Vai trò nòng cốt trong cộng đồng

Người có uy tín tại Lào Cai đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia tích cực vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh - trật tự tại địa phương.

Trong giai đoạn 2022-2024, tỉnh Lào Cai có nhiều người có uy tín tiêu biểu, là gương sáng trong thực hiện phát triển kinh tế gia đình, tuyên truyền vận động Nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, xây dựng nông thôn mới. Nhiều người đã trở thành điển hình cho cộng đồng học tập như: Bà Hoàng Thị Cương, dân tộc Tày, người có uy tín thôn 1 AB, xã Kim Sơn, huyện Bảo Yên phát triển kinh tế gia đình, chăn nuôi cá, trồng rừng quế đảm bảo thu nhập; hỗ trợ và giúp đỡ các hộ thoát nghèo, tăng thu nhập bằng việc tham gia các mô hình trồng cây rau mầu.

Ông Phàn A Cắng, thôn Ná Lùng, xã biên giới Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai tích cực tuyên truyền, vận động bà con nhân dân thực hiện tốt nếp sống văn hoá ở khu dân cư.

Ông Phàn A Cắng ở thôn Ná Lùng, xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, là tấm gương sáng trong việc vận động người dân phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới. Từng là trưởng thôn Ná Lùng, xã Cốc Mỳ nhiều năm, ông luôn đau đáu suy nghĩ về việc đa số thanh niên trẻ trong thôn không muốn ở lại quê mà đi tìm kiếm việc làm ở nơi khác, như xuống các thành phố lớn Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh,… Ông đã quyết tâm phải tìm ra giải pháp để giữ chân thanh niên trẻ ở quê hương lập nghiệp. Ông Cắng đã chủ động đưa giống lúa mới, có năng suất chất lượng cao vào gieo trồng. Bên cạnh đó, ông trồng thêm cây ăn quả, nuôi giống lợn đen, gà đen bản địa,... Đến nay, trên diện tích đất đồi nhà ông Cắng đã được phủ xanh bằng cây quế, cây ngô, vừa bán có thêm thu nhập, vừa để người dân học tập kinh nghiệm, làm theo thoát nghèo. Gia đình ông Cắng đã tiên phong gương mẫu, đi đầu trong việc đóng góp hơn 2 triệu đồng và 20 ngày công để làm đường bê tông nội đồng. Ông đã vận động các hộ trong thôn tham gia đóng góp tiền mặt, ngày công lao động được trên 260 triệu đồng để xây dựng Nhà Văn hóa thôn và làm 400m đường bê tông nội đồng.

Ngoài ra, trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt Chi bộ, ông Phàn A Cắng thường xuyên tuyên truyền, vận động, nhắc nhở người dân phải thực hiện nếp sống văn minh, lưu giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình, bài trừ các tập quán lạc hậu trong việc cưới, việc tang, không tảo hôn, không vi phạm chính sách dân số và đặc biệt phải cho trẻ con đến trường học tập...

Ông Lý A Dình ở thôn Can Hồ Mông, xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa, luôn gương mẫu trong việc tuyên truyền, vận động bà con chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới.

Cách đây khoảng gần chục năm trở về trước, cuộc sống gia đình ông Dình cũng như hầu hết bà con thôn Can Hồ Mông, xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa được biết đến là một trong những thôn nghèo nhất của xã cũng như Sa Pa. Bởi kinh tế của bà con chỉ phụ thuộc vào cây ngô, cây lúa...

Không cam chịu đói nghèo, khi mô hình nuôi cá nước lạnh được người miền xuôi lên đầu tư nuôi ở địa phương đem lại hiệu quả kinh tế cao. Ông Dình đã cất công đi học hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật nuôi. Năm 2016, ông Dình đã mạnh dạn bán 8 con bò của gia đình được gần 100 triệu đồng và vay thêm 50 triệu đồng từ Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội thị xã Sa Pa để xây 2 bể cá nuôi nước lạnh. Sau nhiều năm tích luỹ vốn, kinh nghiệm đến nay gia đình ông Dình đã có 5 bể cá được đầu tư xây dựng theo hình tròn kiên cố, khang trang.

Nhờ mô hình nuôi cá nước lạnh hiệu quả, hiện nay với hình thức nuôi gối vụ, trung bình mỗi năm gia đình ông Dình bán được khoảng hơn 5 tấn cá tầm, với giá từ 180 – 200 nghìn đồng/kg, thu về khoảng 1 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí lãi khoảng 500 triệu đồng. Theo ông Dình, được xã, thị xã tạo điều kiện vay vốn đầu tư bể để nuôi cá nước lạnh. Sau 3 năm nuôi cá nước lạnh gia đình ông Dình đã vươn lên thoát nghèo, trở thành hộ khá, giả của thôn.

Ngoài tuyên truyền bà con tích cực tham gia phát triển kinh tế, giảm nghèo, ông Dình còn phối hợp với Ban quản lý thôn, già làng tuyên truyền bà con chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Năm 2024, tham gia hoà giải thành công 3 vụ tranh chấp nước, tranh chấp đất đai và 1 trường hợp có ý định tảo hôn trong thôn.

Chính sách hỗ trợ thiết thực

Tỉnh Lào Cai có trên 781 nghìn người với nhiều thành dân tộc cùng chung sống; các dân tộc thiểu số chiếm khoảng 66,2% dân số toàn tỉnh (dân tộc Mông 26%, dân tộc Tày 15%; dân tộc Dao 14%; dân tộc Giáy 4,3%; dân tộc Nùng 4,3%; còn lại là các dân tộc khác như: Hà Nhì, Phù Lá, Sán Chay, Bố Y, La Chí…). Kinh tế - xã hội trong vùng hàng năm đều chuyển biến tích cực, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản ổn định, không xảy ra các vụ việc phức tạp. Các chính sách an sinh xã hội đối được triển khai đầy đủ, từng bước giúp người dân vươn lên thoát nghèo và xây dựng nông thôn mới. Khối đại đoàn kết các dân tộc ngày càng được tăng cường, đồng bào các dân tộc tuyệt đối tin tưởng và chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Triển khai các văn bản quy định của Trung ương, tỉnh Lào Cai đã thực hiện lựa chọn đưa ra khỏi danh sách và bổ sung người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh hằng năm. Theo thống kê, tổng số người có uy tín toàn tỉnh năm 2024 là 1.117 người; năm 2025 là 1.237 người (tăng 120 người so với năm 2024). Vừa qua, UBND tỉnh đã bãi bỏ toàn bộ 02 Quyết định về việc phê duyệt danh sách người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai giai đoạn 2023 - 2027 và năm 2024.

Theo thống kê, người có uy tín tập trung nhiều nhất ở nhóm từ 60 đến dưới 70 tuổi với 417 người; từ 50 đến dưới 60 tuổi là 396 người; dưới 30 tuổi chỉ có 04 người và các độ tuổi khác. Người uy tín ngày càng được trẻ hóa, độ tuổi từ 30-45 chiếm trên 60%, là những người tiêu biểu, gương mẫu, có sức truyền cảm hứng mạnh mẽ trong cộng đồng thôn, bản, dòng họ, dân tộc. Trong những năm qua, công tác dân tộc luôn được tỉnh Lào Cai quan tâm, đặc biệt dành trên 70% ngân sách tập trung các nguồn lực đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh việc giảm nghèo, nâng cao mức sống cho nhân dân, chăm lo cả về vật chất và tinh thần.

Lãnh đạo Tỉnh ủy tặng quà, biểu dương đại biểu người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh năm 2024.

Chế độ, chính sách đối với người có uy tín năm 2024 được tỉnh Lào Cai triển khai thực hiện đảm bảo theo quy định. Cấp tỉnh đã tổ chức 03 hội nghị tập huấn tại các huyện Mường Khương, Si Ma Cai, Bắc Hà/258 đại biểu với các chuyên đề “Nghiệp vụ kỹ năng hoà giải ở cơ sở”; “Tăng cường, phát huy vai trò của người uy tín trong vùng dân tộc thiểu số”; “Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và kỹ năng nâng cao hiệu quả tuyên truyền vận động của người có uy tín”. Tổ chức 05 Hội nghị phổ biến, cung cấp thông tin cho người có uy tín tại các xã trên địa bàn tỉnh với 658 đại biểu về các chuyên đề: Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số, cảnh giác trước âm mưu diễn biến của các thế lực thù địch, phổ biến chính sách mới ban hành; kỹ năng tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cấp huyện tổ chức 19 lớp tập huấn với 920 học viên là người có uy tín; tổ chức 11 hội nghị phổ biến, cung cấp thông tin/1.117 đại biểu là người có uy tín tham gia. Đồng thời triển khai đặt và cấp báo Lào Cai, Báo Dân tộc và Phát triển cho 1.117 người có uy tín năm 2024.

Cùng với đó, trong năm 2024 tỉnh Lào Cai đã tổ chức 02 đoàn công tác/34 đại biểu là người có uy tín đi học tập kinh nghiệm tại các tỉnh Nghệ An, Bắc Giang, thành phố Hà Nội, Vĩnh Phúc; thăm và làm việc gặp mặt lãnh đạo Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Cấp huyện cũng tổ chức 09 đoàn công tác/383 đại biểu là người có uy tín đi học tập kinh nghiệm tại các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh. Đón 11 đoàn đại biểu của 11 tỉnh đến thăm, làm việc với Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai.

Tổ chức thăm hỏi 69 người có uy tín ốm đau điều trị tại bệnh viện; hỗ trợ thăm hỏi gia đình 44 người có uy tín gặp khó khăn; thăm viếng động viên người có uy tín và nhân thân người có uy tín qua đời 35 người. Đặc biệt trong việc khắc phục hậu quả cơn bão số 3 năm 2024, các địa phương đã chủ động lập rà soát thống kê và hỗ trợ vật chất cho gia đình người có uy tín bị thiệt hại. Thăm hỏi, tặng quà nhân dịp Tết Nguyên Đán cho 1.117/1.117 người có uy tín trên địa bàn toàn tỉnh, tổng kinh phí 558,5 triệu đồng. Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen cho 03 người có uy tín; Chủ tịch UBND huyện, thị xã, thành phố tặng 36 giấy khen cho người có uy tín. Kinh phí thực hiện các chính sách do ngân sách Trung ương hỗ trợ và ngân sách địa phương bố trí là gần 2,7 tỷ đồng.

Năm 2025, tỉnh Lào Cai sẽ thường xuyên theo dõi, rà soát đội ngũ người có uy tín, đề nghị đưa ra, bầu bổ sung, công nhận danh sách người có uy tín theo quy định. Tiếp tục triển khai thực hiện tốt công tác cung cấp thông tin cho người có uy tín trên địa bàn tỉnh; tạo mọi điều kiện để người có uy tín phát huy được vai trò của mình. Kịp thời biểu dương, khen thưởng, động viên người có uy tín có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền, vận động, tham gia các phong trào thi đua. Thực hiện tốt cơ chế phối hợp, các chế độ chính sách và phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín giữa các sở, ngành, địa phương.

Những kết quả này cho thấy, việc phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số là một trong những yếu tố then chốt giúp Lào Cai đạt được những thành tựu đáng kể trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.