Xã Tú Lệ, tỉnh Lào Cai

Việc ban hành Nghị định 272/2025/NĐ-CP là yêu cầu cấp thiết, xuất phát từ thực tiễn phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời phù hợp với thay đổi mô hình chính quyền địa phương khi không còn đơn vị hành chính cấp huyện. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để triển khai các chính sách hỗ trợ, đầu tư, ưu tiên phát triển cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn tới. 

Cơ sở xác định xã khu vực I, II, III theo tiêu chí mới

Nghị định 272/2025/NĐ-CP quy định rõ hệ thống gồm 12 tiêu chí để làm cơ sở phân định xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo 3 khu vực: (1) Xã khu vực I (xã đang phát triển); (2) Xã khu vực II (xã khó khăn) và (3) Xã khu vực III (xã đặc biệt khó khăn). Những tiêu chí mới mang tính cập nhật, hiện đại và phù hợp thực tế hơn, bao gồm: mức thu nhập; tỷ lệ nghèo đa chiều; điều kiện cơ sở hạ tầng; mức độ tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản; điều kiện địa lý – tự nhiên; mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội; tiềm năng và khả năng phát triển kinh tế; các yếu tố đặc thù dân tộc. Nhờ đó, việc xác định xã theo từng khu vực sẽ khách quan, minh bạch, sát thực tiễn, bảo đảm các chính sách hỗ trợ được triển khai đúng đối tượng, đúng nhu cầu và đúng mức độ khó khăn.

Trường đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất theo quy định là 1 trong những tiêu chí phân định xã theo trình độ phát triển

Ý nghĩa lớn đối với triển khai chính sách dân tộc và đầu tư vùng khó khăn

Nghị định 272/2025/NĐ-CP tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc triển khai các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là: Chính sách bảo đảm an sinh xã hội, y tế, giáo dục, đào tạo nghề; chính sách đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội; chính sách bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc; chính sách hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo bền vững và các chính sách có liên quan khác. Việc xác định đúng khu vực khó khăn sẽ giúp phân bổ nguồn lực hợp lý, bảo đảm tính công bằng và hiệu quả; tập trung hỗ trợ các xã khu vực III, phấn đấu nâng dần mặt bằng phát triển, giảm dần chênh lệch giữa các vùng. 

Nghị định 272/2025/NĐ-CP thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Với hệ thống tiêu chí toàn diện, khoa học và phù hợp hơn, cùng cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, nghị định tạo cơ sở để các tỉnh, thành phố trên cả nước nói chung và tỉnh Lào Cai nói riêng xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, xác định mục tiêu, giải pháp và lộ trình đầu tư cụ thể cho giai đoạn 2026–2030./.