Lễ khởi công Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Phát triển đô thị – nền tảng cho tăng trưởng bền vững của tỉnh Lào Cai

Trong chiến lược phát triển vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Lào Cai được xác định là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế, quốc phòng và đối ngoại, giữ vai trò cửa ngõ kết nối Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập ngày càng sâu rộng, tỉnh Lào Cai đã ban hành Đề án phát triển đô thị và hạ tầng giao thông thiết yếu giai đoạn 2026–2030, coi đây là cơ sở quan trọng để kiến tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của địa phương trong khu vực.

Hiện nay, toàn tỉnh có 26 đô thị, trong đó gồm 2 đô thị loại II, 5 đô thị loại IV và 19 đô thị loại V; tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 31,5%. Đây là tiền đề để Lào Cai tiếp tục mở rộng không gian đô thị, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Theo định hướng đến năm 2030, tỉnh phấn đấu nâng tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 38%, xây dựng mạng lưới 48 đô thị các loại, phân bố hợp lý theo các vùng động lực phát triển.

Các đô thị trung tâm như Lào Cai, Sa Pa, Bắc Hà, Bát Xát được xác định là hạt nhân thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thương mại, dịch vụ và du lịch, gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc. Song song với phát triển không gian đô thị, tỉnh chú trọng đầu tư hạ tầng xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Nhiều chương trình, dự án nhà ở được triển khai, trong đó có 3.685 căn nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho người thu nhập thấp và người lao động tại các khu vực đô thị.

Bên cạnh đó, các chỉ tiêu về cấp nước sạch, điện sinh hoạt, chiếu sáng đô thị tiếp tục được nâng cao; không gian công cộng, cây xanh, cảnh quan đô thị được quan tâm đầu tư theo hướng đồng bộ, góp phần xây dựng đô thị xanh, an toàn, văn minh và đáng sống.

Phối cảnh mặt đứng Ga Lào Cai.

Hạ tầng giao thông tạo động lực liên kết vùng và hội nhập quốc tế

Xác định giao thông là khâu đột phá chiến lược, những năm qua, tỉnh Lào Cai đã tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo hướng đồng bộ, hiện đại. Toàn tỉnh hiện có 9 tuyến quốc lộ với tổng chiều dài 944,2 km; giai đoạn 2021 – 2025 đã nâng cấp, cải tạo khoảng 410 km. Hệ thống đường tỉnh dài gần 1.500 km, trong đó khoảng 720 km đã được cải tạo, nâng cấp, từng bước hoàn thiện mạng lưới kết nối nội tỉnh và liên vùng.

Bước sang giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh tiếp tục ưu tiên triển khai các dự án giao thông trọng điểm có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Tuyến đường sắt tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được xác định là trục kết nối quan trọng, góp phần hình thành hành lang logistics từ cửa khẩu quốc tế Lào Cai đến hệ thống cảng biển phía Bắc. Việc mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn Yên Bái – Lào Cai) lên 4 làn xe sẽ nâng cao năng lực vận tải, giảm thời gian lưu thông, tăng cường khả năng kết nối giữa Lào Cai với vùng Thủ đô và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Đặc biệt, dự án Cảng hàng không Sa Pa được kỳ vọng tạo bước đột phá trong phát triển du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư, mở rộng khả năng kết nối của Lào Cai với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế. Cùng với đó, tỉnh định hướng khai thác hiệu quả giao thông đường thủy nội địa trên sông Hồng, sông Chảy, gắn với phát triển hệ thống cảng, bến thủy nội địa, góp phần giảm chi phí logistics và tăng tính bền vững trong vận tải hàng hóa.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, tỉnh Lào Cai chú trọng hoàn thiện hệ thống quy hoạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đô thị và giao thông. Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, tỉnh tích cực huy động các nguồn lực xã hội và quốc tế. Tiêu biểu là Dự án phát triển hạ tầng và đô thị bền vững bằng vốn vay của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) với tổng mức đầu tư 111,2 triệu USD, dự kiến ký kết hiệp định vay vào đầu năm 2026 và triển khai trong giai đoạn tiếp theo.

Việc triển khai đồng bộ Đề án phát triển đô thị và hạ tầng giao thông thiết yếu giai đoạn 2026 – 2030 không chỉ góp phần thay đổi diện mạo đô thị và kết cấu hạ tầng của tỉnh, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Lào Cai phát huy vai trò trung tâm kết nối, từng bước trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.