Độc đáo Lễ cấp sắc của người Dao tuyển Mường Khương

Với đồng bào Dao nói chung, đồng bào Dao tuyển nói riêng, Lễ cấp sắc là nghi lễ quan trọng và linh thiêng nhất trong đời sống văn hóa cộng đồng. Đây là tín ngưỡng dân gian được lưu truyền từ nhiều đời nay. Lễ cấp sắc không chỉ mang yếu tố tâm linh qua hoạt động cúng tiến, mà còn có những hoạt động văn hóa - nghệ thuật độc đáo thể hiện qua nhạc lễ, các điệu dân vũ. Ở huyện Mường Khương, những nghi lễ này đang được bảo tồn và thực hành phù hợp với đời sống văn hóa mới.
baolaocai-br_z6281657059973-9d59aa2b5c442c8ab73c132d3b33202b.jpg
Theo phong tục, đàn ông dân tộc Dao nói chung và người Dao tuyển nói riêng phải được giáo dục, rèn luyện về nhiều mặt để làm trụ cột của gia đình, dòng họ và cộng đồng. Đàn ông người Dao sau khi thụ lễ cấp sắc mới được coi là trưởng thành. Người trưởng thành sẽ được ngồi với già làng, được tham gia cúng bái hoặc giúp việc cho những thầy cúng trong hoạt động cúng lễ của tư gia cũng như cộng đồng.

baolaocai-br_z6281657043778-2694f9513286be76d09a39a4ccca0c9e.jpg
Với ý nghĩa đó, nên dù sớm hay muộn, tùy điều kiện gia đình, các chàng trai Dao tuyển sẽ được cấp sắc. Lễ cấp sắc thường được tổ chức vào tháng 11, 12 và tháng 1 âm lịch hằng năm. Đây là thời điểm nông nhàn ở vùng cao, các gia đình sẽ có nhiều thời gian để chuẩn bị điều kiện cần thiết thực hiện nghi lễ.

baolaocai-br_z6281657080345-c112fa2a18eccb7246081a8f2678306e.jpg
Nghi lễ cấp sắc được thực hiện ở gian chính ngôi nhà có người được cấp sắc. Những thầy cúng được chọn trong lễ cấp sắc là những người có uy tín trong cộng đồng. Họ rất am hiểu về phong tục văn hóa của dân tộc mình.
 
baolaocai-br_z6281657051473-3741b4ae9889dade7795062668a9857f.jpg
Trong Lễ cấp sắc, thầy cúng sẽ sử dụng các nhạc cụ như chuông đồng, kèn và múa nhiều điệu dân vũ với ý nghĩa khác nhau. Trong buổi lễ, nhân vật Kaddong sẽ xuất hiện, diễn lại rất nhiều tích trò mô tả các hoạt động lao động, sản xuất, săn bắt, hái lượm, cúng tế (Tích xưa kể lại, nhân vật Kaddong được mời từ rừng về để tham gia Lễ cấp sắc. Kaddong mặc bộ quần áo rách rưới, còn đeo theo một cái bị, một cái nỏ, đặc biệt là đeo một chiếc mặt nạ xấu xí. Trong quá trình di cư, nhiều thú dữ, ác quỷ, ma quái và dịch bệnh làm hại người trong cộng đồng nên chiếc mặt nạ được làm như mặt của ma quỷ để ma quỷ không dám đến quấy rầy).

baolaocai-br_z6281657062843-fbba7f2c4e97849daaa45e8e4ad687d1.jpg
baolaocai-br_z6281657075053-bb147366759cf5246dfadfd4b3bc3919.jpg
 
baolaocai-br_z6281657051598-f14fc2d67401bb2c309ee9b9a1336109.jpg
Các thầy cúng sẽ làm phép cầu cho người được cấp sắc có sức khỏe, ăn được, nói được và làm việc nhanh nhẹn như con hổ, con báo trên rừng.

baolaocai-br_z6281657059325-f27d3534f303d74c28d65f5f7009f805.jpg
Người được cấp sắc được đoàn người gồm thầy cúng, người trong gia đình, dòng họ đưa đi làm lễ quanh đàn tế lập ngoài trời để thần linh, tổ tiên chứng giám tấm lòng thành và ban phát sức mạnh.

baolaocai-br_z6281657055460-99dbe4c3be37d2e76888aa9abaa341c8.jpg
Mỗi nghi lễ trong Lễ cấp sắc đều được thực hiện trang nghiêm. Rồi đây, khi đã được cấp sắc, mỗi người đàn ông sẽ là chỗ dựa cho cả gia đình, dòng tộc, thôn xóm.

https://baolaocai.vn/doc-dao-le-cap-sac-cua-nguoi-dao-tuyen-muong-khuong-post398149.html

Phạm Bằng - Tô Dung/Báo Lào Cai điện tử

Tin Liên Quan

Phụ nữ vùng cao và sứ mệnh gìn giữ di sản

Suốt bao thế hệ, mạch nguồn văn hóa các dân tộc vẫn bền bỉ chảy trong đời sống cộng đồng nhờ sự gìn giữ, trao truyền của những người phụ nữ vùng cao. Từ những câu hát Sình Ca của người Cao Lan, làn điệu Khắp Cọi của người Tày đến các điệu xòe cổ của người Thái, họ gìn giữ ký ức văn hóa dân...

Từ đêm hội đến sức sống di sản

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đã khép lại, nhưng cảm xúc từ chương trình nghệ thuật “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” vẫn đọng lại trong lòng đại biểu, Nhân dân và du khách. Dư âm ấy hiện hữu qua những hình ảnh được lan tỏa trên truyền thông và các nền tảng số; qua những câu chuyện, cảm...

Đôi tay phụ nữ Mông giữ sắc chàm

Từ những sợi lanh mộc mạc, qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông, những tấm vải chàm, bộ trang phục truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc được tạo nên.

Hành trình đến với đàn tỳ bà của thiếu nữ người Mông

Từ lần đầu ngỡ ngàng trước tiếng đàn tỳ bà, cô học trò nhỏ Hảng Thị Công ở vùng cao Mù Cang Chải đã nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì theo đuổi nhạc cụ truyền thống này.

Nét đẹp phong tục cưới của người Thái đen

Giữa cánh đồng Mường Lò rộng lớn, cộng đồng người Thái đen bao đời nay vẫn gìn giữ những nét văn hóa truyền thống phong phú, độc đáo. Trong đó, phong tục cưới chính là bức tranh sinh động phản ánh triết lý nhân sinh và bản sắc văn hóa của người dân nơi đây.

Thực hành lễ “Then pang mảu” tại Lễ hội Cốm Hợp Thành

Trong khuôn khổ Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026, ngày 17/10, nghi lễ "Then pang mảu" của đồng bào dân tộc Tày được tái hiện, tái hiện những phong tục gắn với mùa cốm mới, thể hiện lòng biết ơn trời đất, tổ tiên và ước vọng mùa màng tươi tốt. Đây cũng là dịp để người dân, du khách hiểu hơn về giá trị...