Độc đáo nghi lễ vào nhà mới của người Tày

Người Tày ở Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên) vẫn gìn giữ và bảo tồn khá nguyên vẹn kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc mình. Hiện tại, xã Nghĩa Đô có gần 1000 ngôi nhà sàn vẫn được dựng theo kiến trúc truyền thống. Gắn liền với văn hóa nhà sàn, là tập quán làm nhà và nghi lễ tổ chức vào nhà mới cũng mang nhiều nét đặc sắc riêng có của đồng bào Tày nơi đây. Mỗi khi dựng hoàn chỉnh một ngôi nhà sàn, người Tày chọn ngày tốt, tháng tốt để mời thầy cúng trong bản đến, thực hiện các nghi lễ được xem là rất quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của họ.

Chuẩn bị giấy và 3 lá trầu không để cạnh bếp lửa

Trong không gian nhà sàn truyền thống, khi gia đình người Tày tổ chức vào nhà mới có hai công việc chính phải làm. Thứ nhất là đưa thần lửa lên thờ tại khuôn bếp chính, thần thổ công vào thờ dưới gầm sàn tại chân cây cột cái phía ngoài khuôn bếp. Thứ hai là đưa ma tổ lên nhà, người nhà lên ở và đưa tài sản lên để trong nhà.

Kể từ khi thầy cúng thực hiện rước Thần lửa vào bếp - người Tày sẽ duy trì bếp lửa đỏ trong 3 ngày 3 đêm liên tục không để tắt lửa


Người Tày quan niệm, bếp lửa là linh hồn của ngôi nhà sàn, nên bếp lửa được đặt giữa gian chính của ngôi nhà sàn. Thờ thần lửa với ý nghĩa giữ lửa, bảo vệ ngôi nhà và phù hộ cho các thành viên trong gia đình sức khỏe, bình an, may mắn. Thế nên, trước khi vào nhà mới ở, người Tày tổ chức nghi lễ rước thần lửa vào bếp. So với nhiều nghi lễ khác trong văn hóa  của dân tộc Tày, thì nghi lễ vào nhà mới được tổ chức khá đơn giản.

Làm thủ tục đưa người và đồ đạc lên nhà sau khi đã thực hiện xong nghi lễ rước Thần lửa vào nhà


Cùng với tục rước thần lửa vào bếp chính trong ngôi nhà sàn, trong ngày vào nhà mới, người Tày ở Nghĩa Đô có tập quán không thể thiếu đó là lễ gác sào với ý nghĩa bàn giao nhà mới cho gia chủ. Theo ông Ma Thanh Sợi, nghệ nhân dân gian dân tộc Tày, thì đây được coi là thời khắc ngôi nhà sàn được khánh thành để các thành viên trong gia đình bắt đầu vào ở trong ngôi nhà mới. Cây sào được coi như bản thiết kế của ngôi nhà, không có cây sào, ngôi nhà coi như vô chủ, không có giá trị… 

Ngày nay người Tày ở Nghĩa Đô vẫn bảo tồn kiến trúc nhà sàn truyền thống cũng như những tập quán làm nhà sàn, nghi lễ vào nhà mới

Sau khi rước Thần lửa vào bếp trong ngày khánh thành nhà mới - lửa được đốt 3 ngày 3 đêm không được tắt

Thầy cúng cầm bó nứa đốt lửa để rước Thần lửa lên nhà sàn mới làm

Thợ cả làm ngôi nhà sàn sẽ thực hiện nghi lễ gác sào

Thực hiện nghi lễ gác sào trong ngày vào nhà mới

Treo cum lúa giống lên nhà mới làm

Kiều Lê

Tin Liên Quan

Lào Cai tạo đột phá trong phát triển văn học, nghệ thuật giai đoạn 2027 - 2031

Giai đoạn 2027 - 2031, tỉnh Lào Cai phấn đấu hỗ trợ đầu tư ít nhất 50 đề cương, bản thảo, công trình, dự án sáng tạo văn học, nghệ thuật có chất lượng; hình thành ít nhất 5 sản phẩm văn hóa - du lịch đặc thù, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai.

Giữ mạch nguồn văn hóa Giáy ở Mường Hum

Nhắc đến Mường Hum, nhiều người nhớ ngay đến giai điệu da diết của ca khúc “Suối Mường Hum còn chảy mãi”, mang đậm âm hưởng dân ca Giáy.

Lào Cai tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Từ ngày 22 đến 24/11, tại Rạp Chiếu phim Lào Cai sẽ diễn ra Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026, giới thiệu đến công chúng nhiều tác phẩm điện ảnh đặc sắc, giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát...

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc.

Rực rỡ Lễ hội hoa dã quỳ xã Thượng Bằng La lần thứ nhất

Ngày 14/11, xã Thượng Bằng La tổ chức Lễ hội hoa dã quỳ lần thứ nhất năm 2026 tại Khu di tích lịch sử quốc gia đèo Lũng Lô, nhằm quảng bá hình ảnh, con người, bản sắc văn hóa địa phương và thu hút du khách.