa ra đã được vận dụng linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với thực tế. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp được triển khai đồng bộ; đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, cấp huyện; ban hành các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa; triển khai xây dựng các kế hoạch giai đoạn, hằng năm và các văn bản cụ thể hóa Nghị quyết. Các nội dung của Nghị quyết được triển khai cụ thể, thực chất và được đánh giá, kiểm điểm sâu sắc. Công tác thông tin, tuyên truyền, học tập, quán triệt Nghị quyết được triển khai đồng bộ, đa dạng bằng nhiều hình thức; đã tổ chức trên 250 hội nghị tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết với trên 26.500 lượt người tham gia; tổ chức cuộc thi trắc nghiệm trên internet đã thu hút 136.569 tài khoản với 1.428.414 lượt cán bộ, đảng viên và Nhân dân tham gia. Ngoài ra, các giải pháp khác được thực hiện đồng bộ như đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; tăng cường công tác xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại; tập trung tối đa nguồn lực cho phát triển nông nghiệp hàng hóa, lồng ghép nguồn vốn thuộc 3 Chương trình mục tiêu quốc gia… tạo sự chuyển biến trong tư duy sản xuất nông nghiệp.

Sau 3 năm triển khai, Nghị quyết 10 đã đạt nhiều kết quả khả quan và tích cực. Giá trị sản xuất các ngành hàng chủ lực đạt trên 4.200 tỷ đồng, bằng 65% mục tiêu đến 2025. Thực hiện chuyển đổi 3.860 héc ta đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng các loại cây chủ lực, tiềm năng. Có 4 dự án được UBND tỉnh phê duyệt chấp thuận chủ trương đầu tư và 9 dự án khác đang khảo sát, đề nghị chấp thuận đầu tư. Năm 2023, đã trồng mới gần 1.000 héc ta chè tại huyện Mường Khương, nâng tổng diện tích lên 8.279 héc ta. Sản lượng đạt trên 42 nghìn tấn, tổng giá trị trên 300 tỷ đồng. Chuyển đổi 136 héc ta đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng các loại cây dược liệu phù hợp, nâng tổng diện tích lên gần 3.550 héc ta. Sản lượng đạt 18.161 tấn, mang lại giá trị thu nhập 390 tỷ đồng. 365 héc ta đất sản xuất kém hiệu quả được chuyển đổi sang trồng cây dứa, nâng tổng diện tích lên 2.062 héc ta. Sản lượng quả thu hoạch là 35.634 tấn, giá trị bình quân đạt trên 140 tỷ đồng. Chuyển đổi 1.500 héc ta đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng quế, nâng diện tích quế vào trên 59 nghìn héc ta. Giá trị ngành hàng quế đạt 900 tỷ đồng. Đã cấp 16 mã vùng trồng, 11 cơ sở đóng gói nông sản quả chuối xuất khẩu. Tổng diện tích chuối hiện đạt 3.174 héc ta, giá trị mang lại 184 tỷ đồng. Tổng đàn lợn của tỉnh hiện đạt khoảng 446 nghìn con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 46.170 tấn, giá trị khoảng 1.300 tỷ đồng.

Thực hiện Nghị quyết 10, các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, vùng sản xuất theo tiêu chuẩn dần hình thành. Sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGap là 932 héc ta; 157 héc ta dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP-WHO. Trên 5.368 héc ta đạt tiêu chuẩn hữu cơ; 205 sản phẩm chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP. Hiện có 312 HTX nông nghiệp, là điều kiện để các chuỗi liên kết phát triển bền vững.

Từ những thành công ban đầu, năm 2024, Lào Cai duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị sản xuất đạt trên 5%/năm. Ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất được quan tâm, đưa một số giống năng suất, chất lượng vào sản xuất phù hợp với chế biến và thị trường tiêu thụ. Các hình thức tổ chức kinh tế tập thể được đẩy mạnh, đến nay toàn tỉnh có 285 hợp tác xã nông nghiệp, 362 tổ hợp tác nông nghiệp, 118 trang trại. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh thu hút thêm 26 dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp nhà máy, cơ sở chế biến. Công tác xúc tiến thương mại được tổ chức góp phần kết nối tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp của tỉnh, toàn tỉnh hiện có 103 doanh nghiệp/HTX với 327 dòng nông sản an toàn được cấp mã QR CODE...

Mục tiêu của Nghị quyết 10 đến năm 2025, giá trị sản xuất hàng hóa các ngành hàng chủ lực đạt trên 6.500 tỷ đồng, đến năm 2030 đạt trên 10.400 tỷ đồng; chuyển đổi khoảng 12.000 ha đất trồng cây kém hiệu quả sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao. Định hướng đến năm 2050, giá trị sản xuất hàng hóa các ngành hàng chủ lực đạt khoảng 17.000 tỷ đồng, chiếm 75% tổng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp, hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng và sản xuất bền vững.

Khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị quyết 10

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo Nghị quyết 10-NQ/TU trên địa bàn tỉnh vẫn còn những khó khăn. Việc sản xuất nông nghiệp hàng hóa bước đầu được hình thành nhưng chưa rõ nét, các vùng sản xuất quy mô còn nhỏ, sản lượng chưa nhiều; tiến độ chuyển đổi đất trồng cây kém hiệu quả sang cây trồng chủ lực còn chậm.

Ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong nông nghiệp còn hạn chế; sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, nông nghiệp sạch chiếm tỷ lệ thấp, chủ yếu vẫn canh tác theo quy trình kỹ thuật truyền thống; kỹ thuật, kinh nghiệm, tác phong lao động của nông dân chưa cập nhật được với nhu cầu phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư chiến lược xây dựng các nhà máy chế biến sâu nông sản để nâng cao giá trị. Thị trường tiêu thụ các loại nông sản thiếu ổn định; một số sản phẩm phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc.

Kinh tế tập thể chưa đủ mạnh để trở thành hạt nhân, đầu tầu trong sản xuất nông nghiệp hàng hóa; các hình thức tổ chức, liên kết sản xuất mang tính tự phát; một số hợp tác xã nông nghiệp hoạt động chưa hiệu quả, thiếu sự liên kết giữa HTX với các thành viên, chủ yếu hoạt động theo quy mô hộ gia đình, không góp vốn điều lệ. Kết cấu hạ tầng và dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp hàng hóa.

Tiếp tục đẩy mạnh triển khai Nghị quyết trong thời gian tới

Để giải quyết những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo Nghị quyết 10-NQ/TU trong từng năm và cả giai đoạn cần thực hiện đồng bộ các giải pháp mà Nghị quyết đã đưa ra. Đó sẽ là nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu mà Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Lào Cai đã đề ra.

Tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết với phương châm “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Hành động - Phát triển” nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương. Phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023, lấy giá trị, thu nhập sản xuất là thước đo đánh giá chất lượng, hiệu quả của ngành nông nghiệp. 

Ứng dụng khoa học kỹ thuật, hình thành vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao

Tập trung quy hoạch, phát triển tạo thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung 6 ngành hàng chủ lực, 2 lĩnh vực là phát triển kinh tế đồi rừng và ngành hàng tiềm năng địa phương. Thực hiện chuyển đổi diện tích sản xuất các loại cây trồng kém hiệu quả (ngô, sắn...) sang trồng các loại cây trồng chủ lực có hiệu quả kinh tế cao hơn; khuyến khích liên kết, tập trung đất đai tạo vùng sản xuất hàng hóa tập trung. 

Đẩy mạnh triển khai thực hiện các dự án, kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2022-2025 trên địa bàn tỉnh. 

Tăng cường ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; tập trung phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa đạt tiêu chuẩn chất lượng, chứng nhận hữu cơ, truy xuất nguồn gốc, các sản phẩm chế biến sâu để tham gia, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. 

Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường; thu hút các nhà đầu tư thực hiện các dự án phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng các cơ sở, nhà máy chế biến nông sản; đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu, tiếp thị đối với các mặt hàng chủ lực của tỉnh như quế, chè.. sang thị trường các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu để nâng cao giá trị sản phẩm. 

Đổi mới và phát triển các hình thức kinh tế tập thể, nhất là hợp tác xã gắn với vùng sản xuất hàng hóa các ngành hàng chủ lực để liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; phát triển các chuỗi sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP đảm bảo đáp ứng cả về số lượng, chất lượng phục vụ nhu cầu thị trường. 

Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ tổ chức, cá nhân tiếp cận các chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp của tỉnh; sử dụng lồng ghép nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia để tập trung thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Nghị quyết; tập trung đầu tư nguồn lực phát triển kết cấu hạ tầng tại các vùng sản xuất hàng hóa nhất là hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng... đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Thường xuyên cập nhật, tuyên truyền, phổ biến, nhân rộng các mô hình, các điển hình tiên tiến, sáng kiến và kinh nghiệm hay về đổi mới sản xuất hàng hóa, đồng thời nêu lên các vấn đề cần rút kinh nghiệm trong chỉ đạo và thực hiện.

Cấp ủy, chính quyền các địa phương tiếp tục tuyên truyền, xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm; chủ động lồng ghép các nguồn lực tại địa phương để triển khai thực hiện hiệu quả các mô hình, dự án phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn.