Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, việc thiết lập cơ chế liên kết hiệu quả giữa các chủ thể trong hệ sinh thái tri thức trở thành yêu cầu cấp thiết. Tỉnh Lào Cai xác định mô hình hợp tác “3 nhà” là một hướng tiếp cận nhằm cụ thể hóa các chủ trương Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đồng thời nâng cao chất lượng tăng trưởng gắn với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Theo định hướng triển khai, mô hình “3 nhà” xác lập rõ vai trò của từng chủ thể trong chuỗi liên kết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi và đặt hàng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ. Nhà trường tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức. Trong khi đó, Nhà doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong ứng dụng, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, đồng thời tham gia đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển. Cách tiếp cận này góp phần tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thị trường, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực khoa học, công nghệ.

Giai đoạn 2026–2030, tỉnh Lào Cai sẽ tập trung triển khai mô hình trong 4 lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp, du lịch, công nghiệp và công nghệ số. Đây là các lĩnh vực có tiềm năng phát triển, gắn với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và định hướng phát triển của địa phương. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu triển khai thí điểm ít nhất 4 mô hình hợp tác “3 nhà”, tạo trên 500 việc làm, đồng thời nâng tỷ lệ doanh nghiệp tham gia hoạt động nghiên cứu, phát triển với các viện, trường lên trên 25%. Việc mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo hướng gắn với nhu cầu thực tiễn.

Mô hình sản xuất dược liệu theo hướng liên kết giữa doanh nghiệp và người dân

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, tỉnh đặt mục tiêu mỗi năm có trên 10 đề tài nghiên cứu có sự tham gia của doanh nghiệp, đồng thời tạo ra trên 10 bằng sáng chế hoặc sản phẩm sở hữu trí tuệ. Dự kiến trong giai đoạn này sẽ thương mại hóa tối thiểu 20 sản phẩm nghiên cứu. Các mục tiêu này nhằm thúc đẩy chuyển dịch từ nghiên cứu cơ bản sang nghiên cứu ứng dụng, tăng khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống. Song song với đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một nội dung trọng tâm, với mục tiêu 100% lãnh đạo doanh nghiệp và hợp tác xã được đào tạo, tập huấn về công nghệ số và đổi mới sáng tạo; 100% cơ sở giáo dục triển khai chương trình STEM/STEAM (chương trình giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học), qua đó nâng cao năng lực tiếp cận và ứng dụng công nghệ trong thực tiễn.

Bên cạnh các mục tiêu về nghiên cứu và đào tạo, tỉnh Lào Cai chú trọng triển khai các giải pháp hỗ trợ và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các hoạt động truyền thông, hội thảo, tập huấn sẽ được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và tăng cường liên kết giữa các chủ thể. Việc xây dựng nền tảng thông tin và sàn giao dịch khoa học, công nghệ góp phần kết nối cung – cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển giao công nghệ. Đồng thời, tỉnh định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu khoa học, công nghệ phục vụ công tác quản lý và khai thác thông tin. Về cơ chế, chính sách, các nội dung như xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hỗ trợ tài chính cho hoạt động đổi mới sáng tạo và thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm cấp tỉnh được triển khai nhằm tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hình thành tối thiểu 5 trung tâm đổi mới sáng tạo hoặc vườn ươm công nghệ, đồng thời huy động khoảng 500 tỷ đồng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển trong doanh nghiệp.

Việc triển khai mô hình hợp tác “3 nhà” góp phần tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn sản xuất và kinh doanh. Qua đó, từng bước nâng cao năng suất lao động, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lào Cai theo hướng bền vững, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số và hội nhập quốc tế./.