UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 122/QĐ-UBND ngày 16/01/2023 phê duyệt Chiến lược dữ liệu tỉnh Lào Cai đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. (Ảnh minh họa)

Từ “dữ liệu rời rạc” đến “dữ liệu là tài sản”

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong bức tranh cải cách hành chính (CCHC) năm 2025 của Lào Cai là Chiến lược dữ liệu tỉnh Lào Cai đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Đây là chiến lược dữ liệu cấp tỉnh đầu tiên được phê duyệt trên cả nước. Việc UBND tỉnh ban hành Quyết định số 122/QĐ-UBND không chỉ mang ý nghĩa “đi trước một bước” mà còn thể hiện tư duy quản trị hiện đại, coi dữ liệu là tài sản, là nền móng của chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Chiến lược dữ liệu được xây dựng theo cách tiếp cận tổng thể, thống nhất, bảo đảm tuân thủ đầy đủ định hướng của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương. Quan trọng hơn, chiến lược này đã nhanh chóng đi vào thực tiễn. Chỉ sau hơn một năm triển khai, nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu của tỉnh (LGSP) đã được khai thác hiệu quả, tích hợp 18 ứng dụng, kết nối liên thông với nhiều hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia như dân cư, đất đai, tài chính, tư pháp, xây dựng, doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội…

Những con số biết nói cho thấy hiệu quả rõ nét: 85.442 bản ghi dữ liệu được gửi và 103.430 bản ghi được nhận thông qua LGSP; cùng với đó là 11 kết nối khác với các hệ thống thông tin của bộ, ngành Trung ương không qua LGSP. Dữ liệu không còn “nằm yên” trong từng cơ quan mà đã thực sự được chia sẻ, khai thác để phục vụ quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính.

Song song với đó, Lào Cai hoàn thành số hóa sổ hộ tịch giai đoạn 1991–31/12/2016 với trên 5.700 quyển, trên 592.190 trường hợp, trong đó 383.370 trường hợp (64,7%) đã được chuyển chính thức vào Hệ thống quản lý hộ tịch điện tử dùng chung của Bộ Tư pháp. Đây là bước đi quan trọng giúp giảm mạnh giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, đồng thời tăng tính chính xác, minh bạch.

Không dừng ở quản lý nhà nước, việc khai thác dữ liệu còn góp phần cải thiện các chỉ số quan trọng của tỉnh như ICT Index, DTI, PCI, tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất – kinh doanh. Thực tế tại Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai cho thấy, chiến lược dữ liệu đã giúp hình thành kho dữ liệu, học liệu số và bài giảng số dùng chung, đồng bộ dữ liệu từ các cơ sở giáo dục lên hệ thống tập trung của tỉnh và kết nối với cơ sở dữ liệu ngành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nâng cao hiệu quả quản lý toàn ngành.

Đưa dịch vụ công “đến tận thôn, bản”

Nếu chiến lược dữ liệu tạo nền tảng ở cấp tỉnh thì mô hình thôn chuyển đổi số thông minh lại cho thấy tinh thần cải cách hành chính “từ cơ sở”, sát với đời sống người dân. Thay vì chờ người dân đến cơ quan hành chính, Lào Cai đã đưa dịch vụ công trực tuyến về tận thôn, bản thông qua các tổ công nghệ số cộng đồng.

Đây là cách làm mới, sáng tạo, đặc biệt phù hợp với điều kiện nông thôn, miền núi. Người dân, kể cả người cao tuổi, được hướng dẫn trực tiếp cách nộp hồ sơ, tra cứu tình trạng giải quyết thủ tục hành chính ngay tại nơi sinh sống. Nhờ đó, tính công khai, minh bạch được nâng lên, bộ phận một cửa được giảm tải, còn người dân thì tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí đi lại.

Hiệu quả của mô hình được thể hiện rõ qua các con số. Tại huyện Bảo Thắng (cũ), năm 2024, cấp xã tiếp nhận 23.190 hồ sơ trực tuyến, trong đó riêng 20 mô hình thôn chuyển đổi số đã hỗ trợ, hướng dẫn 2.579 hồ sơ. Tại huyện Bát Xát (cũ), tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 97,6% (23.251/23.801 hồ sơ), tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,3% – những con số ấn tượng đối với một địa bàn miền núi, biên giới.

Quan trọng hơn, mô hình này đã hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong cộng đồng, góp phần thu hẹp khoảng cách số, thúc đẩy chính phủ số, kinh tế số và xã hội số ngay từ cơ sở.

Giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, công dân tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Cam Đường.

Hiệu quả được đo bằng sự hài lòng

CCHC ở Lào Cai không dừng ở sáng kiến hay mô hình, mà được đo bằng kết quả cụ thể trong giải quyết thủ tục hành chính. Trong năm 2025, hơn 352 nghìn hồ sơ đã được tiếp nhận; các cơ quan hành chính giải quyết gần 340 nghìn hồ sơ, đạt khoảng 96,4%. Đáng chú ý, hơn 336 nghìn hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, chiếm 95,5% tổng số hồ sơ tiếp nhận, trong khi hồ sơ quá hạn chưa đến 1%.

Những con số này phản ánh rõ nét nỗ lực cải cách từ quy trình, con người đến ứng dụng công nghệ, đồng thời cho thấy CCHC đã thực sự mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Năm 2026, Lào Cai xác định tiếp tục đẩy mạnh CCHC theo hướng lấy hiệu quả phục vụ làm mục tiêu cuối cùng, gắn chặt cải cách hành chính với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Từ những mô hình sáng tạo như chiến lược dữ liệu đến các mô hình thôn chuyển đổi số thông minh ở cơ sở – CCHC đang trở thành một trong những động lực quan trọng giúp Lào Cai bứt phá, khẳng định hình ảnh một chính quyền kiến tạo, phục vụ, đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới./.