Lào Cai là tỉnh miền núi với hơn 30 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại các xã vùng cao, biên giới, điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn. Song, nhờ những chủ trương, chính sách đặc thù của Đảng, Nhà nước và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, bức tranh giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số của Lào Cai đang từng ngày khởi sắc, trở thành điểm sáng về giảm nghèo bền vững ở khu vực miền núi phía Bắc.

Căn nhà mới khang trang của gia đình anh Vàng Khoa, thôn Cu Ty Chải, xã Cao Sơn đang dần hoàn thiện.

An cư – nền tảng cho sinh kế bền vững

Giữa thôn Cu Ty Chải, xã Cao Sơn – một trong những thôn khó khăn của tỉnh, căn nhà mới của gia đình anh Vàng Khoa, dân tộc H’Mông, đang bước vào những công đoạn hoàn thiện cuối cùng. Gia đình anh có 5 khẩu, thuộc diện hộ nghèo, thu nhập chủ yếu dựa vào trồng ngô, lúa theo phương thức canh tác truyền thống nên cuộc sống bấp bênh, không đủ điều kiện xây dựng nhà ở kiên cố.

Đầu năm 2025, từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, gia đình anh Khoa được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng và được Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay thêm 50 triệu đồng không lãi suất. Cùng với sự giúp đỡ của cộng đồng, ngôi nhà mơ ước của gia đình anh đã dần thành hình.

“Có nhà mới vững chãi cho vợ con ở, tôi yên tâm lao động, sản xuất để cải thiện cuộc sống”, anh Khoa chia sẻ giản dị nhưng đầy xúc động.

Xã Cao Sơn hiện có hơn 1.000 hộ dân được hỗ trợ kinh phí và vay vốn ưu đãi để thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Nhờ sự chung tay của các cấp, các ngành và cộng đồng, nhiều hộ nghèo, cận nghèo đã được an cư trong những ngôi nhà kiên cố, tạo tiền đề quan trọng để ổn định đời sống, gắn bó lâu dài với bản làng.

Theo đồng chí Hoàng Trường Minh, Bí thư Đảng ủy xã Cao Sơn cho biết: “Toàn xã có hơn 50% số hộ thuộc diện nghèo và cận nghèo. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ các nguồn lực của Trung ương, của tỉnh, đặc biệt là các Chương trình mục tiêu quốc gia, đến nay xã đã xóa hơn 1.100 nhà tạm, nhà dột nát. Đây là nền tảng quan trọng để người dân yên tâm phát triển sản xuất, hướng tới sinh kế bền vững”.

Huy động nguồn lực, khơi dậy nội lực vùng cao

Tại xã Y Tý – địa bàn vùng cao đặc biệt khó khăn, công tác giảm nghèo cũng ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Những năm qua, Y Tý được thụ hưởng nhiều chính sách quan trọng của tỉnh Lào Cai như Nghị quyết 20-NQ/TU, Đề án 10-ĐA/TU về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, cùng các Chương trình mục tiêu quốc gia và nhiều dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, hạ tầng, đường dân sinh.

Mô hình tắm lá thuốc của người Dao xã Tả Phìn mang lại thu nhập ổn định cho chị em phụ nữ.

Cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung vận động người dân chuyển đổi phương thức sản xuất, phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi, trồng dược liệu và dịch vụ du lịch. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn giảm bình quân hơn 7%/năm.

Chủ tịch UBND xã Y Tý Nguyễn Văn Tài cho biết, địa phương chú trọng tuyên truyền để người dân nghèo, cận nghèo nâng cao nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực, không trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước; đồng thời tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, khai thác tiềm năng du lịch, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

Chính sách đồng bộ, hướng tới giảm nghèo bền vững

Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái cũ, tỉnh Lào Cai mới có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong sự phát triển chung, tỉnh tiếp tục triển khai nhiều chính sách thiết thực nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, giảm nghèo bền vững.

Hội đồng nhân dân tỉnh duy trì và ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ giảm nghèo toàn diện, từ đầu tư hạ tầng, y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, đến đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm. Quan điểm xuyên suốt là giảm cho không, tăng cho vay có điều kiện, tạo chuyển biến về nhận thức và khơi dậy ý chí vươn lên của người nghèo.

Theo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai, hưởng ứng phong trào “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”, toàn tỉnh đã sửa chữa và xây mới hơn 26.000 căn nhà. Kết quả này thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân.

Những thành tựu đạt được trong công tác giảm nghèo bền vững là cơ sở để Lào Cai đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026–2030, phấn đấu giảm nghèo đa chiều bình quân từ 2–3%/năm, trong đó các xã nghèo giảm ít nhất 4%/năm.

Hành trình giảm nghèo ở Lào Cai không chỉ được đo đếm bằng những con số, mà còn hiện hữu trong từng mái nhà mới, từng mô hình sinh kế hiệu quả và niềm tin ngày càng được củng cố của đồng bào các dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương.