“Sức hút” từ nét văn hoá đặc trưng

Bảo Yên là vùng đất hội tụ nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng, thể hiện ở bề dày văn hóa với truyền thống, tôn giáo, tín ngưỡng. Trên địa bàn huyện có 03 di tích lịch sử cấp Quốc gia (Di tích lịch sử đền Bảo Hà, Di tích lịch sử Chiến thắng Đồn Phố Ràng, Di tích lịch sử đền Phúc Khánh); 08 di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, 01 di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia và 02 điểm du lịch cấp tỉnh.

Gìn giữ, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc tại Bảo Yên.

Đền Bảo Hà là một ngôi đền giữ vai trò quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt, nằm ở vị trí cửa ngõ của tỉnh và huyện Bảo Yên theo đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai. Nơi đây là nơi hội tụ linh khí, là sự giao thoa giữa sông núi, đất và trời, là mảnh đất tâm linh, phong cảnh hữu tình. Lễ hội Đền Bảo Hà là lễ hội dân gian truyền thống tổ chức vào ngày kỵ của Ông (ngày 17/7 âm lịch) với nét riêng biệt, độc đáo mà ít di tích và lễ hội nào có thể sánh được. Lễ hội được tổ chức với nhiều trò chơi như đẩy gậy, kéo co, ném còn, đánh yến,… thu hút đông đảo người Tày, Dao, Mông ở địa phương cùng với khách tham quan đến dự, góp phần quảng bá sự đa dạng về văn hóa các dân tộc huyện Bảo Yên. Đặc biệt, quần thể di tích Đền Bảo Hà hiện đã được đầu tư trùng tu, tôn tạo khang trang, lộng lẫy, hàng năm thu hút hàng triệu du khách đến tham quan, chiêm bái.

Di tích lịch sử cách mạng cấp Quốc gia Đồn Phố Ràng nằm bên dòng sông Chảy, giữa trung tâm thị trấn Phố Ràng ngày nay. Đài ghi công Chiến thắng Phố Ràng được xây dựng và hoàn thành năm 1999 nhân dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng Đồn Phố Ràng nhằm ghi công các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong trận chiến tiêu diệt đồn giặc. Trải qua thời gian, dấu tích oai hùng của những người lính Vệ quốc đoàn tiểu đoàn Phủ Thông anh hùng năm xưa vẫn còn hiển hiện ở những hầm ngầm, lô cốt lỗ chỗ vết đạn, màu xanh và rêu phong. Đây cũng là một địa chỉ đỏ để Nhân dân đến thăm quan, tìm hiểu lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, quả cảm của quân và dân ta. Hàng năm dưới chân núi Đồn Phố Ràng, cuộc thi đua mảng “Hào khí trận Phố Ràng” được diễn ra vừa là dịp để ôn lại lịch sử hào hùng của địa phương, vừa tạo sản phẩm văn hóa - thể thao đặc trưng thu hút khách du lịch.

Tiềm năng du lịch của bảo Yên không chỉ dừng lại ở những di tích và danh lam thắng cảnh mà còn ở nét đẹp văn hóa độc đáo của các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Sự đa dạng về dân tộc tạo nên một bức tranh văn hóa phong phú với những phong tục tập quán, trang phục, ẩm thực độc đáo riêng biệt.

 Bảo Yên - mảnh đất giàu truyền thống văn hóa.

Nghĩa Đô là vùng đất có nguồn tài nguyên du lịch sinh thái, du lịch nhân văn phong phú và đa dạng, nổi bật là bản làng của người Tày với kiến trúc nhà sàn cổ độc đáo, khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình với những dòng suối, thác nước, cánh đồng thẳng cánh cò bay, núi non trùng điệp. Điểm du lịch cộng đồng Nghĩa Đô, một vùng đất được mệnh danh là “Ngũ cực: Cực xanh, cực sạch, cực đẹp, cực hay, cực ngon”, nơi đồng bào dân tộc Tày vẫn lưu giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa truyền thống với những vò rượu thơm nồng được chưng cất dưới mái nhà sàn độc đáo. Kết hợp với xôi ngũ sắc, vịt bầu, gà bản, cá suối và lắng nghe âm vang điệu hát Khắp - Yếu để cảm nhận sự thân thương mà mộc mạc của người dân tộc nơi đây.

Đời sống tinh thần của người Tày Nghĩa Đô được bảo tồn, thể hiện qua những làn điệu hát Khắp - Yếu, hát ru; các trò chơi dân gian như: Đánh yến, ném còn, bắn nỏ, đi cà kheo,... và nghề thủ công truyền thống như đan lát, dệt thổ cẩm,... Cùng với đó, dưới mái lá cọ bên bếp lửa bập bùng các món ăn như vịt bầu lam ống nứa, xôi ngũ sắc, thịt trâu nướng, rượu nếp,... được người dân nơi đây gìn giữ và đã phát triển thành các sản phẩm du lịch. Với tài nguyên du lịch và giá trị văn hóa, năm 2023 Điểm du lịch cộng đồng Nghĩa Đô đã vinh dự được nhận Giải thưởng “Homestay ASEAN giai đoạn 2023 - 2025”; là Làng du lịch tiêu biểu đại diện của tỉnh Lào Cai tham gia Liên hoan Làng du lịch cộng đồng 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng tổ chức tại Hòa Bình,… Với phương châm lấy văn hóa bản sắc làm nền tảng phát triển du lịch bền vững, Nghĩa Đô hứa hẹn sẽ trở thành cái tên ấn tượng trên bản đồ các địa danh du lịch nổi bật của Việt Nam.

Trong 9 tháng đầu năm, khách du lịch đến với Bảo Yên ước đạt khoảng 839.000 lượt khách, trong đó có đóng góp khoảng 98% là khách đến tham quan, chiêm bái tại các điểm du lịch tâm linh. Loại hình du lịch này, đã đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của địa phương. Người dân được chủ động tham gia vào các hoạt động phục vụ khách tại các điểm du lịch tâm linh như sắp lễ, bán hàng lưu niệm, vàng mã, tiêu thụ sản vật địa phương, dịch vụ vận chuyển, phục vụ ăn uống. Du lịch tâm linh tạo việc làm và thu nhập trực tiếp cho người dân địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn từ nông nghiệp sang kết hợp dịch vụ.

Giải pháp mang tính bền vững

Trong những năm trở lại đây, nhiều công trình phục vụ hoạt động du lịch tâm linh tại Bảo Yên được đầu tư trùng tu, tôn tạo khang trang, lộng lẫy. Nhờ đó, Bảo Yên hàng năm đã thu hút hàng triệu du khách đến tham quan, chiêm bái.

Bảo Yên phấn đấu trở thành trung tâm du lịch tâm linh của khu vực Tây Bắc, với các sản phẩm du lịch đặc trưng, thực hành tín ngưỡng thờ mẫu, du lịch văn hóa, lễ hội, gắn liền với việc quảng bá hình ảnh miền đất, văn hóa, truyền thống, con người Bảo Yên. Mục tiêu, đến năm 2025, tổng lượng khách du lịch đến Bảo Yên đạt 2,5 triệu lượt người, doanh thu từ du lịch đạt 3.000 tỷ đồng.

Trong thời gian tới, Bảo Yên từng bước phát triển thành trung tâm du lịch tâm linh của khu vực Tây Bắc và cả nước, gắn kết với các sản phẩm du lịch đặc trưng là thế mạnh của tỉnh, của huyện như: Du lịch lịch sử, thực hành tín ngưỡng thờ mẫu, du lịch văn hóa, lễ hội; phát triển du lịch tâm linh gắn liền với việc quảng bá hình ảnh miền đất, văn hóa truyền thống, con người Bảo Yên; giải quyết việc làm, xây dựng các sản phẩm du lịch, dịch vụ của huyện có uy tín trên thị trường; đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội.

Để du lịch tâm linh phát triển, Bảo Yên đã xây dựng chuỗi các hoạt động tín ngưỡng tâm linh trải dài trong suốt năm nhằm thu hút du khách, đổi mới việc tổ chức Lễ hội đền Bảo Hà, tạo thành chuỗi sự kiện du lịch nổi bật trong vùng. Tổ chức các sự kiện với các nội dung chủ yếu là thực hành tín ngưỡng thờ mẫu, nghệ thuật hát chầu văn, nghệ thuật ẩm thực. Đồng thời, mở rộng quy mô, thời gian tổ chức lễ hội đền Bảo Hà theo hướng liên kết chuỗi các sự kiện du lịch tâm linh trên địa bàn huyện. kết nối với các điểm du lịch tâm linh dọc sông Hồng; tổ chức cuộc thi nghệ thuật hát chầu văn, xây dựng gian hàng quảng bá các sản phẩm tiêu biểu của huyện tại di tích đền Bảo Hà; khuyến khích các doanh nghiệp, các hộ kinh doanh sản phẩm du lịch đặc trưng; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về di tích lịch sử, văn hóa truyền thống của các dân tộc, tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về công tác bảo vệ môi trường tại các điểm du lịch tâm linh. Từ đó, phát huy lợi thế, phát triển du lịch tâm linh, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc, gắn với phát triển du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.