Ngày mùa tại xã vùng cao Y Tý - Lào Cai.

Theo Quyết định, Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 gồm ba nội dung chính: Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 (Phụ lục I); Quy định khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 – 2030 (Phụ lục II); Quy định tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 (Phụ lục III).

Quyết định xác định rõ đối tượng áp dụng là các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các cơ quan trung ương có liên quan; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan, tổ chức tham gia triển khai xây dựng nông thôn mới trên phạm vi cả nước.

Đáng chú ý, Quyết định đã phân loại xã theo ba nhóm nhằm áp dụng tiêu chí phù hợp với điều kiện phát triển: xã nhóm 1 là các xã liền kề đô thị, có định hướng phát triển thành đô thị hoặc có tỷ trọng nông nghiệp dưới 10%; xã nhóm 2 là các xã không thuộc nhóm 1 và nhóm 3; xã nhóm 3 là các xã khu vực II, III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo phân định của cấp có thẩm quyền.

Đặc biệt, lần đầu tiên quy định thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại, hướng tới mô hình xã có hạ tầng kinh tế – xã hội đồng bộ, thông minh, phát triển trên cơ sở chuyển đổi số, môi trường sống an toàn, giàu bản sắc văn hóa, đời sống người dân không ngừng được nâng cao.

Về tổ chức thực hiện, các bộ, cơ quan trung ương có trách nhiệm ban hành hướng dẫn thực hiện các tiêu chí và điều kiện thuộc Bộ tiêu chí trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày Quyết định được ban hành. Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối, chủ trì đôn đốc, tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ định kỳ 6 tháng và hằng năm; đồng thời chủ trì xây dựng quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục xét, công nhận và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, xã nông thôn mới hiện đại và tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm cụ thể hóa việc áp dụng các tiêu chí phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, bảo đảm không thấp hơn mức chuẩn quốc gia; rà soát, xác định danh sách các xã theo từng nhóm; chủ động ban hành tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại; tổ chức kiểm tra, giám sát và định kỳ công khai kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới trên Cổng thông tin điện tử của địa phương.

Việc ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mới trong tổ chức không gian nông thôn, nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững, hiện đại trong giai đoạn tới.

Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 15/02/2026.