Trong gần 4 thập kỷ Đổi mới, Việt Nam đã chuyển mình thành một trong những nền kinh tế mở, năng động ở châu Á. Ảnh: Thanh Trúc

Đặt Đông Nam Á ở vị trí trung tâm

Truyền thông Indonesia gần đây đăng tải nhiều bình luận về chuyến thăm Thái Lan, Singapore, Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore. Các bài viết tập trung phân tích thông điệp đối ngoại của Việt Nam trong giai đoạn Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) bước vào tiến trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng 2045.

Nổi bật trong đó, bài viết trên trang Indonesiawindow nhận định, chuyến thăm phản ánh sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia và trách nhiệm khu vực của Việt Nam. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lựa chọn ba quốc gia thành viên ASEAN là điểm đến trong chuyến công tác nước ngoài đầu tiên sau khi Việt Nam và khu vực bước vào giai đoạn triển khai Tầm nhìn Cộng đồng 2045 cho thấy, Việt Nam tiếp tục đặt Đông Nam Á ở vị trí trung tâm trong chính sách đối ngoại. Chuyến thăm vì vậy được nhìn nhận như một bước đi góp phần tăng cường đồng thuận và trách nhiệm chung trong khu vực.

Đề cập đến bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore, tác giả bài viết đánh giá, đây là sự thể hiện rõ nét tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trước những biến động của môi trường quốc tế. Những nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về các thách thức toàn cầu hiện nay, từ khủng hoảng lòng tin chiến lược, cạnh tranh thiếu kiểm soát đến khủng hoảng trật tự quốc tế, phản ánh những quan ngại chung của nhiều quốc gia.

Tác giả bài viết nhận định, thông điệp về việc triển khai một tầm nhìn chung, tối thiểu và thiết yếu để bảo đảm hòa bình, lòng tin và phát triển cho nhân loại trong thế kỷ XXI cho thấy cách tiếp cận nhất quán của Việt Nam. Đó là đề cao đối thoại, hợp tác, phòng ngừa xung đột từ sớm và hạn chế nguy cơ bất ổn lan rộng. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn diễn biến phức tạp, quan điểm này phù hợp với lợi ích chung của ASEAN, cũng như mong muốn duy trì một khu vực ổn định, tự chủ và phát triển bền vững.

Bài bình luận cũng nhấn mạnh thành tựu phát triển của Việt Nam trong gần 4 thập kỷ Đổi mới. Từ một quốc gia từng bị tàn phá bởi chiến tranh, chịu cấm vận và cô lập chính trị, Việt Nam đã chuyển mình thành một trong những nền kinh tế mở, năng động ở châu Á, với tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân khoảng 7% mỗi năm. Những kết quả này được xem là minh chứng cho đường lối kết hợp giữa độc lập, tự chủ với hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đánh giá vai trò của Việt Nam trong ASEAN, tác giả nhận định, Việt Nam đã chuyển từ vị thế thành viên mới gia nhập thành một trong những động lực thúc đẩy xây dựng cộng đồng, tăng cường đồng thuận nội khối và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng, cách tiếp cận cân bằng, đề cao luật pháp quốc tế, đối thoại và hợp tác đa phương của Việt Nam được xem là đóng góp quan trọng cho ổn định khu vực.

Tầm nhìn chủ động trước biến động

Chuyên gia Lamijo thuộc Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới quốc gia Indonesia (BRIN) nhận định, bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vừa qua là một văn kiện ngoại giao mang tính bước ngoặt. Thông điệp của người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam thể hiện tầm nhìn chiến lược khi nhận diện 3 cuộc khủng hoảng nền tảng, đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Trước những biến động đó, bài phát biểu cho thấy, Việt Nam chuyển từ ứng phó bị động sang kiến tạo chủ động, từ quản lý khủng hoảng sau khi xảy ra sang giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa. Đây là thông điệp khẳng định tâm thế của một quốc gia tích cực, sẵn sàng tham gia định hình một tương lai hòa bình, ổn định và phát triển.

Định hướng về vai trò trung gian, hòa giải được nêu như một trọng tâm chiến lược. Việc đề cao ngoại giao phòng ngừa cho thấy, Việt Nam coi đây là năng lực cần thiết để tạo các lối thoát ngoại giao, ngăn khác biệt trượt thành đối đầu hoặc xung đột.

Không chỉ dừng lại ở an ninh truyền thống, an ninh con người và năng lực chống chịu xã hội cũng được đặt vào trung tâm của an ninh bền vững. Chuyên gia Lamijo cho rằng, Việt Nam nhấn mạnh bất ổn không chỉ đến từ súng đạn, mà còn từ sự đứt gãy trong phát triển, tin giả và thao túng thông tin.

Bên cạnh đó, chuyên gia Lamijo cũng đánh giá cao việc Việt Nam đề xuất xây dựng chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, hạ tầng dữ liệu và công nghiệp quốc phòng. Việc nhấn mạnh trách nhiệm cuối cùng của con người trong các quyết định có hệ quả an ninh thể hiện sự nhạy bén trước thách thức phi truyền thống.

Trên bình diện khu vực, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được nhìn nhận như một cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với cấu trúc an ninh đa phương. Việt Nam tái khẳng định quan điểm xây dựng một cấu trúc khu vực mở, bao trùm, minh bạch và kiên quyết lấy ASEAN làm trung tâm, không để Đông Nam Á trở thành không gian đối đầu giữa các khối.

Thông điệp Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2026 cũng được xem là minh chứng cho tinh thần đoàn kết nội khối. Việt Nam đang thể hiện vai trò cùng các quốc gia nòng cốt san sẻ trách nhiệm dẫn dắt, đặt người dân trong khu vực ở vị trí trung tâm của tiến trình phát triển.

Đánh giá tổng thể, học giả Indonesia nhận định, bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một mỏ neo chiến lược, minh chứng cho tầm vóc ngoại giao của Việt Nam. Bằng việc hoan nghênh sự hiện diện minh bạch, có trách nhiệm của các nước lớn, Việt Nam thúc đẩy một môi trường, nơi cạnh tranh được kiểm soát trong giới hạn luật pháp. Đây là cơ sở để khu vực vững vàng hơn trước nguy cơ phân mảnh, đồng thời góp phần kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương tự cường và thịnh vượng.

Có thể nói, những đánh giá từ truyền thông và giới chuyên gia Indonesia cho thấy vai trò của Việt Nam trong khu vực đang được nhìn nhận rõ nét hơn. Từ các chuyến thăm song phương đến thông điệp tại Đối thoại Shangri-La, Việt Nam thể hiện sự kết hợp giữa lợi ích quốc gia, trách nhiệm khu vực và tầm nhìn đa phương. Cách tiếp cận chủ động, cân bằng và đề cao luật pháp quốc tế sẽ tiếp tục tạo nền tảng để Việt Nam đóng góp cho hòa bình, ổn định và hợp tác ở Đông Nam Á.

Đối với vấn đề biển và đại dương, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã khẳng định nguyên tắc thượng tôn pháp luật.

https://www.bienphong.com.vn/viet-nam-gop-phan-dinh-hinh-tuong-lai-dong-nam-a-post504324.html