Miền đất và những nỗi trăn trở

Can Hồ B ẩn mình nơi sườn non cao của dãy Ngũ Chỉ Sơn hùng vĩ. Nơi đây, thiên nhiên vừa ban tặng một vẻ đẹp nguyên sơ, vừa đặt ra những thử thách vô cùng khắc nghiệt. Mùa đông, cái rét cắt da cắt thịt cùng những làn sương muối trắng xóa phủ lên vạn vật, khiến cho việc gieo trồng trở nên mong manh. Đất canh tác, vốn đã ít ỏi, lại bị chia cắt thành những thửa ruộng bậc thang cheo leo, chỉ có thể gieo cấy một vụ lúa nương mỗi năm. Con đường đất nhỏ hẹp, gập ghềnh là sợi dây kết nối duy nhất của bản với bên ngoài, nhưng cũng chính nó đã níu chân sự phát triển, khiến Can Hồ B gần như biệt lập.

Xã Ngũ Chỉ Sơn ngày nay có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, ruộng bậc thanh thơ mộng, tạo điều kiện phát triển du lịch.

Trong bức tranh thiên nhiên hùng vĩ mà khắc nghiệt ấy, cuộc sống của đồng bào Dao Đỏ là những nốt trầm buồn. Vòng luẩn quẩn của đói nghèo cứ bám riết lấy họ. Nỗi lo về cái ăn khi mùa giáp hạt đến trở thành một ám ảnh triền miên. Để sinh tồn, người dân phải ngược vào rừng sâu tìm củ, hái măng, hoặc phó mặc số phận cho những vụ thảo quả bấp bênh. Những nhu cầu cơ bản về điện, đường, trường, trạm vẫn là một khát khao cháy bỏng.

Nhưng có lẽ, cái nghèo đói về vật chất không đáng sợ bằng "cái nghèo" trong tư duy, trong nhận thức đã ăn sâu bén rễ. Những hủ tục như tảo hôn, thách cưới nặng nề đã vô hình trung tạo ra những gánh nặng, làm dang dở bao phận đời và kìm hãm sự phát triển của cả một thế hệ.

Bà Chảo Tả Mẩy - Bí thư Chi bộ đầu tiên của thôn Can Hồ B.

Trong ký ức của bà Chảo Tả Mẩy, người phụ nữ Dao Đỏ sau này gánh vác trọng trách Bí thư Chi bộ đầu tiên của thôn, những ngày tháng ấy là một nỗi niềm đau đáu. Bà kể: “Nhìn những đứa trẻ không được cắp sách tới trường, những người phụ nữ quanh năm đầu tắt mặt tối mà vẫn không thoát được cảnh cơ cực, những người đảng viên như chúng tôi không thể ngồi yên. Chúng tôi biết rằng, chỉ có con đường đi theo Đảng, khơi dậy được sức mạnh của chính người dân mình thì mới mong thay đổi được vận mệnh của bản làng”. Nỗi trăn trở ấy không chỉ là của riêng bà, mà còn là suy nghĩ chung của những người đảng viên tâm huyết nơi đây.

Ngọn đuốc soi đường và hành trình lay động lòng dân

Năm 2007, một sự kiện mang tính lịch sử đã diễn ra tại Can Hồ B: Chi bộ thôn được chính thức thành lập. Bảy đảng viên đầu tiên, tuy ít ỏi, nhưng đã trở thành hạt nhân đoàn kết, một ngọn đuốc thắp lên niềm tin và hy vọng giữa đêm dài gian khó. Sự ra đời của Chi bộ đã khẳng định một chân lý: không có vùng đất nào, không có người dân nào bị Đảng lãng quên.

Sứ mệnh đặt lên vai Chi bộ non trẻ vô cùng nặng nề. Nhiệm vụ đầu tiên và cũng gian nan nhất chính là làm thay đổi tư duy của người dân. Không bằng những lời hô hào sáo rỗng, các đảng viên chọn cách làm dung dị mà sâu sắc nhất: “làm cho dân thấy, nói cho dân tin”. Họ lội suối, trèo đèo, đến từng nhà, ngồi bên bếp lửa hồng, cùng bà con trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ. Họ kiên trì phân tích cái hay, lẽ phải của nếp sống văn minh, cái hại của những hủ tục đã trói buộc bao thế hệ. Chính gia đình của những người đảng viên đã trở thành tấm gương đầu tiên trong việc tổ chức cưới hỏi, tang ma một cách văn minh, tiết kiệm.

Đội văn nghệ thôn Can Hồ B biểu diễn tại Lễ hội đường phố Sa Pa.

Song song đó, một cuộc cách mạng trên những thửa ruộng bậc thang đã bắt đầu. Khi Chi bộ đưa ra chủ trương chuyển đổi sang giống lúa lai 838 cho năng suất cao, thứ họ nhận lại ban đầu là không ít cái lắc đầu e ngại. Nỗi lo về một vụ mùa thất bát còn lớn hơn hy vọng về sự đổi thay. Hiểu được điều đó, Chi bộ đã quyết định phải hành động. Các đảng viên tiên phong nhận những chân ruộng khó làm nhất để gieo cấy thử nghiệm. Họ tự tay chăm bón, áp dụng kỹ thuật mới. Cả bản làng nín thở chờ đợi. Và rồi, mùa gặt đầu tiên đã đến, niềm vui vỡ oà khi những bông lúa lai trĩu hạt mang về năng suất cao gấp đôi, gấp ba. Từ vụ mùa ấy, niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Chi bộ đã được vun đắp vững chắc.

Con đường đã mở. Dòng chảy của ý Đảng và lòng dân đã hòa làm một. Từ thành công của cây lúa, Chi bộ tiếp tục lãnh đạo Nhân dân mạnh dạn chuyển đổi, tìm kiếm những hướng đi kinh tế mới. Các tổ chức đoàn thể trong thôn, dưới sự định hướng của Chi bộ, đã phát huy mạnh mẽ vai trò của mình, tạo nên một sức mạnh tổng hợp, đưa Can Hồ B bước vào một hành trình chuyển mình đầy ngoạn mục.

Từ chỗ người dân chỉ đi bộ xuyên rừng, ngày nay hầu như gia đình nào cũng có xe máy, một số gia đình đã mua được ô tô để phục vụ phát triển kinh tế. Nếu như trước đây nhà của người dân thôn Can Hồ B chủ yếu làm bằng gỗ, lợp gianh, quây bằng tre, nứa, vầu, nay đã mọc lên nhiều ngôi nhà khang trang, kiên cố. Kinh tế chuyển từ thuần nông sang kinh tế tổng hợp, dịch vụ.