Sửa đổi đồng bộ các luật thuế, bảo đảm nuôi dưỡng nguồn thu và phát triển bền vững

Trao đổi với Báo điện tử Chính phủ về việc thực hiện yêu cầu trong Nghị quyết 68-NQ/TW về rà soát và hoàn thiện chính sách thuế, ông Trương Bá Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) cho biết: Công tác cải cách đang được triển khai sâu rộng, bám sát Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2021-2030), Kế hoạch phát triển 5 năm (2021-2025) và đặc biệt là Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030.

Thực hiện chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước và các chiến lược kinh tế đã được ban hành, Bộ Tài chính thời gian qua đã chủ động nghiên cứu, rà soát, đánh giá tổng thể toàn bộ các luật thuế trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam. Mục tiêu của việc rà soát là nhằm đảm bảo đồng bộ, toàn diện, theo đúng tinh thần của Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Đến nay, Bộ Tài chính đã trình hoặc đã được Quốc hội thông qua một loạt luật thuế quan trọng. Cụ thể gồm: Luật Thuế giá trị gia tăng (đã được thông qua tháng 11/2024); Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thuế thu nhập DN (đã trình và dự kiến được thông qua tháng 5/2025); Sửa đổi, bổ sung Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu trong khuôn khổ luật đa ngành (dự kiến thông qua tháng 5/2025); Luật Thuế thu nhập cá nhân thay thế (đã trình vào chương trình xây dựng Luật năm 2025 của Quốc hội).

Thông qua đó, Bộ Tài chính khẳng định rõ định hướng xây dựng chính sách thuế hiện đại, hiệu quả, góp phần động viên hợp lý nguồn lực, đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước (NSNN), đồng thời hỗ trợ tích cực cho an sinh xã hội, giảm nghèo và phát triển khu vực tư nhân.

Đáng chú ý, việc cải cách chính sách thuế được triển khai đồng bộ trên nhiều khía cạnh. Trước hết, cơ sở thuế được mở rộng một cách hợp lý. Bộ Tài chính tiến hành rà soát các khoản thu nhập, hàng hóa, dịch vụ chịu và không chịu thuế. Đồng thời, mở rộng đối tượng chịu thuế TTĐB như nước giải khát có đường vượt ngưỡng, cũng như thu hẹp nhóm hàng hóa được áp thuế suất GTGT ưu đãi 5%.

"Một yêu cầu then chốt là đảm bảo nguyên tắc đối xử công bằng, không phân biệt giữa các thành phần kinh tế, kể cả DN có vốn đầu tư nước ngoài và DN trong nước. Chính sách thuế sẽ được điều chỉnh để thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế", ông Trương Bá Tuấn nói.

Cùng với đó, đại diện Bộ Tài chính cho hay: Việc hỗ trợ DN nhỏ, siêu nhỏ được chú trọng bằng cách giảm thuế suất TNDN còn 15–17% (thay vì 20% như hiện hành). Ngoài ra, có chính sách miễn thuế đối với một số khoản thu nhập nhất định như: chuyển nhượng trái phiếu xanh, tín chỉ phát thải lần đầu, thu nhập từ cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu… Những biện pháp này vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vừa hỗ trợ phát triển xanh và bền vững.

Không chỉ vậy, chính sách thuế còn hướng đến việc điều chỉnh thu nhập hợp lý, góp phần đảm bảo công bằng xã hội. Bộ Tài chính cũng tập trung rà soát các ưu đãi thuế đang tồn tại, đảm bảo phù hợp, vượt trội nhưng không bị lạm dụng. Một mặt để khuyến khích đầu tư, tạo việc làm; mặt khác, kiểm soát tiêu dùng các sản phẩm gây hại cho sức khỏe và môi trường.

"Yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế được xác định là trọng tâm trong tiến trình này. Qua đó, hệ thống thuế sẽ vừa đảm bảo hiệu quả thu, vừa hỗ trợ phát triển kinh tế", ông Trương Bá Tuấn nhấn mạnh.

Triển khai Nghị quyết 68 và định hình tư duy cải cách thuế đến năm 2030

Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện chính sách thuế. Ngay sau đó, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng và trình Chính phủ để trình Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 – một bước đột phá với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù.

Đáng chú ý, ông Trương Bá Tuấn cho hay: Một số chính sách thuế mới lần đầu được đề xuất áp dụng tại Việt Nam. Việc này thể hiện rõ sự đổi mới trong cách tiếp cận, nhằm tạo hành lang pháp lý hiệu quả, khuyến khích DN tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Không dừng lại ở việc sửa đổi từng sắc thuế đơn lẻ, Bộ Tài chính đang hướng tới xây dựng một hệ thống thuế bao quát toàn bộ các nguồn thu. Trọng tâm là tăng tỷ trọng thu nội địa, cân đối hợp lý giữa thuế gián thu và trực thu, đồng thời phát huy hiệu quả các loại thuế tài sản, tài nguyên và môi trường. Mặt khác, chính sách thuế phải đảm bảo tính trung lập, hạn chế lồng ghép chính sách xã hội vào các sắc thuế nhằm tránh méo mó thị trường.

Trong lộ trình từ nay đến 2030, ngành tài chính xác định sẽ tiếp tục rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật thuế, loại bỏ những điểm bất cập, vướng mắc, đồng thời cập nhật các xu hướng mới như: kinh tế số, kinh tế chia sẻ, công nghệ tài chính… Như vậy, công tác cải cách thuế không chỉ bám sát thực tiễn mà còn đón đầu xu thế, giữ vững quyền đánh thuế quốc gia phù hợp với thông lệ quốc tế.

Song song đó, việc xây dựng hệ thống chính sách thuế hiện đại, hiệu quả, ổn định và dễ dự báo cũng là mục tiêu mà Bộ Tài chính kiên trì theo đuổi. Cơ chế này sẽ tạo sự an tâm cho nhà đầu tư, DN và người dân, góp phần định hình môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch.

"Chính sách thuế sẽ không chỉ là công cụ thu NSNN mà còn là đòn bẩy quan trọng cho phát triển kinh tế, hỗ trợ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tạo động lực cho khoa học – công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng", ông Trương Bá Tuấn nhấn mạnh.

https://baochinhphu.vn/cai-cach-thue-bao-dam-cong-bang-va-hieu-qua-de-kinh-te-tu-nhan-phat-trien-102250531114215145.htm