Bắc Hà chú trọng phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật của các dân tộc

Bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống

Bắc Hà là huyện vùng cao đặc biệt khó khăn, nằm phía Đông Bắc của tỉnh Lào Cai với 14 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số chiếm 84%.
Trong năm qua, chính quyền và Nhân dân huyện Bắc Hà đã nỗ lực không ngừng trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa được quan tâm, các lễ hội trên địa bàn huyện được duy trì tổ chức thường xuyên, nhiều nét văn hóa đặc trưng truyền thống tốt đẹp của con người Bắc Hà được phát huy, các mô hình gia đình văn hóa tiêu biểu, thôn bản, tổ dân phố được nhân rộng tại các xã, thị trấn. Các làng nghề truyền thống như dệt thổ cẩm của người Tày, người Nùng, hay nghề rèn của người Mông vẫn được duy trì và phát triển. Những sản phẩm thủ công tinh xảo không chỉ là biểu tượng văn hóa mà còn giúp cải thiện kinh tế cho người dân địa phương.

Bên cạnh đó, các lễ hội truyền thống như lễ hội Gầu Tào của người Mông, lễ hội xuống đồng của người Tày, hay chợ phiên Bắc Hà, lễ Nhảy lửa của Người Dao đỏ, lễ cúng rừng, lễ hội đền Bắc Hà, lễ hội Khao quân đền Trung Đô, Festival cao nguyên trắng Bắc Hà - nơi hội tụ sắc màu văn hóa của các dân tộc, đều được tổ chức định kỳ và thu hút sự tham gia đông đảo của cả người dân và du khách. Những sự kiện này không chỉ là dịp để bảo tồn phong tục, tập quán mà còn là cầu nối giúp du khách hiểu sâu hơn về đời sống văn hóa đặc sắc của người dân nơi đây. 

Công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật của các dân tộc được quan tâm. Năm 2024, đã tổ chức bảo tồn 02 nghi lễ, lễ hội gồm: Lễ hội gầu tào của người Mông và Lễ hội Nhảy lửa (Pút tồng) của người Dao đỏ. Xây dựng 02 mô hình làng văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng tại thôn Bản Phố 2, xã Bản Phố và thôn Trung Đô, xã Bảo Nhai. Hiện nay có 59/62 đơn vị trường học trên địa bàn huyện đã đưa một số loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống của các dân tộc như múa Xòe, múa sênh tiền, múa khèn bảo đảm phù hợp vào giảng dạy, phổ biến trong các trường phổ thông. Thành lập 3 câu lạc bộ văn nghệ dân gian; Tỷ lệ xã có đội văn nghệ cấp xã đạt 80%, 55% thôn, bản, tổ dân phố có đội văn nghệ truyền thống hoạt động thường xuyên có chất lượng, trú trọng việc vận động các nghệ nhân là người địa phương tham gia truyền thụ các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống cho các thành viên góp phần bảo tồn văn hóa nghệ thuật truyền thống các dân tộc.

Phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch

Bắc Hà đã và đang phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa truyền thống, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân. Các bản làng như Bản Phố, Na Hối, Tà Chải đã trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ việc khai thác các giá trị văn hóa địa phương, từ kiến trúc nhà cửa, ẩm thực cho đến các hoạt động trải nghiệm đời sống thường ngày của người dân bản địa.

Nhảy lửa- lễ hội truyền thống ở Bắc Hà

Duy trì hoạt động Câu lạc bộ Khèn Mông Bắc Hà và các đội xòe xã Tà Chải, Na Hối nhằm truyền dạy và bảo tồn các điệu xòe truyền thống, nhạc cụ dân tộc đặc sắc của địa phương. Duy trì tổ chức các lễ hội truyền thống (Gầu tào, Xuống Đồng, Nhảy Lửa, Cúng rừng...) tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện nhằm bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc gắn với công tác phát triển du lịch trên địa bàn. Xây dựng kế hoạch triển khai một số hoạt động văn hóa, văn nghệ và lễ hội nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch tâm linh gắn với các di tích (Lễ hội đền Bắc Hà cấp xã, Lễ hội đền Trung Đô cấp huyện).

Từng bước tạo dựng, hình thành sản phẩm văn hóa đặc trưng Bắc Hà với việc xây dựng và dần hoàn thiện sản phẩm du lịch tâm linh; duy trì tổ chức tốt các lễ hội truyền thống các dân tộc, các hoạt động văn hóa văn nghệ, lễ hội đặc sắc như Chương trình sắc mận cao nguyên trắng, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà, giải leo núi chinh phục đỉnh núi 3 mẹ con; duy trì tổ chức tốt các hoạt động văn hóa văn nghệ tại chợ đêm Bắc Hà thành sản phẩm du lịch đặc sắc phục vụ du khách. 

Ngoài ra, huyện cũng đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm văn hóa độc đáo như rượu ngô Bản Phố, chè Shan tuyết và các món ăn truyền thống. Những sản phẩm này không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế mà còn khẳng định thương hiệu văn hóa Bắc Hà trên bản đồ du lịch.

Bắc Hà không chỉ là một điểm đến đẹp về cảnh quan mà còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống nơi đây không chỉ là trách nhiệm của chính quyền và Nhân dân địa phương mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng. Việc gìn giữ và phát triển các giá trị văn hóa không chỉ giúp Bắc Hà bảo tồn bản sắc riêng mà còn góp phần xây dựng nền du lịch bền vững, thân thiện và giàu ý nghĩa.