Từ lá phiếu 80 năm trước đến khát vọng kiến tạo tương lai

Ngày 6/1/1946 ghi dấu một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử chính trị Việt Nam hiện đại: lần đầu tiên Nhân dân Việt Nam trực tiếp bỏ phiếu bầu ra Quốc hội của mình. Trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn cả trong và ngoài nước, việc tổ chức Tổng tuyển cử là một quyết định thể hiện tư duy chính trị tiến bộ và tầm nhìn chiến lược dài hạn.
 
Từ lá phiếu 80 năm trước đến khát vọng kiến tạo tương lai- Ảnh 1.
 

Tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 chỉ thực sự được tiếp nối khi được chuyển hóa thành chất lượng hoạt động của các thiết chế nhà nước, trước hết là Quốc hội trong vai trò lập pháp và giám sát, và Chính phủ trong vai trò điều hành, tổ chức thực thi - Ảnh tư liệu

Lá phiếu của ngày Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ bầu ra Quốc hội khóa I, mà còn xác lập nền tảng chính danh cho Nhà nước Việt Nam mới. Như nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước đã nhiều lần khẳng định, chính cuộc Tổng tuyển cử này đã tạo ra cơ sở pháp lý- chính trị vững chắc để chính quyền cách mạng chuyển từ tính chất giành được bằng đấu tranh sang tính chất được Nhân dân trao quyền, qua đó khẳng định vị thế của Việt Nam cả trong nước và trên trường quốc tế.

Quốc hội được bầu ra từ Tổng tuyển cử 6/1/1946 vì thế trở thành thiết chế đại diện cao nhất của Nhân dân, là kết quả trực tiếp của việc Nhân dân lần đầu tiên thực hiện quyền làm chủ thông qua bầu cử phổ thông, bình đẳng và trực tiếp. Thực tiễn lịch sử cho thấy, sự tham gia rộng rãi, tự giác và đầy trách nhiệm của cử tri cả nước trong cuộc bầu cử đầu tiên ấy đã phản ánh ý thức làm chủ và khát vọng tự quyết mạnh mẽ của Nhân dân sau hàng thế kỷ mất độc lập.

Tám mươi năm trôi qua, điều làm nên giá trị lâu dài của ngày 6/1/1946 không phải chỉ là dấu ấn lịch sử, mà là khuôn mẫu quyền lực nhà nước được hình thành và duy trì từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên. Đó là mô hình trong đó Quốc hội giữ vai trò trung tâm trong việc thể chế hóa ý chí và nguyện vọng của Nhân dân; quyền lực nhà nước không vận hành thuần túy bằng mệnh lệnh hành chính, mà dựa trên sự ủy quyền, kiểm soát và trách nhiệm giải trình. Tinh thần ấy đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình xây dựng Nhà nước Việt Nam từ những ngày đầu lập quốc đến nay.

Từ quyền làm chủ chính trị được xác lập năm 1946, quá trình phát triển của đất nước đã đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó có Quốc hội và Chính phủ. Nếu như trước đây, trọng tâm là xác lập quyền lực và giữ vững độc lập, thì trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu nổi bật là nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, kiến tạo phát triển và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quyền làm chủ của Nhân dân ngày nay không chỉ thể hiện ở việc tham gia bầu cử, giám sát, mà còn ở quyền được thụ hưởng một môi trường thể chế minh bạch, ổn định và thuận lợi cho phát triển.

Trong bối cảnh đó, tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 chỉ thực sự được tiếp nối khi được chuyển hóa thành chất lượng hoạt động của các thiết chế nhà nước, trước hết là Quốc hội trong vai trò lập pháp và giám sát, và Chính phủ trong vai trò điều hành, tổ chức thực thi. Một Chính phủ kiến tạo, hành động và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp; dám cải cách, dám đổi mới dựa trên kỷ cương pháp luật và lợi ích lâu dài của quốc gia- đó chính là cách để giá trị của lá phiếu năm xưa tiếp tục được hiện thực hóa trong đời sống hôm nay.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, các nỗ lực hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số đang từng bước làm thay đổi phương thức vận hành của bộ máy công quyền. Đây không chỉ là những cải cách về kỹ thuật quản lý, mà là sự tiếp nối tinh thần chính trị của năm 1946 trong điều kiện phát triển mới: đưa quyền lực nhà nước lại gần hơn với người dân, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả phục vụ.

Khi thủ tục hành chính được đơn giản hóa, dữ liệu được kết nối, quyết định điều hành được dựa trên bằng chứng và phản hồi từ thực tiễn, thì quyền làm chủ của Nhân dân không còn là khái niệm trừu tượng, mà được cảm nhận cụ thể trong từng dịch vụ công, từng chính sách đi vào cuộc sống. Đó cũng là thước đo thực chất của một nền quản trị hiện đại và của một Chính phủ kiến tạo phát triển.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên vì thế không chỉ là dịp để nhìn lại một sự kiện lịch sử trọng đại, mà còn là cơ hội để khẳng định và củng cố niềm tin của Nhân dân vào các thiết chế đại diện và điều hành của Nhà nước. Từ lá phiếu

năm 1946 đến khát vọng kiến tạo tương lai hôm nay là một mạch nối liên tục, trong đó Quốc hội và Chính phủ cùng giữ vai trò then chốt trong việc biến sự lãnh đạo của Đảng, ý chí của Nhân dân thành chính sách, biến chính sách thành hành động, và biến hành động thành những giá trị phát triển bền vững cho đất nước và vì hạnh phúc ấm no của Nhân dân.

https://baochinhphu.vn/tu-la-phieu-80-nam-truoc-den-khat-vong-kien-tao-tuong-lai-102260106070115693.htm

Nguồn: TS. Nguyễn Sĩ Dũng (Baochinhphu.vn) 06/01/2026  07:01 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Thủ tướng: Hình thành những diễn đàn lý luận văn hóa sắc bén, có tầm ảnh hưởng khu vực

Chiều ngày 23/2, tại Hà Nội, trong ngày làm việc chính thức đầu tiên sau Tết, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và gặp mặt, động viên các nhà văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, phóng viên, vận động viên, huấn luyện viên, đại diện các doanh nghiệp văn...

Gần 7.700 tỷ đồng an sinh chi trả đến người dân dịp Tết Nguyên đán 2026

Sáng 23/2, nhân dịp đầu Xuân năm mới Bính Ngọ năm 2026, tại Hà Nội, Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức gặp mặt "Mừng Đảng - Mừng Xuân", chúc Tết cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan.

Thủ tướng: Tập trung triển khai ngay các nhiệm vụ trọng tâm sau Tết

Chiều 22/2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ 2026), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì họp Thường trực Chính phủ đánh giá tình hình Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau Tết.

Quán triệt phương châm chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về "5 hóa cho phát triển"

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc về mô hình phát triển, phương thức quản trị và trật tự kinh tế - xã hội. Những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư,...

Từ 'thể chế' đến 'thể chế phát triển': Mở đường cho khát vọng 2045

Năm 2045 - dấu mốc kỷ niệm 100 năm thành lập nước - đã được xác định là thời điểm Việt Nam phấn đấu trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đây không chỉ là một mục tiêu kinh tế mang tính định lượng, mà là một lựa chọn chiến lược về mô hình phát triển, về chất lượng tăng trưởng và về tầm...

'Mùa xuân số' 2026: Thành quả và khát vọng chuyển đổi số quốc gia

Mùa xuân Bính Ngọ 2026 đến cùng một nhịp sống mới của đất nước, nơi chuyển đổi số không còn là khái niệm định hướng mà đã hiện diện sinh động trong đời sống hằng ngày. Chuyển đổi số quốc gia đã và đang ghi dấu những thành quả rõ nét, đồng thời mở ra khát vọng bứt phá dựa trên dữ liệu, công...