Hệ thống lưới điện. (Ảnh: NGỌC HƯƠNG)

Hội nghị quan chức cấp cao ASEAN về năng lượng lần thứ 43 (SOME), diễn ra từ ngày 16-18/6, đã đánh dấu một cột mốc quan trọng khi đại diện các nước thành viên đạt được đồng thuận về một số chương trình nghị sự chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác chặt chẽ về năng lượng trong khu vực.

Phát biểu của Tổng thư ký Bộ Chuyển đổi Năng lượng và Chuyển đổi Nước (PETRA) Datuk Mad Zaidi Mohd Karli tại cuộc họp báo cho biết, cuộc họp đã hoàn thiện các chương trình nghị sự chính, bao gồm Bản ghi nhớ tăng cường về Lưới điện ASEAN (APG) và Kế hoạch Hành động ASEAN về Hợp tác Năng lượng (APAEC) giai đoạn 2026-2030.

Bản ghi nhớ APG sẽ đóng vai trò là tài liệu hướng dẫn cho việc triển khai các dự án lưới điện xuyên biên giới và dự kiến sẽ được các quốc gia thành viên ký kết tại Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN (AMEM) tại Kuala Lumpur vào tháng 10 năm nay.

Cũng tại cuộc họp, đại diện các nước thành viên ASEAN đánh giá cao tiến độ thực hiện 6 ưu tiên về năng lượng cho năm 2025, bao gồm thiết lập Khung phát triển cáp điện ngầm, ký kết Thỏa thuận tiếp nối Hiệp định An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA), ra mắt Cơ sở dữ liệu hiệu quả năng lượng ASEAN và giới thiệu Nền tảng đầu tư cho các công trình xây dựng.

Ngoài ra, cuộc họp cũng thảo luận một số vấn đề liên quan đến Kế hoạch tổng thể năng lượng tái tạo dài hạn (LTRM), xây dựng khuôn khổ Chứng chỉ Năng lượng Tái tạo ASEAN (REC) và khuôn khổ thực hiện cho các nhà máy điện hạt nhân (NPP).

Về vai trò của Malaysia trong quá trình chuyển đổi năng lượng khu vực, ông Mad Zaidi nhấn mạnh, với cơ sở hạ tầng hiện đại, hệ sinh thái đầu tư thuận lợi và các chính sách ưu đãi hấp dẫn, Malaysia có điều kiện thuận lợi cho chuyển đổi năng lượng sạch, qua đó giúp nước này củng cố vị thế dẫn đầu khu vực và trở thành điểm đến hàng đầu của ASEAN về năng lượng xanh.

Cũng theo ông Mad Zaidi, Lộ trình chuyển đổi năng lượng quốc gia (NETR) với mục tiêu bảo đảm năng lượng tái tạo sẽ chiếm 70% tổng công suất phát điện vào năm 2050 thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Malaysia trong việc triển khai quyết liệt các chương trình nghị sự về năng lượng sạch. Trong thời gian tới, nước này sẽ tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng lưới điện và hệ thống lưu trữ năng lượng, đồng thời đẩy mạnh số hóa mạng lưới điện.

Tại hội nghị, Malaysia đã giới thiệu với các đại biểu về tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo của bang Sarawak với ưu thế về nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng nhiều chính sách khuyến khích phát triển bền vững, qua đó giúp bang này đóng vai trò quan trọng hơn trong triển khai các sáng kiến xanh, đặc biệt về thủy điện.

Hội nghị do PETRA chủ trì với sự tham gia của khoảng 250 đại biểu, bao gồm các quan chức năng lượng cấp cao từ 10 nước thành viên ASEAN, Timor-Leste (tham gia với tư cách quan sát viên), Ban thư ký ASEAN, Trung tâm Năng lượng ASEAN, đại diện một số đối tác đối thoại của ASEAN như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Mỹ, Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế, Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á, Ngân hàng Phát triển châu Á và Ngân hàng Thế giới.