Phát triển hạ tầng cửa khẩu và logistics – nền tảng cho kết nối liên vùng

Cùng với sự gia tăng quy mô và yêu cầu ngày càng cao của hoạt động thương mại biên giới, hạ tầng cửa khẩu và logistics được phát triển đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu thông quan nhanh hơn, năng lực lớn hơn và chi phí cạnh tranh hơn. Việc giảm chi phí logistics là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh (Từ ngày 02/7/2026, Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt đã điều chỉnh giảm 15% giá cước vận chuyển hàng hóa liên vận quốc tế tại ga Lào Cai, còn 86.000 đồng/tấn). Chính sách này góp phần khuyến khích doanh nghiệp chuyển dịch sang vận tải đường sắt, tối ưu chi phí và khai thác hiệu quả tuyến vận tải quốc tế qua Lào Cai.

Hạ tầng cửa khẩu và logistics được phát triển đồng bộ, hiện đại.

Tỉnh Lào Cai xác định phát triển logistics là giải pháp trọng tâm, hướng tới kết nối cửa khẩu Lào Cai với các trung tâm logistics, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, hệ thống cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm sản xuất, tiêu thụ hàng hóa trên Hành lang kinh tế; đồng thời ưu tiên thu hút đầu tư các trung tâm logistics, kho lạnh, kho ngoại quan và dịch vụ logistics chuyên nghiệp.

Một định hướng quan trọng là đồng bộ hành lang kinh tế – cửa ngõ, khai thông trục logistics, lấy hạ tầng giao thông đi trước một bước. Việc đẩy nhanh các dự án trọng điểm như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và cầu Bản Vược – Bá Sái dự kiến hoàn thành tháng 12/2026 sẽ mở rộng không gian logistics, nâng cao năng lực vận tải, giảm áp lực cho đường bộ và chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Nâng cao năng lực thông quan và tạo thuận lợi thương mại

Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng số phương tiện xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh đạt 186.682 lượt phương tiện, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2025.  Riêng tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành bình quân gần 500 phương tiện xuất nhập khẩu/ngày. Quy mô hàng hóa và phương tiện ngày càng tăng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục nâng cao năng lực thông quan, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, tuyến vận tải thẳng xuyên biên giới Hà Khẩu - Lào Cai - Hà Nội đã thực hiện 133 lượt xe, giúp thời gian logistics xuyên biên giới giảm 30%, chi phí giảm 15%.

Để đáp ứng yêu cầu này, tỉnh chỉ đạo các sở, ngành thực hiện cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả điều hành, vận hành nền tảng cửa khẩu số và tăng cường trao đổi thông tin với phía Hà Khẩu, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, hạn chế ùn tắc và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Đồng thời chủ động tham mưu chuẩn bị các điều kiện để đưa lối thông quan Bản Vược vào hoạt động ngay sau khi cầu biên giới hoàn thành, qua đó mở rộng năng lực thông quan, phân bổ hợp lý lưu lượng phương tiện, hàng hóa và tạo thêm không gian phát triển logistics.

Cùng với các giải pháp về hạ tầng và quản lý cửa khẩu, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo Nghị quyết số 36/NQ-CP của Chính phủ sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người sản xuất, nhất là trong xuất khẩu nông sản; qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hoạt động thương mại qua cửa khẩu Lào Cai.

Thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh

Một bước đột phá trong phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai là triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh. Ngày 18/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 453/QĐ-TTg phê duyệt Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược thuộc Cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành thuộc Cửa khẩu quốc tế Lào Cai – khu vực trọng điểm được lựa chọn triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh.

Cửa khẩu thông minh không chỉ là ứng dụng công nghệ mà phải là một mô hình quản lý cửa khẩu hiện đại, tích hợp dữ liệu về phương tiện, hàng hóa và hoạt động quản lý trên nền tảng thống nhất; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, tự động hóa các khâu phù hợp, điều tiết phương tiện và hàng hóa theo thời gian thực.

Cửa khẩu thông minh cần được triển khai đồng bộ với hạ tầng cửa khẩu và hệ thống logistics, hướng tới giảm thời gian chờ đợi, giảm chi phí cho doanh nghiệp, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.

Để phát huy hiệu quả hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố, trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai tăng cường phối hợp phát triển mạng lưới logistics liên vùng giữa Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và Vân Nam.

Thúc đẩy hợp tác xây dựng và vận hành cửa khẩu thông minh; nghiên cứu khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và phối hợp quản lý giữa hai bên, phù hợp với pháp luật và các thỏa thuận song phương.

Thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp logistics của các địa phương; thu hút đầu tư vào kho bãi, kho lạnh, cảng cạn, vận tải đa phương thức và các dịch vụ logistics xuyên biên giới.

Tăng cường hợp tác khai thác hiệu quả tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, gắn phát triển đường sắt với trung tâm logistics, cửa khẩu và hệ thống cảng biển./.