Các hoạt động thể thao đem lại nhiều lợi ích cho quá trình phát triển và
hòa bình trên thế giới (Ảnh: baothethaovietnam.com.vn)

Thể thao phục vụ cho giáo dục, phát triển và hòa bình, có thể thúc đẩy hợp tác, đoàn kết, lòng khoan dung, sự hiểu biết lẫn nhau, hòa nhập xã hội và sức khỏe ở quy mô địa phương, quốc gia và quốc tế. Các giá trị nội tại của thể thao như tinh thần đồng đội, công bằng, kỷ luật, tôn trọng đối thủ và các luật chơi được chấp nhận trên toàn thế giới và có thể được sử dụng trong việc thúc đẩy tình đoàn kết, sự hòa nhập xã hội và sự gắn kết cùng tồn tại hòa bình.

Ngày 23/8/2013, phiên họp lần thứ 67 của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã quyết định lấy ngày 6/4 hằng năm để kỷ niệm Ngày quốc tế Thể thao vì sự phát triển và hòa bình. Trước đó, phiên họp lần thứ 58 của Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng đã từng tuyên bố năm 2005 là Năm quốc tế về thể thao và ý tưởng Olympic nhằm mục đích thúc đẩy giáo dục, y tế, phát triển và hòa bình.

Việc tiếp cận với thể thao và hoạt động thể chất được thừa nhận là một quyền cơ bản của tất cả mọi người theo như điều 1 của bản Hiến chương về giáo dục thể chất và thể thao của UNESCO năm 1978. Quyền này cũng được thể hiện trong Công ước liên quan đến các quyền trẻ em của UNICEF và Công ước về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử đối với phụ nữ.

Thực tế đã cho thấy thể thao truyền đạt các nguyên tắc cơ bản, trong đó có thể kể đến như việc tôn trọng các đối thủ và quy định, làm việc nhóm và tinh thần thể thao. Thêm vào đó, thể thao cũng là một công cụ của hòa bình. Nhờ sức thu hút riêng có của thể thao và sức mạnh tập hợp cũng như bởi vì đặc thù phi chính trị, thể thao thường được sử dụng để tái thiết lập các cuộc đối thoại trong những căng thẳng chính trị, văn hóa hay tôn giáo.

Những cuộc gặp gỡ thể thao – từ những trận thi đấu đơn giản cho tới các sự kiện lớn – đều giúp cho các cộng đồng, các dân tộc và toàn bộ các quốc gia cùng đọ sức trong việc tôn trọng các quy tắc của trò chơi và tôn trọng các cá nhân. Thể thao cũng có thể góp phần phát triển kinh tế, xã hội và thậm chí là cá nhân của mỗi người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là giới trẻ. Các hoạt động liên quan đến thể thao có thể tạo ra công ăn việc làm và tạo ra các hoạt động kinh tế ở nhiều cấp độ.

Ngoài ra, thể thao đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Chỉ một hoạt động được duy trì thường xuyên như chạy bộ, đi xe đạp hay nhảy đều có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, loãng xương và thúc đẩy cân bằng tâm lý.

Cuối cùng, thể thao là một phương tiện truyền thông quan trọng. Các vận động viên nổi tiếng có thể truyền tải một hình ảnh tích cực và từ đó truyền tải những thông điệp về lòng khoan dung, sự tôn trọng đa dạng và hòa bình. Rất nhiều vận động viên thể thao nổi tiếng là "Đại sứ thiện chí" của Liên hợp quốc và các cơ quan của tổ chức này. Thể thao chính là một công cụ mạnh mẽ đóng góp vào quá trình phát triển và xây dựng hòa bình thông qua việc thúc đẩy những tiến bộ về giảm thiểu đói nghèo; giáo dục cộng đồng; bình đẳng nam – nữ; phòng chống HIV/AIDS và các bệnh dịch khác; bảo vệ môi trường bền vững; giải quyết các cuộc xung đột và đem lại hòa bình; hỗ trợ các đối tượng cần được phục hồi, những người tị nạn, nạn nhân của xung đột và thảm họa thiên nhiên, người khuyết tật…

Trong thông điệp vừa được đưa ra, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh lần đầu tiên kỷ niệm Ngày quốc tế Thể thao vì sự phát triển và hòa bình vào năm 2014. Nhà lãnh đạo Liên hợp quốc nêu rõ thể thao chính là “một ngôn ngữ toàn cầu tập hợp các nhóm và các dân tộc ngoài những khác biệt của họ. Thể thao mang lại cho giới trẻ cơ hội được thể hiện tài năng, bồi bổ sức khỏe tốt và làm sâu sắc thêm nhưng giá trị của Liên hợp quốc như bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và công bằng”.

“Thể thao giúp chúng ta chia sẻ các thông điệp hòa bình, thúc đẩy thay đổi xã hội và thực hiện các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ”, Tổng Thư ký nhấn mạnh. “Ngày quốc tế Thể thao vì sự phát triển và hòa bình sẽ nêu bật các tiềm năng của thể thao nhằm thúc đẩy các quyền con người, hạn chế những trở ngại và thúc đẩy tinh thần đoàn kết trên thế giới”. Để đạt được các mục tiêu này, theo ông Ban Ki-moon, cần có sự tham gia của tất cả các đối tượng: các chính phủ, các tổ chức quốc tế, lĩnh vực thể thao, xã hội dân sự và các lĩnh vực khác.

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận rằng như bất kỳ một hiện tượng văn hóa nào khác, thể thao cũng chứa đựng những mâu thuẫn và sự phức tạp riêng. Có thể kể đến như tình trạng sử dụng chất kích thích, tham nhũng, gian lận, phân biệt đối xử, hành vi bạo lực… Chính vì vậy, để khai thác hết tiềm năng của thể thao, cần thiết lập một khuôn khổ chuyên nghiệp và trách nhiệm xã hội phù hợp với từng bối cảnh văn hóa và địa phương. Các chương trình thể thao quốc tế, để có thể đạt được hiệu quả, cần phải xác định rõ các mục tiêu phát triển và mục đích thu nhận…

Nhân Ngày quốc tế Thể thao vì sự phát triển và hòa bình lần đầu tiên được kỷ niệm năm nay, mọi người cùng đoàn kết và hướng tới sự kiện này nhằm thúc đẩy và tận dụng những lợi ích của thể thao để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn./.