Chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành - Tả Phời (nay thuộc địa phận xã Hợp Thành) không chỉ là nơi giao thương hàng hóa mà còn là điểm hẹn văn hóa rực rỡ sắc màu, thể hiện rõ bản sắc của đồng bào các dân tộc vùng cao. Chợ họp vào Chủ nhật hàng tuần, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách, đặc biệt là người dân từ các phường lân cận như Cam Đường, Lào Cai vào mua bán, giao lưu.
Chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành – Tả Phời tấp nập ngay từ tờ mờ sáng mỗi Chủ nhật. Dòng người và xe cộ nườm nượp đổ về, mang theo hơi thở của núi rừng cùng nét dung dị của cuộc sống miền sơn cước. Nơi đây không chỉ là điểm giao thương sôi động mà còn là không gian giao lưu văn hóa đặc sắc của vùng ven đô thành phố Lào Cai cũ. Chợ được quy hoạch trên diện tích hơn 4.000 m², gồm khu chợ chính có mái che khang trang và các khu vực kinh doanh được bố trí riêng biệt, tạo thuận tiện cho việc mua bán và tham quan.
Nông sản được người nông dân xã Hợp Thành và khu vực lân cận tự tay gieo trồng và thu hoạch. Những bó rau cải, su su, củ khoai, bí đỏ... còn nguyên hơi sương, tươi ngon và sạch sẽ hấp dẫn người mua. Chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành - Tả Phời là một điểm đến hấp dẫn cho du khách muốn khám phá văn hóa bản địa, trải nghiệm cuộc sống và ẩm thực vùng cao ngay gần trung tâm thành phố Lào Cai cũ.
Nhiều loại cây thuốc quý như nấm linh chi, tam thất, cỏ máu khô được bày bán tại phiên chợ. Giống như nhiều chợ phiên vùng cao khác, việc mua bán các loại cây thuốc quý ở đây diễn ra chân chất, ít khi nói thách quá nhiều, tạo sự tin tưởng cho du khách và người mua. Khu vực bán các loại thuốc quý không chỉ là nơi giao thương mà còn là nơi lưu giữ những kiến thức y học dân gian quý báu của đồng bào các dân tộc vùng cao.
Sắc màu thổ cẩm rực rỡ từ trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc tô điểm thêm cho phiên chợ. Ngoài trang phục, còn có các mặt hàng như vải vóc, dây thêu thủ công. Vào ngày chợ phiên, bà con các dân tộc thường diện những bộ trang phục truyền thống, tạo nên một không gian rực rỡ đầy màu sắc.
Khu vực bày bán vật dụng phục vụ đời sống hàng ngày tại Chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành - Tả Phời tạo nên một góc giao thương thiết yếu và đầy màu sắc, nơi các sản phẩm rèn thủ công của người Mông như dao, cuốc, lưỡi cày... cùng những mặt hàng tiêu dùng từ miền xuôi như bát đĩa sứ, đồ nhựa gia dụng và các nhu yếu phẩm cơ bản... được bày bán, đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt của người dân.
Điểm nhấn đặc sắc trong không gian ẩm thực là khu bán các loại bánh – nơi quy tụ những món bánh truyền thống như bánh chưng gù, bánh ngô, bánh dày, bánh cốm gạo rang và đặc biệt là bánh chưng đen được làm từ bột tro cây núc nác. Tất cả đều do chính đôi tay khéo léo của các bà, các mẹ người Giáy, Dao chế biến, gìn giữ trọn vẹn hương vị truyền thống đậm đà bản sắc vùng cao.
Chợ là nơi gặp gỡ, giao thương của đồng bào các dân tộc thiểu số như Mông, Dao, Giáy, Tày, Xa Phó từ các thôn, bản vùng cao của xã Hợp Thành và khu vực lân cận. Chợ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, giúp người dân vùng cao tiêu thụ sản phẩm, tạo việc làm và nâng cao thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo.
Người đến chợ không chỉ để mua bán mà còn để trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây. Vào mùa Thu, cốm là một đặc sản nổi tiếng của đồng bào người Tày và các dân tộc khác được bày bán tại chợ. Đây không chỉ là món quà dân dã mà còn là sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao, thu hút cả người dân địa phương và du khách tham quan mua về làm qua. Xã Hợp Thành cũng tổ chức Lễ hội Cốm thường niên nhằm tôn vinh nghề truyền thống và quảng bá du lịch cộng đồng.
Đến giữa trưa, khi ánh nắng vùng cao bắt đầu đổ xuống gay gắt, phiên chợ dần khép lại. Với nhiều người, việc có mặt ở Chợ văn hóa vùng cao Hợp Thành - Tả Phời vào ngày Chủ nhật là một kỷ niệm khó quên, bởi họ đã mua được những vật dụng, nông cụ thiết yếu, cùng các sản vật quý hiếm sau một buổi sáng giao thương, trải nghiệm và giao lưu văn hóa đầy ý nghĩa.
Với đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao, con ngựa là vật nuôi gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình. Dù không là "đầu cơ nghiệp" nhưng ngựa cũng được xem là tài sản có giá trị. Người vùng cao nuôi ngựa làm phương tiện thồ hàng, làm sức kéo, thậm chí để đua tài trong dịp lễ hội truyền thống... Sự...
Bắc Hà những ngày đầu năm mới, quyến rũ bởi mây sương bàng bạc, khí hậu ôn hòa quanh năm, sản vật quý và kho tàng văn hóa đậm bản sắc của người Mông, Dao, Tày… Nơi đây, tiếng vó ngựa là nhịp sống, là niềm kiêu hãnh của người dân.
Hằng năm, khi hoa đào, hoa mận bung nở khoe sắc thắm ở các sườn đồi, cũng là lúc làn gió mùa xuân đang đến, người Dao đỏ xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai lại nô nức chuẩn bị đón năm mới với những phong tục, tập quán mang đậm bản sắc văn hóa riêng của người Dao đỏ.
Không đơn thuần là đi du lịch, nghỉ dưỡng, dịp Tết, nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn ăn Tết ở bản, hòa chung với nhịp sống dân dã, đậm đà bản sắc văn hoá của đồng bào các dân tộc. Với họ, Tết thực sự là trải nghiệm đáng nhớ.
Trong không gian thờ tự của người Dao ở Lào Cai, bộ tranh thờ không chỉ là tác phẩm hội họa dân gian, mà còn hàm chứa tri thức, tín ngưỡng và lịch sử của cộng đồng. Trong đó, hình tượng ngựa vừa là vật nuôi quen thuộc, vừa là linh vật thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người Dao qua...
Với đồng bào người Tày, người Dao ở Lào Cai, ném còn là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết đến, Xuân về. Ẩn trong những quả còn là giá trị nhân văn, mơ ước, khát khao năm mới có cuộc sống đủ đầy, ấm no.