Người Tày Lâm Thượng ăn Tết sớm

Trong khi nhiều nơi còn tất bật với công việc cuối năm, người Tày xã Lâm Thượng lại rộn ràng tổ chức "ăn Tết sớm" ngay sau ngày rằm tháng Chạp.

 

Những nếp nhà sàn bắt đầu đỏ lửa, chuẩn bị mâm cỗ dâng cúng tổ tiên và mời anh em, họ hàng đến chung vui. Phong tục này từ lâu đã trở thành nhịp cầu gắn kết cộng đồng, giúp lưu giữ vẹn nguyên giá trị truyền thống tốt đẹp của người dân vùng cao.

Không đợi đến giao thừa hay mùng 1 đầu năm, không khí Tết tại xã Lâm Thượng bắt đầu trong từng nếp nhà sàn từ sau ngày 15 tháng Chạp. Tuy nhiên, thời điểm rộn ràng nhất thường vào khoảng từ 23 đến 29 tháng Chạp.

Gia đình ông Hoàng Văn Khôn có các con công tác xa, do đặc thù công việc và khoảng cách địa lý, việc tụ họp đầy đủ các thành viên vào ngày mùng 1 hoặc mùng 2 Tết là điều rất khó thực hiện. Vì vậy, gia đình ông chọn ăn Tết sớm vào ngày 27 tháng Chạp khi đã được nghỉ làm, để con cháu có thể về đông đủ mà không bị vướng lịch trực cơ quan hay lo toan việc riêng bên nội, bên ngoại.

baolaocai-tl_z7538513250139-5abea36d8210d2c670f369428b175188.jpg
Gia đình ông Hoàng Văn Khôn tổ chức ăn Tết sớm vào ngày 27 tháng Chạp.

Việc tổ chức ăn Tết sớm không chỉ là bữa cơm đoàn viên, mà là dịp để nhắc nhở con cháu về đạo lý uống nước nhớ nguồn và giữ gìn bản sắc của người Tày. Các con của ông dù bận rộn đến đâu cũng sắp xếp công việc để về cùng bố mẹ, anh em họ hàng chuẩn bị mâm cúng dâng lên tổ tiên, cùng nhau quây quần sau một năm lao động vất vả trước khi bước vào những ngày Tết chính bận rộn theo phong tục riêng của mỗi gia đình nhỏ.

baolaocai-tl_z7538513242660-a5ea0f1956cf1fa79a0a353560999939.jpg
Mâm cúng gia tiên tại gia đình ông Hoàng Văn Khôn.

Ông Hoàng Văn Khôn chia sẻ: Các con ở xa nên năm nào tôi cũng tổ chức ăn Tết sớm để các con yên tâm về lo Tết cho gia đình riêng, chu toàn bên nội bên ngoại mà không thấy áy náy với bố mẹ.

Cùng công tác tại xã Lâm Thượng, có con gái lấy chồng xa nên năm nào gia đình chị Hoàng Thị Cúc thôn Bẻ Chỏi cũng ăn Tết vào ngày 28 tháng Chạp, để các con có thể tề tựu đông đủ trước khi về nhà nội đón giao thừa. Với chị Cúc, việc "ăn Tết sớm" là dịp thưởng thức các món ăn truyền thống của người Tày, là khoảng thời gian quý giá để đại gia đình cùng ngồi bên nhau sẻ chia buồn vui của một năm đã qua.

Trong căn nhà sàn trải qua bao mưa nắng, tiếng cười nói rộn rã hòa cùng mùi thơm của hương trầm và nếp mới lan tỏa khắp không gian. Chị Cúc tâm niệm rằng, ăn Tết sớm giúp thắt chặt sợi dây tình cảm giữa các thành viên, là dịp để anh em, họ hàng gặp mặt, để dù đi đâu xa các con vẫn luôn nhớ về cội nguồn và phong tục của cha ông. Cứ như thế, những mâm cỗ Tết sớm ở Lâm Thượng nối tiếp nhau từ nhà này sang nhà khác.

baolaocai-tl-z7538513247994-acf34aa5b8b914c054d6a28e18c7c013.jpg
Gia đình chị Hoàng Thị Cúc tổ chức ăn Tết sớm và mời anh em, họ hàng, làng xóm đến dự.

Tục ăn Tết sớm không quy định ngày cố định cho cả bản. Thay vào đó, mỗi gia đình sẽ tự chọn cho mình một ngày lành, phù hợp với điều kiện của gia chủ để tổ chức. Với quan niệm phải hoàn tất lễ cúng và mời họ hàng trước ngày mùng 1 Tết mới đúng phong tục, các gia đình luân phiên nhau "ăn tết", tạo nên chuỗi ngày hội kéo dài suốt nửa cuối tháng Chạp.

Để chuẩn bị cho bữa cơm này, các gia đình sẽ đụng lợn, lúc làm cơm đàn ông lo việc mổ lợn, mổ gà, phụ nữ lại tất bật với việc đồ xôi, gói bánh và bày mâm cúng.

baolaocai-tl_presentation1.jpg
Vào dịp cuối năm các gia đình sẽ mổ lợn để chuẩn bị cho Tết Nguyên đán.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, mâm cơm tươm tất nhất được dâng lên bàn thờ gia tiên. Gia chủ thắp hương, thành kính báo cáo với tổ tiên về thành quả lao động trong năm qua, cầu xin gia tiên phù hộ cho con cháu sức khỏe, mùa màng thuận lợi và bình an trong năm mới. Đây là thời khắc thiêng liêng nhất, thể hiện lòng hiếu kính và sự kết nối giữa các thế hệ.

tl-z7538513244149-ef2e91e7cfb4ee7d5b210a28441b7be5.jpg
Mâm cúng của người Tày thể hiện lòng hiếu kính với tổ tiên.

Sau khi thắp hương xong, anh em, họ hàng và hàng xóm láng giềng bắt đầu đến chung vui. Với người Tày xã Lâm Thượng, việc mời khách là dịp để thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Khách đến nhà dù đông đến mấy cũng được đón tiếp nồng hậu bằng chén rượu men lá và những lời chúc tốt lành. Chính sự gắn kết cộng đồng nên ngày "ăn Tết sớm" được coi là thời điểm vui nhất trong năm của mỗi gia đình. Việc ăn Tết luân phiên giúp mọi người có cơ hội đi thăm hỏi, chúc Tết nhau đầy đủ hơn trước khi bước vào ngày Tết chính.

baolaocai-tl_nha-ba-hien.jpg
Các gia đình người Tày xã Lâm Thượng luân phiên tổ chức ăn Tết sớm.

Tục "ăn Tết sớm" tại xã Lâm Thượng không chỉ đơn thuần là bữa cơm tất niên, còn là sợi dây thắt chặt tình thân và nghĩa xóm làng. Trong nhịp sống hối hả hiện đại, những mâm cỗ đoàn viên này chính là cách người Tày giữ gìn bản sắc, để dù đi đâu xa, con cháu vẫn luôn hướng về cội nguồn và cảm nhận trọn vẹn hơi ấm gia đình mỗi dịp Tết đến Xuân về.

https://baolaocai.vn/nguoi-tay-lam-thuong-an-tet-som-post893863.html

Nguồn: Mai Thanh Hiền (Báo Lào Cai điện tử), Thứ Hai ngày 16/02/2026 - 18:06 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang...

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng...

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn...

Lào Cai tạo đột phá trong phát triển văn học, nghệ thuật giai đoạn 2027 - 2031

Giai đoạn 2027 - 2031, tỉnh Lào Cai phấn đấu hỗ trợ đầu tư ít nhất 50 đề cương, bản thảo, công trình, dự án sáng tạo văn học, nghệ thuật có chất lượng; hình thành ít nhất 5 sản phẩm văn hóa - du lịch đặc thù, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai.

Giữ mạch nguồn văn hóa Giáy ở Mường Hum

Nhắc đến Mường Hum, nhiều người nhớ ngay đến giai điệu da diết của ca khúc “Suối Mường Hum còn chảy mãi”, mang đậm âm hưởng dân ca Giáy.

Lào Cai tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Từ ngày 22 đến 24/11, tại Rạp Chiếu phim Lào Cai sẽ diễn ra Tuần phim chào mừng Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026, giới thiệu đến công chúng nhiều tác phẩm điện ảnh đặc sắc, giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật.