Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong phát triển du lịch
Sự thành công trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống đã tạo ra những tác động mạnh mẽ, mang tính quyết định đến sự phát triển của ngành du lịch, biến những giá trị văn hóa tưởng chừng như vô hình trở thành sản phẩm du lịch độc đáo.
Du khách hòa mình với các hoạt động trải nghiệm cùng người dân tại bản Cát Cát.
Tạo ra sản phẩm du lịch độc đáo, khác biệt và đa dạng
Tỉnh Lào Cai cũ: Các di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy, Hà Nhì như lễ hội Gầu Tào, lễ hội Pút Tồng đã được phục dựng và đưa vào danh mục di sản quốc gia, tạo nên điểm nhấn văn hóa độc đáo. Các di tích lịch sử, văn hóa như khu di tích đá cổ Sa Pa tại thung lũng Mường Hoa, các đền thờ linh thiêng như Đền Mẫu, Đền Thượng ở Lào Cai đã sớm được bảo tồn, tạo nền tảng cho du lịch văn hóa - tâm linh từ lâu đời.
Tỉnh Yên Bái cũ: Các di sản văn hóa phi vật thể của người Thái ở Mường Lò - Nghĩa Lộ với "Nghệ thuật Xòe Thái" được UNESCO vinh danh đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ. Lễ hội cúng rừng của người Mông ở Nà Hẩu, Nghệ thuật trình diễn dân gian Khắp Cọi của người Tày cũng là những di sản được công nhận cấp quốc gia. Ngoài ra, việc gìn giữ di tích quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải cũng là một thành công lớn, biến đây trở thành một di sản văn hóa sống.
Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của Sa Pa và Y Tý (từ Lào Cai cũ) với vẻ đẹp của Danh thắng Ruộng bậc thang Mù Cang Chải đã tạo ra một "tuyến đường di sản" độc nhất vô nhị. Tỉnh đã tập trung xây dựng thương hiệu du lịch “Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc" và phát triển hệ sinh thái du lịch xanh theo chuỗi giá trị.

Các di sản văn hóa phi vật thể của người Thái ở Mường Lò - Nghĩa Lộ với "Nghệ thuật Xòe Thái" được UNESCO vinh danh đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ.
Thúc đẩy du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm
Tỉnh Lào Cai cũ: Du lịch cộng đồng đã sớm phát triển tại Sa Pa, Y Tý - nơi du khách có thể hòa mình vào cuộc sống của người dân, học cách dệt thổ cẩm, nấu món ăn truyền thống, tham gia các hoạt động văn hóa, lễ hội. Đây là một trong những mô hình du lịch cộng đồng thành công đầu tiên của cả nước. Đến nay triển khai thực hiện các mô hình bản du lịch cộng đồng ở xã Tả Phìn, xã Bản Hồ, xã Tả Van, xã Lùng Phình, xã Y Tý…
Tỉnh Yên Bái cũ: Du lịch cộng đồng ngày càng mở rộng và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững. Tỉnh đã triển khai xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng theo bộ tiêu chí riêng của tỉnh, như: Bản Cu Vai, xã Xà Hồ (huyện Trạm Tấu); bản Tà Sung, xã Cao Phạ (huyện Mù Cang Chải); bản Lùng, xã Phong Dụ Thượng (huyện Văn Yên); Thôn Giàng Cao, xã Suối Giàng (huyện Văn Chấn); bản Vần, xã Vân Hội (huyện Trấn Yên), thôn Đồng Tâm, xã Phúc An (huyện Yên Bình); bản Sà Rèn, xã Nghĩa Lợi (thị xã Nghĩa Lộ) và xã Lâm Thượng (huyện Lục Yên).

Tỉnh Lào Cai mới đã khai thác hiệu quả các mô hình du lịch cộng đồng từ cả hai vùng, nhân rộng các hoạt động trải nghiệm văn hóa bản địa như phong trào mặc trang phục truyền thống, trò chơi dân gian, khôi phục nghi lễ cưới hỏi, và quảng bá nét đẹp trong lao động, sinh hoạt của các dân tộc. Góp phần nâng tầm thương hiệu và vị thế du lịch.
Việc các di sản văn hóa phi vật thể được công nhận quốc gia và quốc tế, như Ruộng bậc thang Mù Cang Chải là di tích quốc gia đặc biệt và Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO công nhận, đã tạo ra tiếng vang lớn.
Các lễ hội, sự kiện văn hóa lớn của cả hai vùng như Lễ hội tuyết Sa Pa, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà hay các Lễ hội văn hóa du lịch Mường Lò, Lễ hội Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải đã trở thành điểm nhấn quan trọng, thu hút đông đảo du khách. Tỉnh đã chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp khơi dậy long tự hào về bản sắc văn hóa, con người địa phương, hướng đến mục tiêu "biến di sản thành tài sản", "biến tài nguyên văn hóa, thiên nhiên thành tài nguyên du lịch".
Đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và xã hội
Tỉnh Lào Cai cũ: Năm 2024 đạt khoảng 8 triệu lượt khách (trong đó: khách quốc tế hơn 820 nghìn lượt, bằng 94% so với kế hoạch năm 2024, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2023. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 26.700 tỷ đồng, bằng 98% so với kế hoạch năm, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2023.
Tỉnh Yên Bái cũ: Du lịch đã có những đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế. Năm 2024, đón phục vụ trên 2,2 triệu lượt (vượt 33,7% kế hoạch; tăng 8,8% so với cùng khách quốc tế đạt gần 289 nghìn lượt (đạt 96,2% kế hoạch, tăng 91,2 % so với cùng kì năm 2023); doanh thu ước đạt gần 1.922 tỷ đồng (vượt 28,1% kế hoạch, tăng 11,7% so với cùng kỳ).
Với việc sáp nhập, tỉnh Lào Cai mới kế thừa tiềm năng và thành tựu của cả hai vùng, tiếp tục phát huy những đóng góp tích cực của ngành du lịch vào tăng trưởng kinh tế và xã hội, tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập cho cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số./.