Nổi bật trong đó là mô hình đội văn nghệ dân tộc tại Bản Cát Cát, xã Tả Van và Khu du lịch Hàm Rồng, phường Sa Pa – một sáng kiến giàu ý nghĩa trong việc gắn kết bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch bền vững. Không phải là những chương trình biểu diễn mang tính dàn dựng công nghiệp, các tiết mục tại đây do chính người dân địa phương tham gia tổ chức, biểu diễn và quản lý. Họ vừa là nghệ sĩ, vừa là người kể chuyện, truyền tải những nét đẹp văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Đội văn nghệ bản Cát Cát: Sân khấu giữa lòng bản làng

Tại Bản Cát Cát – một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất thuộc xã Tả Van - đội văn nghệ dân tộc hoạt động sôi nổi hằng ngày. Các chương trình được tổ chức tại khu nhà biểu diễn văn nghệ, những sân khấu nhỏ dọc tuyến tham quan, gần thác nước hay trong không gian nhà văn hóa của người Mông.

Đội văn nghệ dân tộc tại Bản Cát Cát, xã Tả Van

Trong tiếng khèn vang vọng giữa núi rừng, những chàng trai Mông trình diễn các điệu múa khèn uyển chuyển, mạnh mẽ. Đây không chỉ là tiết mục nghệ thuật mà còn là biểu tượng văn hóa gắn với đời sống tinh thần, lễ hội và phong tục của người Mông. Bên cạnh đó, các điệu múa ô, múa truyền thống của phụ nữ Mông với trang phục thổ cẩm rực rỡ cũng thu hút đông đảo du khách dừng chân thưởng thức.

Điểm đặc biệt của các buổi biểu diễn tại Cát Cát là sự gần gũi. Du khách không chỉ ngồi xem mà còn có thể giao lưu, chụp ảnh, thậm chí tham gia nhảy múa cùng nghệ nhân. Không gian biểu diễn hòa quyện với cảnh quan tự nhiên và kiến trúc bản địa, tạo nên trải nghiệm chân thực, khác biệt so với các sân khấu biểu diễn thông thường.

Nhiều tour khám phá bản làng hiện nay đều đưa hoạt động xem văn nghệ dân tộc vào lịch trình như một phần không thể thiếu, giúp hành trình tham quan trở nên sinh động và giàu cảm xúc hơn.

Đội văn nghệ Khu du lịch Hàm Rồng: Điểm nhấn trong hành trình khám phá

Nếu Cát Cát mang đến cảm giác mộc mạc, gần gũi thì Khu du lịch Hàm Rồng, phường Sa Pa lại tạo ấn tượng với sân khấu ngoài trời được tổ chức bài bản giữa không gian vườn hoa rực rỡ và tầm nhìn bao quát toàn cảnh phường Sa Pa.

Các chương trình văn nghệ tại đây thường diễn ra vào khung giờ cố định, phục vụ du khách trong hành trình tham quan, chinh phục núi Hàm Rồng. Nội dung biểu diễn phong phú với các tiết mục múa, hát truyền thống của người Mông, người Dao và một số dân tộc khác sinh sống tại địa phương.

Những làn điệu dân ca da diết, tiếng trống, tiếng khèn hòa quyện cùng khung cảnh núi rừng tạo nên một không gian nghệ thuật độc đáo. Du khách vừa được thưởng ngoạn thiên nhiên, vừa được thưởng thức nghệ thuật dân gian đặc sắc – một sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan và văn hóa.

Đội văn nghệ Khu du lịch Hàm Rồng, phường Sa Pa.

Sự chuyên nghiệp trong khâu tổ chức, âm thanh, trang phục giúp các chương trình tại Hàm Rồng giữ được tính truyền thống nhưng vẫn phù hợp với nhu cầu thưởng thức của khách du lịch hiện đại.

Một trong những giá trị lớn nhất của mô hình đội văn nghệ dân tộc là tác động tích cực đến đời sống người dân. Các thành viên đội văn nghệ chủ yếu là người dân trong bản, từ thanh niên đến trung niên. Họ được trả thù lao từ hoạt động biểu diễn, góp phần cải thiện thu nhập và giảm phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống. Quan trọng hơn, việc trực tiếp tham gia biểu diễn giúp người dân nâng cao ý thức gìn giữ văn hóa. Các điệu múa, bài khèn, làn điệu dân ca được truyền dạy cho lớp trẻ một cách tự nhiên thông qua quá trình luyện tập và biểu diễn hằng ngày. Mô hình tự quản lý cũng tạo điều kiện để cộng đồng chủ động trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, tránh tình trạng thương mại hóa quá mức hoặc làm biến dạng bản sắc truyền thống.

Nhiều du khách trong và ngoài nước bày tỏ sự thích thú khi được xem các tiết mục văn nghệ dân tộc tại Sa Pa. Chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội) chia sẻ: “Tôi từng xem biểu diễn văn nghệ ở nhiều nơi, nhưng ở Cát Cát cảm giác rất khác. Các nghệ nhân biểu diễn bằng tất cả sự tự hào và chân thành, không hề gượng ép. Tiếng khèn vang lên giữa núi rừng khiến tôi thực sự xúc động.”

Một du khách đến từ Pháp cho biết anh đặc biệt ấn tượng với trang phục thổ cẩm và sự thân thiện của người dân: “Chúng tôi không chỉ xem mà còn được mời tham gia nhảy cùng, đó là trải nghiệm khó quên trong chuyến đi Việt Nam.”

Theo ghi nhận từ các đơn vị lữ hành, nhiều đoàn khách đánh giá cao việc Sa Pa duy trì hoạt động văn nghệ dân tộc thường xuyên, coi đây là yếu tố tạo nên sự khác biệt so với các điểm du lịch khác. Hoạt động này giúp du khách hiểu sâu hơn về đời sống văn hóa vùng cao thay vì chỉ tham quan cảnh đẹp.

Không gian biểu diễn hòa quyện với cảnh quan tự nhiên và kiến trúc bản địa, tạo nên trải nghiệm chân thực.

Hướng đi cần được nhân rộng

Có thể thấy, mô hình đội văn nghệ dân tộc tại Hàm Rồng – Cát Cát không chỉ đơn thuần là hoạt động biểu diễn phục vụ du lịch mà còn là giải pháp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Sự tham gia chủ động của cộng đồng địa phương chính là yếu tố then chốt bảo đảm tính bền vững của mô hình. Trong bối cảnh du lịch ngày càng cạnh tranh, việc xây dựng sản phẩm đặc trưng gắn với bản sắc văn hóa sẽ giúp Sa Pa tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa – sinh thái hấp dẫn của vùng Tây Bắc.

Với những giá trị mang lại về kinh tế, văn hóa và xã hội, mô hình đội văn nghệ dân tộc tại Hàm Rồng và Cát Cát xứng đáng được xem là điểm sáng trong chiến lược phát triển du lịch cộng đồng, góp phần gìn giữ “hồn cốt” núi rừng Sa Pa cho hôm nay và mai sau./.