Hình thành các vùng nông nghiệp tập trung ở Bảo Yên.

Thực hiện nhiều giải pháp để giảm nghèo

Những năm qua, mặc dù kinh tế - xã hội của địa phương có bước phát triển rõ rệt, đời sống của người dân nâng lên nhưng với đặc thù địa bàn rộng, kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ dân trí không đồng đều, người lao động đa số chưa qua đào tạo, thiếu việc làm… nên thu nhập của người dân chưa thực sự ổn định, tiềm ẩn nguy cơ nghèo, tái nghèo. Năm 2023, huyện vẫn còn 1.708 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 8,01%; số hộ cận nghèo còn 1.314 hộ, chiếm 6,16%.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, huyện đã và đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người nghèo, hộ nghèo vượt lên mức sống tối thiểu và có nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản; hỗ trợ các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn thoát khỏi tình trạng đói, nghèo đeo bám.

Nhằm triển khai đồng bộ, có hiệu quả Chương trình giảm nghèo bền vững trên địa bàn, huyện đã thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia huyện Bảo Yên giai đoạn 2022 – 2025, phân công nhiệm vụ cho lãnh đạo các cơ quan, đơn vị phụ trách giúp đỡ xã, thôn, bản.

Trên cơ sở chỉ tiêu kế hoạch tỉnh giao, huyện đã xây dựng các kế hoạch thực hiện; giao mục tiêu, nhiệm vụ thực hiện Đề án giảm nghèo và các dự án Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cho từng cơ quan, đơn vị thực hiện và giao chỉ tiêu giảm nghèo cho các xã, thị trấn. Ban hành nhiều nghị quyết, kế hoạch, chương trình hành động cả giai đoạn và từng năm; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và huy động sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương, người dân; tăng cường quản lý nhà nước, chỉ đạo công tác điều tra, rà soát hộ nghèo; triển khai đồng bộ các dự án; xây dựng các mô hình giảm nghèo bền vững để nhân rộng; tăng cường tập huấn, đào tạo cho đội ngũ cán bộ theo dõi, thực hiện công tác giảm nghèo các cấp. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát động phong trào thi đua, triển khai chương trình “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” và tháng cao điểm “Vì người nghèo” để huy động nguồn lực phục vụ công tác giảm nghèo bền vững.

Các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng và phát triển các chuỗi liên kết giá trị trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Trong đó, ưu tiên thực hiện các dự án gắn với cây trồng, vật nuôi chủ lực tại địa phương như Dự án phát triển ngành hàng quế theo hướng sản xuất hữu cơ để nâng cao giá trị; Dự án liên kết phát triển sản xuất chè theo hướng hữu cơ, khảo nghiệm mô hình trồng xen cây mắc ca trên chè để nâng cao giá trị; Dự án liên kết phát triển sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chuối theo tiêu chuẩn VietGAP.

Trong quá trình thực hiện, huyện chỉ đạo tăng cường sự tham gia của người dân vào các hoạt động của dự án từ việc xác định đối tượng thụ hưởng đến lập kế hoạch, triển khai, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện, bảo đảm công khai, minh bạch. Đến nay, các dự án đang được triển khai đồng bộ, người dân tham gia dự án đa số là người nghèo, cận nghèo, người mới thoát nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số đã được tập huấn nâng cao năng lực, cung cấp con giống, cây giống, phân bón... tạo sinh kế, từ đó tạo ra thu nhập ổn định, hướng tới vươn lên thoát nghèo.

Đa dạng hóa sinh kế để giảm nghèo bền vững

Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo trên cơ sở khai thác hiệu quả thế mạnh địa phương là giải pháp quan trọng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Bảo Yên.

Năm 2023, gia đình anh Lương Văn Ngọc ở thôn 2 Nhai Thổ, xã Kim Sơn được tham gia dự án “Liên kết phát triển sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chuối theo tiêu chuẩn VietGAP”. Theo đó, gia đình được hỗ trợ giống chuối, phân bón, tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP và liên kết bao tiêu sản phẩm. Nhờ chăm sóc đúng theo quy trình kỹ thuật được tập huấn nên diện tích chuối sinh trưởng, phát triển tốt. Với 1,2 ha, hiện mỗi năm gia đình xuất bán hơn 1.000 buồng chuối, trọng lượng 25 – 30 kg/buồng, giá bán từ 3.000 – 5.000 đồng/kg, thu về hơn 100 triệu đồng. Chuối sau khi thu hoạch được đơn vị liên kết thu mua ngay tại thôn, vừa không mất chi phí vận chuyển, giá bán ổn định, gia đình rất phấn khởi. Ngoài sản phẩm chính là quả chuối, thân chuối cũng được đơn vị liên kết thu mua để sơ chế thành sợi tơ phục vụ xuất khẩu, tạo thêm thu nhập cho người dân.

Người dân Bảo Yên làm giàu từ cây dâu tằm.

Không chỉ có cây chuối, huyện Bảo Yên còn có nhiều mô hình nông nghiệp mới đem lại hiệu quả kinh tế cao. Mô hình trồng dâu, nuôi tằm tại xã Việt Tiến, Minh Tân; mô hình trồng sả tại Tân Dương, Xuân Hòa, Vĩnh Yên; mô hình trồng hồng không hạt tại Bảo Hà… Điển hình như cây dâu tằm mang lại hiệu quả kinh tế cao. Khi tham gia mô hình, người dân được hợp tác xã cung ứng toàn bộ giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng cây dâu, nuôi tằm. Về đầu ra, hợp tác xã cũng có trách nhiệm thu mua toàn bộ sản phẩm của người dân.

Ngoài ra, những năm gần đây, huyện Bảo Yên xác định quế là cây trồng mũi nhọn trong phát triển kinh tế lâm nghiệp. Trong nhiệm kỳ vừa qua, địa phương có nhiều chính sách hỗ trợ người dân trồng quế, hình thành những vùng nguyên liệu hàng nghìn ha, đưa Bảo Yên trở thành nơi có diện tích quế lớn nhất tỉnh.

Trong 5 năm, huyện Bảo Yên trồng được 11.157 ha rừng, trong đó riêng diện tích cây quế trồng mới được trên 10.000 ha. Đến nay, tổng số diện tích trồng quế trên địa bàn huyện là trên 20.000 ha, 3 nhà máy tinh dầu quế từ cành, lá quế. Đây là điều kiện thuận lợi để bà con có thu nhập, giúp bà con nông dân thu hoạch trồng lá quế.

Các dự án tập trung phát triển các cây trồng chủ lực và tiềm năng của huyện như quế, chè, chuối, cây ăn quả, dâu tằm… Tiêu biểu là dự án xây dựng nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm quế gắn với phát triển vùng nguyên liệu quế hữu cơ, triển khai tại các xã Cam Cọn, Minh Tân, Nghĩa Đô, Vĩnh Yên, Xuân Hòa, quy mô trồng mới 366,8 ha, thâm canh 455 ha với 793 hộ tham gia; dự án liên kết phát triển sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chuối theo tiêu chuẩn VietGAP tại các xã: Xuân Hòa, Kim Sơn, Tân Dương, Yên Sơn, quy mô 155 ha với 230 hộ tham gia; dự án liên kết phát triển sản xuất chè theo hướng hữu cơ tại các xã: Xuân Hòa, Lương Sơn, Tân Dương, Phúc Khánh, Xuân Thượng có quy mô thâm canh 46 ha với 121 hộ tham gia… Qua đó trên địa bàn huyện đã hình thành và mở rộng diện tích các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với phát triển thương hiệu như vùng trồng chè hơn 578 ha, vùng trồng chuối 296 ha, quế hơn 24.900 ha, vùng cây ăn quả hơn 214 ha…

Nỗ lực hơn nữa trong triển khai Chương trình

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giảm nghèo trên địa bàn huyện đã đạt những kết quả quan trọng. Năm 2024, số hộ nghèo trên địa bàn đã giảm 570 hộ, tương đương tỷ lệ giảm 2,67%, đạt 89% kế hoạch năm (bằng 94,52% cùng kỳ năm 2023). Số hộ nghèo còn lại là 1.138 hộ (chiếm 5,34%). Số hộ cận nghèo giảm 317 hộ, tương đương tỷ lệ giảm 1,49%, đạt 87,33% kế hoạch năm; số hộ cận nghèo còn lại 997 hộ, chiếm tỷ lệ 4,67%.

Những kết quả đạt được trong năm 2024 là tiền đề để hoàn thành mục tiêu giảm nghèo của cả nhiệm kỳ 2021 - 2025, đó là cải thiện và từng bước nâng cao điều kiện sống của các hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện về công tác giảm nghèo ở vùng khó khăn; góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa thị trấn và nông thôn, giữa các vùng, các dân tộc và các nhóm dân cư.

Năm 2025, huyện đặt ra mục tiêu tỷ lệ giảm nghèo trong năm tối thiểu 2,5%. Để hoàn thành mục tiêu đó, các cấp, ngành của huyện đang dồn lực, tập trung tăng cường lãnh, chỉ đạo toàn diện đối với công tác giảm nghèo. Đồng thời, đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo; hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng; phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững; hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo; truyền thông và giảm nghèo về thông tin… các địa phương trong tỉnh đang tập trung hoàn thành việc rà soát, lập danh mục và thủ tục đầu tư các công trình, dự án; duy tu, bảo dưỡng các công trình phục vụ dân sinh, sản xuất, thiết yếu trên địa bàn huyện.