Vai trò chiến lược của tỉnh Lào Cai

Lào Cai, vị trí chiến lược đặc biệt trong phát triển vùng và quốc gia. Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định Lào Cai là cực tăng trưởng, hạt nhân quan trọng trong phát triển kinh tế vùng và là trung tâm kết nối giao thương giữa Việt Nam, ASEAN và Tây Nam Trung Quốc.

Lào Cai - Trung tâm kết nối chiến lược, động lực cho phát triển kinh tế vùng. (Ảnh minh hoạ: Ngọc Bằng)

Lào Cai nằm ở trung tâm vùng Trung du và miền núi phía Bắc, là cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và Tây Nam Trung Quốc – khu vực có hơn 400 triệu dân, đóng vai trò là cánh cửa giao thương, xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và ASEAN với thị trường Trung Quốc rộng lớn. Đây là điểm đầu trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, con đường ngắn nhất để hàng hóa từ Trung Quốc đi ra biển, đồng thời là hành lang xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc. 

Lợi thế này giúp Lào Cai không chỉ đóng vai trò trung tâm phát triển của vùng mà còn là điểm giao thương chiến lược của quốc gia. Hiện nay, khoảng 70% lượng hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc qua biên giới phía Bắc được vận chuyển qua Lào Cai. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt hơn 35 tỷ USD giai đoạn 2004 – 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân trên 15%/năm.

Hệ thống giao thông của Lào Cai có đầy đủ 4 loại hình kết nối chiến lược. Đường bộ: Cao tốc Nội Bài – Lào Cai dài 265km, là tuyến cao tốc dài nhất Việt Nam, kết nối Hà Nội với Lào Cai, giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ 7 tiếng xuống chỉ còn 3 tiếng. Đường sắt: Tuyến Hà Nội – Lào Cai – Côn Minh (Trung Quốc) với lịch sử hơn 110 năm, tương lai sẽ có thêm tuyến đường sắt tốc độ cao. Đường thủy: Tuyến sông Hồng có tiềm năng vận tải hàng hóa nội địa và liên vận quốc tế. Đường hàng không: Sân bay Sa Pa (dự kiến khởi công năm 2025, khai thác chuyến bay đầu tiên vào năm 2028) sẽ giúp Lào Cai trở thành tỉnh duy nhất trong khu vực có cả 4 loại hình giao thông chiến lược.

Cực tăng trưởng kinh tế vùng

Lào Cai hiện là một trong những cực tăng trưởng kinh tế quan trọng của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, cùng với Bắc Giang và Thái Nguyên. GRDP bình quân đầu người đạt trên 97 triệu đồng/năm, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì gần 10%/năm, thu ngân sách hơn 13.000 tỷ đồng (2024), đứng đầu các tỉnh biên giới phía Bắc.

Công nghiệp chế biến, thương mại biên giới và du lịch đang là ba trụ cột chính của nền kinh tế tỉnh. Công nghiệp: là trung tâm luyện kim, hóa chất của cả nước với các mỏ đồng (100 triệu tấn, lớn nhất Đông Nam Á), apatit (2,5 tỷ tấn), quặng sắt (120 triệu tấn). Nhà máy Gang thép Lào Cai và Nhà máy sản xuất cáp điện cao thế có công suất 60.000 tấn/năm, giúp giảm 300 triệu USD nhập khẩu nguyên liệu mỗi năm. Thương mại biên giới: Xuất khẩu chủ yếu nông sản (gạo, đường, thanh long, vải thiều...) và nhập khẩu nguyên liệu sản xuất. Lào Cai đóng góp 25% tổng giá trị thương mại biên giới phía Bắc. Du lịch: Khu du lịch quốc gia Sa Pa đón 8 triệu lượt khách/năm (dự kiến đạt 15 triệu vào 2030), đóng góp 15% GRDP của tỉnh.

Trong lĩnh vực thương mại biên giới, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua Lào Cai đạt 35 tỷ USD giai đoạn 2004 – 2025, tốc độ tăng bình quân trên 15%/năm. Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai là trung tâm logistics quan trọng, giúp tối ưu hóa giao thương với Trung Quốc và ASEAN.

Trung tâm du lịch hàng đầu khu vực

Với điểm nhấn là Khu du lịch quốc gia Sa Pa, du lịch Lào Cai phát triển vượt bậc, dẫn đầu khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ, thu hút trên 8 triệu lượt khách/năm, dự kiến đạt 15 triệu lượt vào 2030. Du lịch đóng góp 15% GRDP của tỉnh và đang hướng tới 25 - 30% vào 2030. Hệ thống hạ tầng du lịch đồng bộ, cùng với tiềm năng lớn từ Y Tý và các điểm du lịch cộng đồng, giúp Lào Cai giữ vững vị trí đầu tàu trong lĩnh vực này.

Thành phố Lào Cai được quy hoạch bài bản, với hệ thống hạ tầng hành chính, trung tâm hội nghị, khách sạn từ 3-5 sao, khu đô thị hiện đại. Thành phố đã sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Trụ sở hành chính, Trung tâm hội nghị 1.000 chỗ ngồi. Bệnh viện Đa khoa tỉnh (1.000 giường), Trường Quốc tế Canada, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên. Khu đô thị mới hiện đại, 10.000 căn hộ nhà ở xã hội phục vụ cán bộ, công chức, Nhân dân.  

Lào Cai có trên 182 km đường biên giới với Trung Quốc, là tuyến biên giới kiểu mẫu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đây cũng là địa phương đi đầu trong hoàn thành phân giới cắm mốc trên bộ, được Chính phủ Trung Quốc công nhận là "Thành phố hữu nghị với Trung Quốc".

Với những lợi thế đặc biệt về địa chính trị, kinh tế, hạ tầng, thương mại, du lịch và đối ngoại, Lào Cai không chỉ hội tụ các yếu tố thuận lợi, đảm bảo lợi ích phát triển bền vững của tỉnh sau sáp nhập mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của cả vùng Trung du và miền núi phía Bắc cũng như cả nước./.

Hải Anh

Tin Liên Quan

Lào Cai khẩn trương chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026

Chiều 18/11, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức cuộc họp rà soát tiến độ chuẩn bị các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 (cấp tỉnh). Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì cuộc họp. Tham dự có lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du...

Lào Cai mở lối cửa ngõ, đón vận hội APEC

Trên trục kết nối kinh tế Việt Nam - Trung Quốc và ASEAN, Lào Cai đang phát huy lợi thế cửa ngõ để mở rộng thương mại, thu hút nguồn lực và nâng cao năng lực logistics. Từ hạ tầng giao thông, cửa khẩu thông minh đến xúc tiến thương mại và tận dụng các hiệp định thương mại tự do, ngoại giao kinh tế địa...

Phường Trung Tâm phát huy nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thông qua triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phường Trung Tâm (Lào Cai) đã chú trọng nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, phát huy vai trò người có uy tín, hỗ trợ sinh kế và tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật đến...

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai và Tuyên Quang xuất cảnh, bắt đầu chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc)

Sáng 18/11, tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai do đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn đã xuất cảnh sang Trung Quốc, bắt đầu chương trình công tác và tham dự các hoạt động tại tỉnh Vân Nam.

Dự án 10 góp phần đổi thay đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở Liên Sơn

Thông qua triển khai Dự án 10 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã Liên Sơn đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật, phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức và tạo...

Lào Cai tập trung nguồn lực phát triển sinh kế, nâng cao đời sống đồng bào vùng cao

Năm 2026, tỉnh Lào Cai ưu tiên nguồn lực phát triển sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.