Hoạt động khai thác quặng Apatit tại Lào Cai. (Ảnh: Quốc Khánh).

Nhằm quản lý tốt nguồn tài nguyên khoáng sản, tỉnh Lào Cai đã ban hành đầy đủ và kịp thời các văn bản chỉ đạo trong lĩnh vực khoáng sản và bảo vệ môi trường, tạo hành lang pháp lý thuận lợi trong công tác quản lý khoáng sản và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh. Công tác quy hoạch, rà soát và bổ sung quy hoạch được thực hiện nghiêm túc, theo đúng Luật Khoáng sản và phù hợp với tình hình mới. Tỉnh Lào Cai đã đầu tư xây dựng và hình thành các tổ hợp khai thác tuyển quặng và chế biến sâu đối với các loại khoáng sản như apatit, đồng, sắt đến sản phẩm cuối cùng, đáp ứng được nhu cầu sản xuất trong nước như đồng thỏi, vàng thỏi, bạc, axit sunfuaric, phốt pho vàng, phân lân super, NPK, phụ gia thức ăn gia súc, sắt thép…

Ngoài ra, tỉnh Lào Cai cũng rất quan tâm đến công tác quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tại Lào Cai. Giao trách nhiệm cho các ngành và Chủ tịch UBND các cấp, chủ tịch UBND phải chịu trách nhiệm trước chủ tịch UBND cấp trên nếu để tình trạng khai thác trái phép xảy ra trên địa bàn mà không có biện pháp ngăn chặn, xử lý. Đến nay, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép cơ bản đã được xử lý, các lực lượng chức năng của tỉnh đã xử lý, giải tỏa các "điểm nóng" về khai thác khoáng sản trái phép như khu vực Minh Lương; Nậm Xây (Văn Bàn), các tàu cuốc khai thác sa khoáng trái phép trên sông Hồng, sông Chảy…

Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 70 tổ chức, cá nhân được cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản. Các hoạt động chế biến sâu khoáng sản đã tạo ra những sản phẩm cuối cùng như phân bón, cung ứng hóa chất, kim loại đồng, sắt thép… góp phần đảm bảo an ninh lương thực và nguyên liệu cho các ngành sản xuất công nghiệp trong nước, từng bước thay thế nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu sản xuất từ bên ngoài. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản đã tạo việc làm ổn định cho trên 10 nghìn người và góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước của tỉnh Lào Cai (trung bình hàng năm thu được từ 600 đến 800 tỷ đồng, chiếm hơn 30% tổng thu ngân sách nội địa của tỉnh). Từ năm 2009 đến nay, Lào Cai đã thu được trên 2.441 tỷ đồng từ các đơn vị khai thác khoáng sản và hơn 244 tỷ đồng từ các cơ sở chế biến sâu khoáng sản, như nhà máy luyện đồn, sản xuất phốt pho...

Tình hình hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã từng bước đi vào nề nếp, công tác thẩm định, cấp giấy phép hoạt động khoáng sản được thực hiện chặt chẽ, theo đúng quy định. Công tác thẩm định, báo cáo đánh giá tác động môi trường rất được chú trọng. Để cải tạo phục hồi môi trường, ngay từ khâu phê duyệt các dự án đầu tư, kiên quyết không đồng ý cho các dự án hoạt động thiếu hồ sơ về môi trường, hoặc không đầu tư, vận hành hệ thống xử lý môi trường (từ năm 2009 đến nay, đã có 31 dự án được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và Đề án cải tạo phục hồi môi trường; UBND các huyện, thành phố xác nhận khoảng 150 bản cam kết bảo vệ môi trường; số tiền ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường đạt trên 40 tỷ đồng).

Từ năm 2009 đến nay, tỉnh Lào Cai đã tổ chức 24 cuộc thanh, kiểm tra đối với 108 tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản, xử phạt 65 tổ chức, cá nhân với tổng số tiền xử phạt hơn 3 tỷ đồng, truy thu hơn 1 tỷ đồng và tịch thu nhiều tang vật, phương tiện sử dụng để vi phạm.

Cùng với những việc làm trên, tỉnh Lào Cai cũng đã dành hơn 300 triệu cho công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về tài nguyên, môi trường với nhiều hình thức khác nhau. Năm 2010, tỉnh đã tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu Luật Khoáng sản năm 2010”, thu hút được hơn 20.000 bài dự thi từ các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh, giúp mọi người hiểu Luật khoáng sản, góp thêm phần đảm bảo nguồn tài nguyên của tỉnh được quản lý, sử dụng hiệu quả và bền vững./.