Năm 2024, lượng khách du lịch đến với Sa Pa đạt 4,4 triệu lượt; doanh thu từ các hoạt động du lịch đạt 14,9 nghìn tỷ đồng; có 90 cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu niệm và quà tặng với 40 điểm tham quan du lịch được công nhận. Trong những năm qua, hoạt động du lịch của Sa Pa ngày càng phát triển cả về chất và lượng; nhiều địa danh của Sa Pa đã được đánh giá, bình chọn với những danh hiệu ấn tượng như: 1/50 thị trấn đẹp nhất thế giới; 1/14 điểm đến cần phải khám phá khi tới châu Á; 1/10 điểm du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á... Sa Pa chính thức được công nhận là Khu du lịch Quốc gia vào năm 2017 và chính thức chuyển từ chính quyền nông thôn lên chính quyền đô thị từ năm 2020, đây là lợi thế lớn cho sự phát triển của Sa Pa nói chung và du lịch Sa Pa nói riêng.

Quà tặng lưu niệm bày bán tại bản Cát Cát (Sa Pa).

Du lịch nông thôn và sản phẩm quà tặng lưu niệm đang trở thành những xu hướng được đầu tư để gia tăng sự đa dạng hóa sản phẩm du lịch tại Sa Pa. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, thị xã Sa Pa đã tổ chức khảo sát các xã, phường có thế mạnh sản xuất các sản phẩm nông nghiệp - nông thôn, gắn du lịch với các làng nghề theo mô hình OCOP; hỗ trợ, khuyến khích người dân địa phương xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm hoạt động sản xuất nông nghiệp - nông thôn; Tích cực tuyên truyền quảng bá, giới thiệu về sản phẩm nông nghiệp - nông thôn chất lượng cao ra thị trường góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất nông nghiệp phát triển, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân địa phương; hình thành các điểm trưng bày, giới thiệu và bán các sản vật đặc trưng, sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP tại các trung tâm du lịch, khu điểm du lịch trọng điểm của thị xã phục vụ nhu cầu mua sắm của khách du lịch.

Một số mô hình canh tác và trải nghiệm nông – nông thôn đã bắt đầu hình thành như: Vườn dâu tây, rau xanh, hoa đào, vườn hoa hồng đã được khai thác để du khách tham quan, hái quả trực tiếp. Du khách có thể tham gia các hoạt động như gieo trồng, thu hoạch nông sản, mang lại trải nghiệm sinh động và độc đáo; các sản phẩm nông nghiệp đã được khai thác để bán trực tiếp tại các điểm du lịch; Nhiều mô hình kết hợp giữa trải nghiệm nông nghiệp – nông thôn với giới thiệu văn hoá bản địa, như tour du lịch dược liệu đã được hình thành… Sản phẩm quà tặng lưu niệm cũng đã ngày một phong phú như: Thổ cẩm, dược liệu, hàng mây tre đan, thủ công mỹ nghệ, hương thảo mộc…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu đó, sản phẩm du lịch nông thôn và quà tặng lưu niệm của Sa Pa chủ yếu mang tính tự phát, chưa được quy hoạch, dẫn đến chưa hình thành được các vùng sản phẩm đặc hữu và chuyên canh; Chưa kéo dài thời gian trải nghiệm của du khách do thiếu các hoạt động tương tác và trải nghiệm thực tế; Các sản phẩm quà tặng chưa có nhiều mẫu mã mới lạ, thiếu sự đổi mới và chưa mang tính ứng dụng cao; Đa số quà tặng không có bao bì đẹp mắt, thiếu tính thương hiệu; giá cả chưa cạnh tranh…

Để khai thác hiệu quả các giá trị nông nghiệp – nông thôn và quà tặng phục vụ du lịch tại Sa Pa cần có các giải pháp đồng bộ, hệ thống.

Xây dựng chiến lược quy hoạch các khu vực nông nghiệp gắn với du lịch, đảm bảo phù hợp với thổ nhưỡng và không ảnh hưởng đến môi trường, cảnh quan; Hỗ trợ cơ sở du lịch nông nghiệp các khóa đào tạo về kỹ năng đón tiếp du khách, vận hành mô hình du lịch nông nghiệp và bảo quản nông sản; từng bước ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp để nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo sự khác biệt, chẳng hạn như nông nghiệp hữu cơ, nhà kính thông minh; Phát triển các chương trình du lịch nông nghiệp – nông thôn như "Một ngày làm nông dân Sa Pa," kết hợp tham quan ruộng bậc thang, chăm sóc vật nuôi, hoặc chế biến các sản phẩm từ nông sản địa phương với sự đồng hành của các đơn vị lữ hành và đối tác du lịch địa phương.

Lẩu cá tầm là món ăn đặc sản của Sa Pa được lòng nhiều du khách.

Đối với sản phẩm quà tặng lưu niệm, cần có cơ chế hỗ trợ chuyên gia (các nhà thiết kế và nghệ nhân) để sáng tạo thêm nhiều sản phẩm độc đáo, kết hợp yếu tố văn hoá bản địa và xu hướng hiện đại và mang tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu của du khách trong nước và quốc tế; Có chính sách hỗ trợ đầu tư vào bao bì, nhãn hiệu, và câu chuyện sản phẩm để thu hút khách hàng, đặc biệt là khách quốc tế; Xây dựng các điểm đến làng nghề để khách tham quan quy trình làm quà tặng như dệt thổ cẩm, làm đồ thủ công, từ đó tạo ra trải nghiệm độc đáo; Xây dựng kênh phân phối ổn định qua các cửa hàng quà tặng, sàn thương mại điện tử và các sự kiện hội chợ du lịch.

Ngoài ra, cần tăng cường quảng bá cho các sản phẩm du lịch nông thôn và quà tặng trên các nền tảng truyền thông, các sự kiện, hội chợ chuyên đề nhằm quảng bá sản phẩm và tạo cơ hội kết nối thị trường; tăng cường liên kết vùng và hợp tác quốc tế để tạo các sản phẩm du lịch liên vùng và mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm du lịch nông thôn và quà tặng.

Thị xã Sa Pa lựa chọn du lịch là ngành kinh tế động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Năm 2025, Sa Pa kỳ vọng sẽ thu hút được 5,8 triệu lượt khách với tổng doanh thu từ du lịch là 27.000 tỷ đồng, tạo việc làm trực tiếp, gián tiếp cho gần 30.000 lao động trên địa bàn thị xã.

Thị xã Sa Pa tin tưởng có thể khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch nông thôn và sản phẩm quà tặng lưu niệm, tạo ra những giá trị độc đáo, nâng cao sức hút và tăng cường vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế./.