Để thanh âm của dân tộc mãi ngân xa

Bằng tình yêu với tiếng Tính, câu Then, anh Hoàng Khắc Sẽ, xã Lâm Thượng đã dành nhiều tâm huyết để giữ gìn nét văn hóa của đồng bào dân tộc Tày.

 

Sinh ra và lớn lên tại mảnh đất Lâm Thượng giàu truyền thống và bản sắc văn hóa, ngay từ nhỏ, những câu Then trầm bổng, hòa quyện với tiếng đàn Tính mộc mạc đã in sâu vào tâm hồn của anh Hoàng Khắc Sẽ.

baolaocai-tl_hien-4.jpg
Anh Hoàng Khắc Sẽ.

Với đồng bào Tày, Then không chỉ là âm nhạc, mà còn là kho tàng văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng, là dòng chảy tâm linh kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai. Ước mơ được hát Then, đánh đàn Tính, được nối tiếp các thế hệ tiền nhân bảo tồn và lưu giữ những thanh âm mang bản sắc riêng của dân tộc mình đã nhen nhóm trong lòng anh Khắc Sẽ từ rất sớm.

Khi rời quê hương về Hà Nội theo học chuyên nghiệp, tưởng chừng những thanh âm dân tộc sẽ nhường chỗ cho nhịp sống hiện đại, nhưng anh Sẽ lại càng thấy nhớ, thấy yêu hơn những giai điệu quê nhà.

Niềm đam mê cháy bỏng đã thôi thúc anh tự học, tự tìm hiểu. Anh mày mò nghiên cứu các tài liệu, xem các nghệ nhân biểu diễn và dành hàng giờ để lắng nghe, cảm nhận từng nốt nhạc.

Để thỏa mãn niềm đam mê và tìm kiếm môi trường rèn luyện, anh Sẽ đã tham gia sinh hoạt tại một câu lạc bộ đàn Tính tại Hà Nội. Tại đây, anh được các anh chị đi trước, những người giàu kinh nghiệm và tình yêu sâu sắc với nghệ thuật dân tộc tận tình dạy bảo, truyền thụ.

Quãng thời gian này không chỉ giúp anh nắm vững kỹ thuật, mà còn mở ra những kiến thức về chiều sâu văn hóa của Then và Tính. Càng học, những lời hát Then thâm trầm cùng điệu đàn Tính trữ tình càng khiến anh say mê và quyết định gắn với niềm đam mê này.

baolaocai-tl_hien-2.jpg
Anh Hoàng Khắc Sẽ biểu diễn tại lễ hội Pay Tái, xã Lâm Thượng.

Hoàn thành việc học và trở về quê hương, anh Sẽ tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ của xã và thường xuyên góp mặt trong các hội thi, hội diễn cấp tỉnh.

Trong suốt hành trình đi diễn tại nhiều nơi, từ những sân khấu nhỏ của bản làng, đến những sự kiện văn hóa của tỉnh, anh Sẽ có cơ hội tiếp xúc với nhiều thế hệ nghệ nhân và người yêu văn hóa. Những chuyến đi đó cũng khiến anh nhận ra, nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân tộc Tày đang đứng trước nguy cơ bị mai một.

Những nghệ nhân lớn tuổi dần vắng bóng, trong khi thế hệ trẻ lại ít quan tâm đến những giá trị văn hóa truyền thống, do sự hấp dẫn của nền giải trí hiện đại. Tiếng đàn Tính, câu hát Then đứng trước nguy cơ chỉ còn là hoài niệm.

Anh Hoàng Khắc Sẽ hiểu ra, để bảo tồn nét văn hóa dân tộc mình không chỉ cần biểu diễn, mà còn cần truyền lửa. Anh quyết định truyền dạy cho bất kỳ ai yêu thích, tỉ mỉ từng cách đánh đàn, kỹ thuật nhấn nhá, luyến láy trong câu Then, với mong muốn thiết tha tìm được những người có chung niềm đam mê. Bởi anh hiểu rằng, truyền dạy không chỉ là trao kỹ năng, mà còn là trao tình yêu, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm với văn hóa dân tộc.

Với cây đàn Tính trên tay, anh Sẽ ngày đêm miệt mài trên con đường bảo tồn nét văn hóa truyền thống của đồng bào Tày. Anh hiểu rằng, để giữ được Then và Tính, phải làm cho chúng sống lại trong đời sống cộng đồng, phải làm cho thế hệ trẻ thấy được cái hay, cái đẹp, cái hồn của văn hóa dân tộc.

Nhờ sự kiên trì và nhiệt huyết của anh, nhiều bạn trẻ đã bắt đầu làm quen với cây đàn Tính, với những câu Then cổ. Họ chính là minh chứng cho thấy ngọn lửa truyền thống chưa bao giờ tắt, chỉ là đang đợi một người nhiệt thành khơi bùng trở lại.

baolaocai-tl_hien.jpg
baolaocai-tl_hien-6.jpg
Anh Hoàng Khắc Sẽ cùng đội văn nghệ xã Lâm Thượng biểu diễn phục vụ khách du lịch.

Để thanh âm của dân tộc được vang vọng và mãi ngân xa, bằng trái tim và nhiệt huyết tuổi trẻ, anh Sẽ đã không ngừng lan tỏa, kết nối giữa giá trị truyền thống với hơi thở của cuộc sống hiện đại, truyền lửa tình yêu với hát Then, đàn Tính cho nhiều bạn trẻ, góp phần không nhỏ vào việc bảo tồn, gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc Tày.

https://baolaocai.vn/de-thanh-am-cua-dan-toc-mai-ngan-xa-post884312.html

Nguồn: Mai Thanh Hiền - Đỗ Ngọc Hoài (Báo Lào Cai điện tử), Chủ Nhật ngày 12/10/2025 - 12:53 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Ngọc Quỳnh và hành trình cống hiến cho nghệ thuật

Hai mươi năm đứng trên sân khấu chuyên nghiệp, diễn viên Ngọc Quỳnh (Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh) vẫn giữ nguyên vẹn tình yêu với những điệu múa mang hồn cốt dân tộc. Chị lặng lẽ gửi gắm nhiệt huyết qua từng vai diễn, tiết mục, để rồi ghi dấu ấn bằng những tấm huy chương tại các liên hoan nghệ...

Bảo tồn vùng nguyên liệu dệt trang phục truyền thống

Trang phục truyền thống của người dân tộc Mông tại xã Ngũ Chỉ Sơn đang đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, bằng tình yêu và trách nhiệm, những người phụ nữ nơi đây đang âm thầm “giữ lửa” cho bản sắc dân tộc thông qua dự án khôi phục vùng nguyên liệu cây lanh - tạo nên vẻ đẹp độc đáo của trang...

Lịch sử - để nhớ, để gìn giữ và tiếp nối

Từ những ký ức một thời hoa lửa đến những kỷ vật nhuốm màu thời gian, chương trình “Hành trình từ ký ức” diễn ra tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai những ngày cuối tháng Tư đã trở thành không gian lắng đọng, nơi lịch sử không còn nằm yên trên trang sách mà sống dậy qua lời kể của những con người đi qua...

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc...

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và...

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân...