Nâng cao năng lực ngoại ngữ, phát triển nguồn nhân lực hội nhập
Ngoại ngữ là một trong những năng lực quan trọng đối với nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Tại Lào Cai – địa phương có vị trí chiến lược trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng – Quảng Ninh, việc nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, thương mại biên giới, du lịch và hợp tác quốc tế trong giai đoạn mới.
Đến năm học 2025-2026, 100% trường phổ thông trên địa bàn tỉnh đã triển khai chương trình học môn tiếng Anh theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đây là nền tảng quan trọng để học sinh được tiếp cận ngoại ngữ ngay từ bậc học phổ thông, từng bước hình thành năng lực giao tiếp và sử dụng ngoại ngữ trong học tập cũng như trong môi trường làm việc sau này.

Tiết học tiếng Anh tại một trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Lào Cai
Tuy nhiên, việc triển khai dạy học ngoại ngữ vẫn gặp không ít khó khăn về nguồn nhân lực. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện còn thiếu khoảng 639 giáo viên tiếng Anh theo định mức quy định. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung chủ yếu tại các địa bàn vùng cao, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tuyển dụng và thu hút nhân lực còn nhiều hạn chế. Vì vậy, công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ngoại ngữ trong thời gian tới.
Bên cạnh tiếng Anh, Lào Cai chú trọng phát triển việc dạy và học tiếng Trung Quốc nhằm phát huy lợi thế của một tỉnh có đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc. Hiện nay, toàn tỉnh có 32 cơ sở giáo dục tổ chức giảng dạy tiếng Trung Quốc với gần 7.300 học sinh tham gia học tập ở các cấp phổ thông. Đội ngũ giảng dạy gồm 39 giáo viên.
Việc mở rộng dạy học tiếng Trung Quốc là giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ các hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu, logistics, du lịch và dịch vụ tại khu vực cửa khẩu. Trong bối cảnh quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa các địa phương của Việt Nam và Trung Quốc ngày càng được tăng cường, khả năng sử dụng tiếng Trung Quốc tạo thêm cơ hội việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho người lao động địa phương.
Theo định hướng phát triển đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu có ít nhất 30% trường phổ thông tại các xã biên giới tổ chức dạy và học tiếng Trung Quốc; đến năm 2045, tỷ lệ này đạt khoảng 80%. Mục tiêu này hướng tới việc mở rộng cơ hội tiếp cận ngoại ngữ cho học sinh khu vực biên giới, đồng thời tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong dài hạn.

Lào Cai từng bước mở rộng việc dạy và học tiếng Trung Quốc tại các cơ sở giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh biên giới
Cùng với việc mở rộng quy mô đào tạo, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong dạy học ngoại ngữ. Các nền tảng học tập trực tuyến, học liệu số, thư viện điện tử và các công cụ hỗ trợ học tập đang từng bước được đưa vào quá trình giảng dạy. Việc ứng dụng công nghệ giúp học sinh có thêm điều kiện tiếp cận nguồn học liệu phong phú, tăng khả năng tự học và giảm bớt những hạn chế về khoảng cách địa lý giữa các khu vực trong tỉnh.
Hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục cũng được chú trọng triển khai. Các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh được định hướng tăng cường trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, nghiên cứu các mô hình đào tạo ngoại ngữ hiệu quả và mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước. Đây là cơ sở để tiếp cận các phương pháp giảng dạy hiện đại, đồng thời tạo thêm cơ hội giao lưu, học tập cho giáo viên và học sinh.
Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra, giai đoạn 2025-2030, nhu cầu kinh phí triển khai các đề án phát triển ngoại ngữ của tỉnh dự kiến hơn 81,5 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh bố trí trên 73,3 tỷ đồng. Nguồn kinh phí được ưu tiên cho các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, hỗ trợ học sinh tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và xây dựng các mô hình điểm về giáo dục ngoại ngữ.
Việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh và người lao động góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo điều kiện thuận lợi để Lào Cai mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch và các hoạt động đối ngoại. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động tham gia sâu hơn vào quá trình hội nhập và phát triển./.