Khách du lịch trải nghiệm làm món bánh sắn theo chỉ dẫn của chủ homestay

Du lịch trở thành sinh kế – Xóa nghèo nhờ làm du lịch bản địa

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 1.570 cơ sở lưu trú với khoảng 16.000 phòng; có khoảng 28.600 lao động tham gia vào lĩnh vực du lịch; các điểm du lịch cộng đồng đã tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động địa phương, chủ yếu là người dân tộc thiểu số, trong đó hơn 65% là phụ nữ.

Trong những năm qua, Lào Cai đã quan tâm phát triển các nhóm sản phẩm du lịch, gồm: Nghỉ dưỡng cao cấp; văn hóa, cộng đồng; sinh thái, nông nghiệp, làng nghề; du lịch thể thao; du lịch biên giới. Trong đó các sản phẩm du lịch về văn hóa cộng đồng, sinh thái, nông nghiệp, làng nghề là các sản phẩm thu hút sự tham gia của người dân bản địa. Các sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch bản địa phát triển đúng hướng giúp người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà đã trở thành chủ thể sáng tạo, người dẫn dắt hành trình trải nghiệm, góp phần làm nên thương hiệu du lịch Lào Cai bền vững và giàu bản sắc.

Một điểm sáng trong du lịch bản địa Lào Cai là sự gắn kết giữa bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế du lịch. Nhắc đến du lịch bản địa ở Lào Cai, không thể không kể đến những bản làng như Tả Van, Tả Phìn (Sa Pa); Bản Phố, Tà Chải, Bản Liền (Bắc Hà); Y Tý, Sàng Ma Sáo (Bát Xát), nơi mà từ nhiều năm nay, người dân đã quen với việc đón khách, hướng dẫn trải nghiệm, giới thiệu ẩm thực, thậm chí điều hành các homestay theo phong cách truyền thống.

Điều đặc biệt của du lịch bản địa là mỗi con người, mỗi gia đình trở thành một điểm đến. Tại các bản làng Sa Pa, du khách có thể trải nghiệm dịch vụ tắm lá thuốc người Dao, trekking khám phá hang động Tả Phìn, trải nghiệm dệt vải thổ cẩm. Hiện, sản phẩm du lịch “Nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe”  được triển khai hiệu quả tại xã Tả Phìn với khoảng 40 hộ gia đình mở dịch vụ tắm lá thuốc cho khách du lịch. Đến với Sa Pa, du khách còn được trải nghiệm văn hóa gắn với du lịch cộng đồng các dân tộc Sa Pa với chủ đề “ Sa Pa xứ sở trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa truyền thống” như: tại xã Tả Van gắn với văn hóa dân tộc Giáy; xã Tả Phìn gắn với văn hóa dân tộc Dao; xã Mường Hoa gắn với văn hóa dân tộc Mông; xã Bản Hồ gắn với văn hóa dân tộc Tày; xã Liên Minh gắn với văn hóa dân tộc Xa Phó; tại xã Cát Cát đưa vào khai thác sản phẩm show diễn “Nghiêng về bên nhau”. Đặc biệt, sản phẩm Chương trình nghệ thuật  “Sa Pa lặng lẽ yêu - The Mong Show” với sự tham gia của chính những nghệ nhân và người dân tại Sa Pa là một trong những điểm nhấn đặc biệt của Festival Tinh hoa Tây Bắc, mang đến cho du khách những trải nghiệm mới lạ, độc đáo và ấn tượng chưa từng có khi đến du lịch tại Sa Pa - Lào Cai. Các sản phẩm du lịch làng nghề được phát triển thương hiệu như sản phẩm thổ cẩm Sa Pa tại các xã Tả Van, Mường Bo, Tả Phìn, Bả Hồ, Liên Minh nhằm vinh danh sản phẩm truyền thông tạo việc làm và thu nhập bền vững.

Ở Bắc Hà, du khách được trải nghiệm mùa đua ngựa truyền thống, tham gia các phiên chợ vùng cao, hòa mình vào các điệu múa xòe, khèn, nhảy lửa; trải nghiệm nấu rượu ngô, chợ đêm Bắc Hà, trải nghiệm mùa hoa mận trắng,….

Còn tại xã Bát Xát, du khách được trải nghiệm “săn” mây , “săn” mùa lúa chín; du khách được hòa mình vào những phiên chợ vùng cao, mặc thử trang phục dân tộc Hà Nhì, trải nghiệm văn hóa gắn với du lịch cộng đồng tại điểm thôn Lũng Pô xã A Mú Sung gắn với văn hóa dân tộc Mông; điểm thôn Lao Chải, Choản Thèn xã Y Tý gắn với văn hóa dân tộc Hà Nhì; điểm thôn Ngải Trồ xã Dền Sáng gắn với văn hóa dân tộc Dao.

Những trải nghiệm này không chỉ mang tính giải trí, mà còn là giá trị bảo tồn sống động. Du lịch không chỉ là những chuyến đi, mà còn là sự kết nối sâu sắc với con người, văn hóa và không gian sống địa phương.

Để mỗi bản làng là một điểm đến

Lào Cai đặt mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trong đó, du lịch bản địa – gắn với cộng đồng, bản sắc và sự tham gia của người dân – chính là hướng đi bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên – xã hội.

Lào Cai phấn đấu đến năm 2030, du lịch cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương có tính chuyên nghiệp, có hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối đồng bộ, hiện đại; sản phẩm du lịch có chất lượng cao, đa dạng, có thương hiệu, mang đậm bản sắc văn hoá truyền thống; Lào Cai thực sự trở thành Trung tâm du lịch quốc gia ở vùng núi phía Bắc, là điểm đến du lịch đẳng cấp, hấp dẫn có tính cạnh tranh cao không chỉ trong nước mà còn trong khu vực và quốc tế.

Để đạt được mục tiêu này, Lào Cai sẽ tiếp tục xây dựng phát triển thêm các sản phẩm du lịch mới, gắn với đặc trưng văn hóa, bản sắc dân tộc, hấp dẫn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của du khách trong và ngoài nước (Sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng; du lịch văn hóa, cộng đồng; du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp làng nghề; du lịch thể thao; du lịch hội thảo, sự kiện…); nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; đẩy nhanh thực hiện chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực du lịch. Trong đó chú trọng xây dựng các loại hình du lịch sinh thái tại Sa Pa, Lào Cai, Bắc Hà, Bát Xát; xây dựng các sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn tại Sa Pa, Bắc Hà; đầu tư xây dựng 06 mô hình du lịch cộng đồng theo tiêu chuẩn ASEAN tại Sa Pa, Bát Xát, Bảo Yên; …

Từ những bản làng cheo leo bên sườn núi, đến những thung lũng xanh mướt ruộng bậc thang, mỗi người dân đang trở thành một “đại sứ du lịch” thân thiện, tự hào giới thiệu về bản sắc văn hóa của dân tộc mình với bạn bè bốn phương.

Người dân bản địa – với vốn văn hóa đặc sắc, sự hiếu khách và tinh thần chủ động – đang góp phần làm nên diện mạo mới cho du lịch Lào Cai. Và khi người dân làm chủ hành trình trải nghiệm, du khách không chỉ mang về những bức ảnh đẹp – mà còn mang theo một phần ký ức sống động về một vùng đất chân thành, độc đáo và đậm đà bản sắc Lào Cai.