Xây dựng mô hình “Gia đình, thôn, tổ dân phố, xã, phường hạnh phúc”: Thước đo mới trong chiến lược phát triển lấy con người làm trung tâm tại Lào Cai
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Bộ tiêu chí đánh giá “Gia đình hạnh phúc”, “Thôn, tổ dân phố hạnh phúc” và “Xã, phường hạnh phúc” tại Quyết định số 2826/QĐ-UBND. Đây là bước đi đột phá hướng tới mục tiêu nâng cao toàn diện chỉ số hạnh phúc cho người dân trên địa bàn tỉnh đến năm 2026.
Tỉnh Lào Cai xác định, việc triển khai Bộ tiêu chí không dừng lại ở việc chấm điểm, xét danh hiệu thi đua, mà quan trọng hơn là tạo ra động lực tinh thần mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng vươn lên của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng.
Thực hiện quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng: “Mọi chủ trương, đường lối phải xuất phát từ nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu”, Bộ tiêu chí mới được ban hành chính là giải pháp mang tính đột phá nhằm lượng hóa, cụ thể hóa các phong trào thi đua yêu nước tại cơ sở, đưa việc xây dựng đời sống văn hóa đi vào chiều sâu, thực chất.
Bộ tiêu chí mới thiết lập các thước đo cụ thể cho ba cấp độ từ cá nhân, cộng đồng nhỏ cho đến đơn vị hành chính cấp xã. Đối với mô hình "Gia đình hạnh phúc", bộ tiêu chí tập trung đánh giá sâu sắc dựa trên các chuẩn mực ứng xử, sự hòa thuận, bình đẳng giới, kinh tế gia đình ổn định, và việc đảm bảo các nhu cầu về chăm sóc sức khỏe, giáo dục, đời sống tinh thần cho mọi thành viên như: Gia đình không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo; các thành viên trong độ tuổi lao động có việc làm hợp pháp và phù hợp với lứa tuổi; tham gia xây dựng khu dân cư an toàn về an ninh, trật tự; bảo đảm tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế từ 90% trở lên và trẻ em được tiêm chủng đầy đủ.
Mô hình "Thôn, tổ dân phố hạnh phúc" tập trung đo lường tinh thần đoàn kết cộng đồng, an ninh trật tự, bảo tồn văn hóa truyền thống, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, và các hoạt động tương trợ phát triển kinh tế cơ sở. Các điều kiện quan trọng gồm: có từ 80% trở lên số hộ gia đình đạt tiêu chí “Gia đình hạnh phúc”; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo thấp hơn năm trước; 100% trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường, không có trẻ bỏ học; được công nhận đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự”, xếp loại phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đạt loại “Khá” trở lên; 100% gia đình chính sách, người có công với cách mạng, các đối tượng thuộc diện được hưởng trợ cấp theo quy định được quan tâm, giúp đỡ…
Mô hình "Xã, phường hạnh phúc" nhấn mạnh vào sự hài lòng của người dân đối với hệ thống dịch vụ hành chính công, chất lượng thụ hưởng y tế, giáo dục, chính sách an sinh xã hội và hiệu quả phát triển văn hóa, kinh tế tại địa phương khi đáp ứng các tiêu chí có từ 90% trở lên thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu “Thôn, tổ dân phố hạnh phúc”; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo giảm so với năm trước; 100% trường học trên địa bàn được công nhận “Trường học hạnh phúc”. Ngoài ra, xã, phường cũng phải bảo đảm thiết chế văn hóa, thể thao; đạt tiêu chuẩn an toàn về an ninh, trật tự; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế từ 95% trở lên và tỷ lệ người dân được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời đạt từ 90% trở lên.
Quyết định có hiệu lực kể từ ngày 12/8/2026. Bãi bỏ Quyết định số 1929/QĐ-UBND ngày 8/9/2021 của UBND tỉnh Yên Bái quy định tiêu chí đánh giá tạm thời “Gia đình hạnh phúc”, “Thôn, bản, tổ dân phố hạnh phúc” trên địa bàn tỉnh Yên Bái; Quyết định số 1666/QĐ-UBND ngày 19/9/2023 của UBND tỉnh Yên Bái quy định tiêu chí đánh giá tạm thời “Xã, phường hạnh phúc” trên địa bàn tỉnh Yên Bái.
Việc ban hành bộ tiêu chí không chỉ nhằm mục đích đánh giá thi đua mà còn tạo đòn bẩy thúc đẩy các phong trào xây dựng đời sống văn hóa mới bền vững tại cơ sở. Tỉnh sẽ triển khai thí điểm tại các địa phương đại diện trước khi nhân rộng trên toàn địa bàn, quyết tâm biến mục tiêu “Chỉ số hạnh phúc” thành hiện thực sinh động trong đời sống xã hội./.