"Không để một anh hùng liệt sĩ nào bị lãng quên, không để thân nhân liệt sĩ mãi mòn mỏi chờ đợi", đó không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người dân Việt Nam. Trong hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, sự chung tay của cộng đồng chính là yếu tố quyết định để nối dài những cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm chiến tranh đã lùi xa.

Chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng trên khắp mọi miền đất nước vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy hoặc chưa xác định được danh tính. Phía sau mỗi ngôi mộ chưa có tên là nỗi khắc khoải của một gia đình, là mong mỏi của những người mẹ, người vợ, người con chưa một lần được đón người thân trở về. Vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là việc làm mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam.

Trong giai đoạn hiện nay, việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ không còn chỉ dựa vào các hồ sơ lưu trữ hay hoạt động khảo sát thực địa mà cần sự tham gia rộng rãi của toàn xã hội. Mỗi ký ức được lưu giữ trong người dân, mỗi câu chuyện được kể lại, mỗi bức ảnh cũ, tấm bản đồ vẽ tay, nhật ký chiến trường, kỷ vật của người lính hay lời chỉ dẫn của cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử đều có thể trở thành những manh mối quý giá giúp xác định vị trí nơi an nghỉ của các liệt sĩ.

Đối với những hài cốt đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những tiến bộ của khoa học công nghệ đang mở ra cơ hội để nhiều gia đình tìm lại được người thân sau nhiều thập kỷ xa cách. Bởi vậy, việc thân nhân liệt sĩ tích cực phối hợp cung cấp mẫu sinh phẩm không chỉ giúp chính gia đình mình mà còn góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, nâng cao hiệu quả xác định danh tính bằng phương pháp ADN. 

Cùng với sự phát triển của chuyển đổi số, công tác tri ân cũng đang có những cách làm mới. Các thông tin, hình ảnh, nhật ký, thư từ, kỷ vật chiến tranh được số hóa để lưu giữ lâu dài và phục vụ quá trình đối chiếu, xác minh. Dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang từng bước được ứng dụng để phân tích, kết nối các nguồn thông tin, góp phần rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao hiệu quả tìm kiếm. Điều đó cho thấy công tác tri ân hôm nay không chỉ được thực hiện bằng tình cảm mà còn bằng tri thức, công nghệ và sự chung sức của toàn xã hội. 

Để nhiệm vụ này đạt hiệu quả cao, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân đều có thể đóng góp bằng những việc làm thiết thực: chủ động cung cấp thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ khi biết; chia sẻ các tư liệu, hình ảnh, kỷ vật đang lưu giữ; động viên thân nhân tham gia lấy mẫu sinh phẩm ADN; tích cực lan tỏa những câu chuyện đẹp về các hoạt động tri ân; đồng thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai sự thật, xuyên tạc chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công với cách mạng. 

Đối với thế hệ trẻ, đây cũng là dịp để hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, độc lập và sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh. Thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống, các cuộc thi tìm hiểu lịch sử, sáng tác, kể chuyện, làm video hay những hoạt động tình nguyện chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân sẽ tiếp tục được vun đắp, góp phần gìn giữ những giá trị tốt đẹp của dân tộc. 

Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là hành trình của lòng biết ơn và trách nhiệm. Mỗi thông tin được cung cấp hôm nay có thể là chìa khóa giúp một gia đình hoàn thành tâm nguyện sau nhiều năm chờ đợi; mỗi sự sẻ chia của cộng đồng sẽ góp phần đưa thêm một người con của Tổ quốc trở về với quê hương. Đó cũng là cách để truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trở thành sức mạnh tinh thần bền vững của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới./.