Cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội, lĩnh vực văn hóa của Lào Cai ngày càng được quan tâm đầu tư, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Từ những lợi thế về tự nhiên, văn hóa và con người, tỉnh Lào Cai đã không ngừng đổi mới tư duy, cách làm; xây dựng nhiều ý tưởng sáng tạo, hình thành các sản phẩm và sự kiện văn hóa, thể thao vừa phục vụ nhiệm vụ chính trị, vừa gắn chặt với mục tiêu phát triển du lịch, từng bước tạo dựng dấu ấn riêng cho vùng đất biên cương. Với vị trí cửa ngõ, cầu nối quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, đồng thời là điểm kết nối giữa các tỉnh lưu vực sông Hồng của Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi để tổ chức các sự kiện mang tầm khu vực và quốc tế.

Lào Cai dự kiến đón 10 triệu lượt khách du lịch trong năm 2025.

Năm 2025, Lào Cai tổ chức hàng loạt các sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch, tiêu biểu là Festival Sông Hồng – sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu, nhằm tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa của dòng sông Hồng – con sông gắn bó mật thiết với quá trình hình thành, phát triển của vùng đất và con người Lào Cai. Festival dự kiến được tổ chức với quy mô mở rộng, nội dung phong phú, gồm chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và thương mại đặc sắc. Điểm nhấn của Festival là các chương trình nghệ thuật tổng hợp, trình diễn di sản văn hóa các dân tộc; Giải đua xe đạp quốc tế “Một đường đua hai quốc gia”; Giải Golf Festival Sông Hồng… Festival sông Hồng thu hút sự tham gia của đông đảo vận động viên, nghệ sĩ và du khách trong nước, quốc tế. Công tác tổ chức được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả; phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, quảng bá.

Sự đa dạng về điều kiện tự nhiên và bản sắc văn hóa cũng là nguồn cảm hứng để Lào Cai xây dựng nhiều sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch độc đáo, riêng có. Giải chạy marathon vượt núi quốc tế VMM được mệnh danh là “giải chạy khắc nghiệt nhất hành tinh”, đưa vận động viên chinh phục cung đường núi rừng Hoàng Liên và đỉnh Fansipan – nóc nhà Đông Dương. Chợ tình Sa Pa – một sinh hoạt văn hóa dân gian được phục dựng và tổ chức thường kỳ – đã trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của Khu du lịch quốc gia Sa Pa. Đến Bắc Hà, du khách được hòa mình vào Lễ hội đua ngựa truyền thống, nơi những “kỵ sĩ chân đất” mang đến hình ảnh mộc mạc, độc đáo, không nơi nào có được. Lễ hội chè Shan tuyết tổ chức tại Suối Giàng (Văn Chấn) là hoạt động văn hóa – du lịch tiêu biểu, tôn vinh cây chè Shan tuyết cổ thụ – sản phẩm nông nghiệp đặc hữu gắn bó lâu đời với đời sống đồng bào vùng cao. Điểm mới của lễ hội là sự gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động lễ hội với phát triển du lịch thông qua các tour trải nghiệm vùng chè cổ thụ, du lịch cộng đồng, homestay, giúp du khách trực tiếp tham gia hái chè, chế biến, thưởng trà và khám phá đời sống văn hóa bản địa. Festival Khèn Mông là sự kiện mang đậm bản sắc, nhằm bảo tồn và phát huy nghệ thuật trình diễn khèn – di sản văn hóa tiêu biểu của đồng bào dân tộc Mông. Festival gồm các hoạt động thi trình diễn khèn, múa khèn tập thể, tái hiện không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống, trình diễn trang phục dân tộc và giao lưu văn nghệ quần chúng, tạo điểm nhấn thu hút du khách, đồng thời góp phần truyền dạy, lan tỏa giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ.

Du lịch leo núi cũng là sự lựa chọn của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Với quan điểm nhất quán, các hoạt động, sự kiện văn hóa, thể thao không chỉ dừng lại ở việc phục vụ nhiệm vụ chính trị mà phải trở thành sản phẩm du lịch cụ thể, gắn với quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người Lào Cai. Bản sắc văn hóa các dân tộc được xác định là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, là linh hồn của mỗi sự kiện và sản phẩm du lịch. Thực tiễn cho thấy, các sự kiện văn hóa, thể thao đã trở thành kênh thu hút khách du lịch hiệu quả. Giải chạy VMM hằng năm thu hút từ 3.000 – gần 5.000 người đến Sa Pa; Lễ hội đua ngựa truyền thống đóng góp khoảng 20.000 lượt khách cho Bắc Hà; nhiều giải thể thao cấp quốc gia, quốc tế tổ chức tại Lào Cai thu hút hàng nghìn lượt du khách. Các lễ hội bốn mùa như Lễ hội mùa xuân Đền Thượng (Lào Cai), Lễ hội đền Đông Cuông, Lễ hội mùa hè “Vó ngựa cao nguyên trắng” (Bắc Hà), Lễ hội mùa thu Y Tý đại ngàn (Bát Xát), Lễ hội mùa đông Sa Pa, Lễ hội Ruộng bậc thang Mù Cang Chải vào mùa lúa chín thu hút hàng chục nghìn lượt du khách; Lễ hội Văn hóa – Du lịch Mường Lò và Xòe Thái tôn vinh văn hóa dân tộc Thái; Lễ hội quế Văn Yên, Lễ hội Trà Shan tuyết Suối Giàng, Lễ hội đua thuyền trên hồ Thác Bà quảng bá nông sản, sinh thái và văn hóa đặc trưng. Việc tổ chức các lễ hội này không chỉ bảo tồn văn hóa mà còn kết nối, bổ trợ cho du lịch Lào Cai, hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng Tây Bắc, góp phần quan trọng vào con số hàng triệu lượt khách đến Lào Cai mỗi năm.

Hệ thống các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch của Lào Cai đang từng bước được xây dựng thành chuỗi sản phẩm đặc trưng, được duy trì và khai thác hiệu quả, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu kích cầu, phát triển du lịch bền vững. Tổ chức thành công các sự kiện, xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc chính là thông điệp sinh động về một Lào Cai năng động, giàu bản sắc và là điểm sáng nơi vùng biên cương Tổ quốc./.