Đột phá AI phát hiện hàng trăm dấu ấn ung thư 'vô hình'

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học McGill (Canada) vừa phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) mới có khả năng phát hiện những dấu ấn bệnh lý vốn không thể nhìn thấy bên trong từng tế bào, mở ra triển vọng chẩn đoán sớm hơn và lựa chọn liệu pháp chính xác hơn cho bệnh nhân.

Trí tuệ nhân tạo DOLPHIN của McGill mở khóa những bí mật tế bào ẩn giấu, thay đổi cách phát hiện và điều trị bệnh. Ảnh: Shutterstock

Công cụ mang tên DOLPHIN được giới thiệu trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Communications. Theo nhóm tác giả, phương pháp này có thể giúp bác sĩ giảm bớt việc "thử và sai" trong điều trị bằng cách xác định liệu pháp phù hợp nhất cho từng bệnh nhân.

Dấu ấn bệnh thường xuất hiện dưới dạng thay đổi tinh vi trong biểu hiện RNA, phản ánh sự hiện diện, mức độ nặng hay khả năng đáp ứng điều trị của bệnh. Các phương pháp phân tích truyền thống chỉ tổng hợp ở mức gen, khiến nhiều tín hiệu quan trọng bị che lấp. DOLPHIN sử dụng AI để phân tích chi tiết cách các đoạn nhỏ gọi là exon kết nối với nhau, qua đó hé lộ những chỉ dấu di truyền đã bị bỏ qua.

"Gen không chỉ là một khối thống nhất, mà giống như bộ Lego gồm nhiều mảnh nhỏ. Bằng cách quan sát cách các mảnh được kết nối, công cụ của chúng tôi phát hiện ra những dấu ấn bệnh quan trọng từ lâu bị xem nhẹ," nghiên cứu sinh Kailu Song, tác giả chính của công trình, cho biết.

Trong một thử nghiệm, DOLPHIN đã phân tích dữ liệu tế bào đơn từ bệnh nhân ung thư tuyến tụy và phát hiện hơn 800 dấu ấn bệnh mà các công cụ thông thường bỏ sót. Nhờ vậy, hệ thống có thể phân biệt nhóm bệnh nhân ung thư tiến triển nhanh, nguy cơ cao với nhóm bệnh nhân tình trạng nhẹ hơn, thông tin then chốt giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Ngoài giá trị ứng dụng trước mắt, công trình còn đặt nền móng cho mục tiêu lâu dài là xây dựng mô hình tế bào ảo. Các hồ sơ tế bào đơn chi tiết mà DOLPHIN tạo ra có thể phục vụ mô phỏng hành vi của tế bào và phản ứng với thuốc, trước khi bước vào thử nghiệm trong phòng thí nghiệm hay lâm sàng, tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí.

Nhóm nghiên cứu cho biết bước tiếp theo sẽ là mở rộng ứng dụng của công cụ này trên hàng triệu tế bào, từ đó tạo dựng mô hình tế bào ảo chính xác hơn trong tương lai.

Đột phá AI phát hiện hàng trăm dấu ấn ung thư 'vô hình' | baotintuc.vn

Theo Thông tấn xã Việt Nam, Thứ Năm, 02/10/2025 07:27 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Củng cố và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác ASEAN+3, tăng cường khả năng ứng phó khủng hoảng

Sáng 17/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng lãnh đạo các nước ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 lần thứ 29.

Cơ hội và thách thức

Châu Phi đang nổi lên như một “điểm sáng” có thể giúp thế giới đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng. Sở hữu các nguồn năng lượng tái tạo phong phú, cùng nhu cầu điện ngày càng tăng, châu lục này không chỉ đứng trước nhu cầu cấp bách phải giải quyết những thách thức nội địa mà còn có cơ hội...

Liên hợp quốc đề xuất hiệp ước về công lý khí hậu

Các nước cần tăng cường hợp tác và hành động khẩn cấp nhằm ứng phó khủng hoảng khí hậu, đồng thời thúc đẩy thiết lập một hiệp ước về công lý khí hậu toàn cầu.

Tấn công mạng gia tăng tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu

Các vụ tấn công mạng liên tiếp xảy ra tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, nhắm vào cơ quan công quyền, tổ chức tài chính, trường học và doanh nghiệp. Đáng chú ý, Nhật Bản ghi nhận số lượt tấn công mạng cao kỷ lục, trong khi hàng loạt vụ rò rỉ dữ liệu tại Singapore, Hàn Quốc, Italy và Đức làm gia tăng lo...

Hội nghị COP31: Cam kết và hành động

Các khoản viện trợ nhằm hỗ trợ các nước thích ứng tình trạng biến đổi khí hậu dự kiến tiếp tục là chủ đề nóng tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), nơi các nhà đàm phán đến từ gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ thảo luận từ...

Việt Nam lên án mạnh mẽ các hành vi tấn công mạng

Bảo đảm an ninh mạng đối với các hệ thống thiết yếu là yêu cầu đặc biệt quan trọng, cần được chủ động thực hiện từ sớm, từ xa. Việt Nam lên án mạnh mẽ các hành vi tấn công mạng, đe dọa an ninh mạng dưới bất cứ hình thức nào.