Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường học đường

Những năm qua, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT huyện Bát Xát đã triển khai nhiều hoạt động ngoại khóa, thành lập câu lạc bộ thêu tay thu hút học sinh tham gia. Qua đó, góp phần giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn huyện.

Câu lạc bộ thêu tay của Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông huyện Bát Xát, được thành lập từ năm học 2017-2018. Trong gần 6 năm, Câu lạc bộ đã thực hiện nhiều sản phẩm, góp phần giữ gìn và tạo bản sắc riêng cho nhà trường như: biển lớp, các bộ thư pháp song ngữ, khẩu hiệu trong lớp học..., đều được thành viên Câu lạc bộ thêu tay hoàn toàn trên nền vải thổ cẩm.

 

 Vùi Lưu Hà Phương, học sinh lớp 11A, thành viên Câu lạc bộ thêu tay với sản phẩm thêu tay của mình.

Em Vùi Lưu Hà Phương, học sinh lớp 11A, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT huyện Bát Xát cho biết: “Em rất vui khi được tham gia vào Câu lạc bộ thêu tay của trường. Em bắt đầu tham gia từ năm ngoái. Tại đây chúng em được giao lưu, học hỏi thêm về văn hóa truyền thống của nhiều dân tộc khác trên địa bàn thông qua các buổi học thêu, các cách trang trí hoa văn trên trang phục truyền thống,... từ đó giúp chúng em gìn giữ, phát triển các nét đẹp văn hóa của dân tộc mình".

Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT huyện Bát Xát có 488 học sinh thuộc 5 dân tộc. Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cho học sinh, nhà trường xây dựng nội quy yêu cầu học sinh mặc trang phục truyền thống, vào ngày đầu tuần và trong những ngày lễ của địa phương, đất nước, điều này giúp các em có thêm niềm tự hào về bản sắc dân tộc mình. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên, học sinh về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động giáo dục văn hoá dân tộc cũng như tổ chức nhiều hoạt động: ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ giúp học sinh nhận thức thêm về văn hóa của dân tộc mình, tạo sân chơi, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh. Nhà trường cũng lồng ghép các chương trình giáo dục địa phương vào từng môn học. Vào các sự kiện, lễ hội, nhà trường đã tổ chức cho các em trong Câu lạc bộ tham hội chợ giới thiệu sản phẩm thủ công tại các Hội chợ văn hóa của tỉnh và của huyện, thị xã Sa Pa.

 

Câu lạc bộ tập trung sinh hoạt trong giờ ngoại khóa.

Cô Nguyễn Thị Quyên – Phụ trách Câu lạc bộ thêu tay cho biết: “Câu lạc bộ có một số sản phẩm đã đạt giải cao tại các cuộc thi sáng tạo trong ngành Giáo dục và Đào tạo; trở thành sân chơi bổ ích, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tạo nên bản sắc riêng của nhà trường. Đặc biệt, năm 2023, tấm tranh thêu thổ cẩm “Trường học vùng cao”, sản phẩm đặc biệt của Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao bằng Xác lập kỷ lục Việt Nam cho tấm tranh thêu thổ cẩm lớn nhất do các nữ sinh Trung học phổ thông thực hiện”.

Do ở nội trú nên các thành viên Câu lạc bộ thường tham gia hoạt động thêu vào thời gian ngoài giờ tất cả các ngày trong tuần từ thứ hai đến chủ nhật tại phòng thêu. Câu lạc bộ sẽ sinh hoạt tập trung 1 lần /tuần trong giờ học ngoại khóa. Trong Câu lạc bộ sẽ lập Ban chủ nhiệm là các học sinh nữ từ lớp 10 đến lớp 12 phụ trách. Giáo viên sẽ là người phụ trách hướng dẫn các em trong kỹ thuật thêu, các hoa văn thổ cẩm của dân tộc.

  

Các sản phẩm thêu tay được nhiều người yêu thích.

Các sản phẩm được trưng bày, giới thiệu đến du khách trong và ngoài nước thông qua các Hội chợ văn hóa, Hội chợ hàng thủ công. Thông thường tùy vào từng sản phẩm có độ khó và kỹ thuật cao sẽ được bán với các mức giá dao động từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng/ sản phẩm có kích thước 30 cm x40 cm. Các sản phẩm có kích thước lớn hơn sẽ có giá cao  hơn.

Thầy Lê Huy Phú, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc nhà trường luôn coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, bởi thông qua những hoạt động trải nghiệm thực tế, các em học sinh vừa được học hỏi, giao lưu với nhau, vừa có cơ hội thể hiện bản thân và tự hào về vẻ đẹp trong văn hóa của địa phương, dân tộc mình. Điều này giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp và phát huy thế mạnh bản thân trong thời kỳ mới”.

Công tác bảo tồn, gìn giữ văn hóa đang được địa phương đẩy mạnh, gắn với nhiều lĩnh vực, ở nhiều môi trường khác nhau. Câu lạc bộ thêu tay thành lập nhằm mục đích triển khai thực hiện mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng. Góp phần bảo tồn giữ gìn và phát huy nghệ thuật thêu thổ cẩm truyền thống các dân tộc Mông, Dao, Giáy. Định hướng phát triển năng lực sở trường của học sinh, định hướng nghề nghiệp cho học sinh trong tương lai.

Việc duy trì các hoạt động ngoại khóa, thành lập các câu lạc bộ thêu tay tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT huyện Bát Xát đã tạo môi trường học tập mới, giúp học sinh các dân tộc lưu giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình, để các em bồi đắp nhân cách sống, có trách nhiệm với gia đình, quê hương; phát huy giá trị văn hóa, phát huy sức mạnh tinh thần của cộng đồng.

Tuấn Phát

Tin Liên Quan

Giữ sắc chàm của người Mông

Sự hối hả của nhịp sống hiện đại đang lan nhanh tới từng bản làng vùng cao khiến nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, sắc chàm - màu xanh thẫm đặc trưng trên trang phục truyền thống của người Mông vẫn âm thầm hiện diện, bền bỉ như chính đời sống văn hóa của cộng...

Lào Cai ban hành chính sách hỗ trợ các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao ở xã, phường

Nhằm tiếp tục khuyến khích và thúc đẩy hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao nòng cốt ở xã, phường, HĐND tỉnh Lào Cai đã ban hành Nghị quyết 39/2025/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ đối với mô hình này và Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 09/01/2026.

Nơi truyền lửa cho khát vọng đăng khoa

Trong dòng chảy văn hóa ngàn năm của dân tộc Việt Nam, truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo luôn được xem là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, là “cái nôi” nuôi dưỡng tài năng làm rạng danh đất nước. Giữa nhịp sống hối hả, có một không gian tâm linh mang đậm dấu ấn tri thức, nơi mà mỗi dịp tết...

Giữ hồn văn hóa dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: ''Mỗi dân tộc phải chăm lo đặc tính của mình trong nghệ thuật'', phải ''chú ý phát huy cốt cách dân tộc''. Người cho rằng, văn hóa là tinh hoa của dân tộc, văn hóa phải góp phần khẳng định vị thế của dân tộc, không thể tách rời việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân...

Những ngôi đền nơi biên giới

Những ngôi đền nơi biên giới Lào Cai không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là minh chứng cho quá trình hình thành, bảo vệ và phát triển vùng biên cương phía Bắc. Mỗi ngôi đền đều gắn với một câu chuyện lịch sử, một lớp trầm tích văn hóa của cộng đồng người Việt và các dân tộc thiểu số nơi...

Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần tại phường Lào Cai

Là phường duy nhất của tỉnh có biên giới giáp Trung Quốc, phường Lào Cai gắn liền với lịch sử bảo vệ biên cương hào hùng của Tổ quốc, có nhiều di tích lịch sử gắn với tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần như: đền Thượng, đền Cấm, đền Quan và đền Vạn Hòa.